| |
|
|
 Co powiecie o Janie Żiżce?
| |
|
|
|
Sliter
|
| |
|
| Nowicjusz |
|
|
|
| Grupa: Użytkownik |
|
| Postów: 3 |
|
| Nr użytkownika: 34.739 |
|
|
|
|
| |
|
Prosze was o wyrażenie waszego zdania na jego temat  Nie wiem czy trafiłem na dobre forum na tej stronie  , więc narazie prosze o nie przeniesienie go...
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
Co ciekawe, po swojej śmierci rzekomo nakazał swoim towarzyszom obciągnąć swoją skórą bęben. Mówił, że "jedno uderzenie w niego, a wszyscy wrogowie rozpierzchną się".
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
Nie wszyscy pewnie wiedzą, że młody Jan Żižka z Trocnova był uczestnikiem bitwy pod Grunwaldem. Polecam jego biografię autorstwa Anny Paner.
|
| |
|
|
| |
|
|
|
Sliter
|
| |
|
| Nowicjusz |
|
|
|
| Grupa: Użytkownik |
|
| Postów: 3 |
|
| Nr użytkownika: 34.739 |
|
|
|
|
| |
|
QUOTE(Primo! @ 16/09/2007, 22:55) Nie wszyscy pewnie wiedzą, że młody Jan Żižka z Trocnova był uczestnikiem bitwy pod Grunwaldem. Polecam jego biografię autorstwa Anny Paner.
Ja wiem, bo czytałem skrót życiorysu w wikipedii, ale myśle że od was dowiem się więcej, dlatego napisalem ten temat
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
QUOTE(Primo! @ 16/09/2007, 22:55) Nie wszyscy pewnie wiedzą, że młody Jan Żižka z Trocnova był uczestnikiem bitwy pod Grunwaldem. Polecam jego biografię autorstwa Anny Paner.
Czesi twierdzą, że nie ma niezbitych dowodów na udział Żiżki w bitwie pod Grunwaldem. Natomiast był tam na pewno dowódca Żiżki, Jan Sokol z Lamberka. Po bitwie Sokol brał udział w zdobywaniu Malborka, proponował podobno nawet Jagielle, że porozumie się z Czechami, którzy służyli w Malborku, aby otwarli bramy, Jagiełło odrzucił ten pomysł jako niehonorowy.
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
QUOTE(jur @ 17/09/2007, 13:57) QUOTE(Primo! @ 16/09/2007, 22:55) Nie wszyscy pewnie wiedzą, że młody Jan Żižka z Trocnova był uczestnikiem bitwy pod Grunwaldem. Polecam jego biografię autorstwa Anny Paner. Czesi twierdzą, że nie ma niezbitych dowodów na udział Żiżki w bitwie pod Grunwaldem. Natomiast był tam na pewno dowódca Żiżki, Jan Sokol z Lamberka. Po bitwie Sokol brał udział w zdobywaniu Malborka, proponował podobno nawet Jagielle, że porozumie się z Czechami, którzy służyli w Malborku, aby otwarli bramy, Jagiełło odrzucił ten pomysł jako niehonorowy.
Jezu, ktos wierzy w takie legendy? Krol odrzucil mozliwosc zdobycia stolycy wroga bo byla niehonorowa? Ja nie
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
Jan Żiżka - był świetnym taktykiem, wygrał wiele bitew (Sudomierz, Na Witkowej Górze, Maleszów itd.) zdobył wiele miast i zamków
Nie przegrał żadnej bitwy, odparł wyprawę krzyżową i zapoczątkował "wspaniałe jizdy" czyli ofensywne działania- rajdy wojsk husyckich do krajów ościennych.
Jako praktycznie niewidomy wykazał sie geniuszem dowodząc na podstawie słownego opisu toprografi terenu i przebiegu bitwy.
Stworzył regulamin wojskowy/husycki, stosował nowatorskie pomysły na użycie wozów (Maleszów 1424) itd.
Był również niezwykle srogim (nawet jak na warunki wojny religijnej) dowódcą który potrafił wyrzynać i palić przeciwników zarówno w zdobytych miastach katolickich jak i sekciarzy (pikardów/adamitów) w husyckich szeregach.
W j. czeskim masz mnóstwo materiałów na necie - jeśli "ne rozumiś ćesky" to ww. wskzana ksiazką Anny Paner - jest bardzo dobrym i kompetentnym materiałem
|
| |
|
|
| |
|
|
|
Gwynbleid
|
| |
|
| Nowicjusz |
|
|
|
| Grupa: Użytkownik |
|
| Postów: 11 |
|
| Nr użytkownika: 34.281 |
|
|
|
Karol D. |
|
Zawód: doktorant |
|
|
| |
|
Może się mylę, ale Żiżka już nie żył gdy rozpoczęto "spanile jizdy" - zapoczątkował je Prokop Wielki (zwany także Gołym)
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
Wyprawa z roku 1423 na Węgry podjęta przez Jana Żizkę i jego orebitów/Mały Tabor i Taborytów była pierwszą ofensywną akcją na taką skalę poza granicę Czech.
Jej celem był odwet na podległym bezpośrednio Zygmuntowi Luksemburczykowi terytorium węgierskim - oraz zdobycie możliwie największych zapasów. Oddziały husyckie dotarły gdzieś w pobliże Dunaju na wysokości Ostrzychomia na odległośc 150 km od garnicy (czesko-węgierskiej) co dla w 90% pieszego wojska było dużym osiągnięciem. Udany odwrót z węgierską jazdą na karku - i dowodzenie Żiżki (praktycznie ślepego już w tym czasie) to majstersztyk potwierdzający jego niezwykłe zalety dowódczo-taktyczne.
W tej wyprawie brał prawdopodobnie udział Prokop Wielki - który
korzystał z tego wzoru i naśladował, rozwinął tą taktykę w późniejszych wyprawach nazwanych "velke spanile jizdy".
|
| |
|
|
| |
|
|
|
Diego z Rivii
|
| |
|
| Nowicjusz |
|
|
|
| Grupa: Użytkownik |
|
| Postów: 3 |
|
| Nr użytkownika: 39.669 |
|
|
|
Marcin None |
|
Zawód: student |
|
|
| |
|
Wiem że Żiżka miał wielkie poważania wśród husytów. Po jego śmierci powstał rozłam. był geniuszem wojskowym. Niektórzy uważają go za najwybitniejszego dowódze wogóle, a napweno wśród husytów. Brał on udziałw bitwie pod Grunwaldem, jako najemnik. Stracił tam oko, został uwieczniony na obrazie matejki. po jego śmierci powstały dwa "zespoły" wosjk husyckich. jeden z nicz, nazywany był sierotkami (gdzyz żiżka ich niejako osierocił). bł wielką postacią, jego nowatorskie pomysły i spryt w dowodzeniu przeszedł do historii.
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
Są różne wersje utraty pierwszego oka przez Żiżkę m.in. miałoby się to stać w dzieciństwie w czasie zabawy.
W czasie wielkiej wojny z Zakonem Krzyżackim 1410-1411 – dowódcą czeskich rot zaciężnych był Jan Sokół z Lamberka – Żiżka był jego wieloletnim znajomym – więc mógł być „oficerem” w tych oddziałach.
Jest teoria (bardziej prawdopodobna), że oko stracił w czasie kolejnej wojny Polski z Zakonem Krzyżackim w roku 1414 (tzw. wojna głodowa) – i wtedy (Jan Sokół już nie żył) mógł Żiżka odgrywać większą rolę wojskową. Co więcej po tej wojnie wrócił do Czech i kupił dom w Pradze – co oznaczałoby, iż dorobił się na służbie u Władysława Jagiełły lub za stracone w czasie tego zaciągu oko, dostał jakąś sporą sumkę „odszkodowania” dodatkowo do żołdu.
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
Geniusz wojskowy Jana Żiżki z Trocnowa – jest rzeczywiście czymś wyjątkowym.
Najpierw - w czasie wybuchu rewolucji w Pradze 30.07.1419r Żiżka zostaje wybrany jednym z 4 dowódców praskich husytów i to dzięki jego inicjatywie prażanie zajmują (25.10.1419r) strategicznie bardzo ważny zamek Wyszechradzki.
http://www.youtube.com/watch?v=VlHbYpRMRvE&feature=related
W listopadzie tego samego roku Żiżka z grupą zwolenników odchodzi jednak do Pilzna. Już jako samodzielny dowódca w czasie ataku na zamek Nekmer (koniec 1419r) po raz pierwszy walczy w oparciu o tabor wozowy i odpiera ataki dużych sił rycerskiej jazdy dowodzonej przez Bogusława ze Śvamberka.
Dużo większe zwycięstwo odnosił Żiżka 25.03.1420r kiedy musi opuścić wraz z husytami Pilzno. Mimo wcześniejszych układów i zgody katolickich panów na swobodne odejście został pod Sudomierzem zaatakowany przez połączone siły czeskich możnych i siły zakonnych rycerzy z Joannickiego konwentu ze Strakonic. Żiżka prowadził grupę około 400 ludzi (w tym kobiety i dzieci) słabo uzbrojonych – zaledwie kilku w śród nich było kawalerzystów. Rozstawił linie taborowych wozów między dwoma stawami (jeden wyschniety ale pełen błota i szlamu na dnie) i zadał tak duże straty przeciwnikowi, że już nie odważyli się więcej niepokoić jego grupy.
http://www.youtube.com/watch?v=7zapSxda7HY&NR=1
http://www.youtube.com/watch?v=RpaeyIbk8N8&feature=related
W nowo założonym mieście husyckim - TABOR – Żiżka został jednym z 3-4 głównych hetmanów.
W czasie walk z wyprawą krzyżową usiłującą zdobyć Pragę – Żiżka jest faktycznym dowódcą obrony – dzięki jego inwencji husyci zajmują i umacniają wzgórze „na Vitkowie”, w obronie której, 14.07.1420r odniósł jedno ze swoich najsławniejszych zwycięstw, które w praktyce oznaczało fiasko całej wyprawy krzyżowej i być może uratowało całych ruch husycki.
http://www.youtube.com/watch?v=afEfCniXWV8&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=pE-ghxHNhl0&feature=related
Po odejściu z Pragi jeszcze w roku 1420 Żiżka zdobywa całych szereg miast i zamków m.in. Lomnice, Bystrice, Sobeslav, Prachatice, Rabi. 12.10.1420r odnosi zwycięstwo w bitwie u Panskeho Boru nad siłami najmożniejszego katolickiego rodu Rozembergów. W kolejnych zwycięskich pochodach od stycznia 1421 roku zdobył kolejne zamki i miasta (m.in. Krasikov, Chomutov, Beroun). Ze zdobytych rycerskich koni i uzbrojenia i oporządzenia jeździeckiego praktycznie z niczego stworzył stosunkowo silne oddziały husyckiej – średniozbrojnej kawalerii. Był inicjatorem i jednym z dowódców wspólnej – (taborytów i prażan) wiosennej ofensywy, w której husyci zdobywają kilkanaście ważnych zamków i miast zajmując duże obszary Czech. W marcu tego roku zdobywa niewielki gródek – niedaleko Litomeric – rozbudowuje go i nazywa Kielich – od tej pory „pisze” się Jan Żiżka z Kielicha. Wtedy też prawdopodobnie zmienia swój znak herbowy (czerwony rak w białym polu) na Kielich (prawdopodobnie złoty kielich mszalny w czerwonym polu). Kielich mszalny Był symbolem jednego z głównych postulatów rewolucji –czyli przyjmowania komunii świętej przez wszystkich wiernych (świeckich i klaeru) pod obiema postaciami – chleba i wina – tak ja do dzisiaj robią to w Kościele katolickim tylko księża. Kielich był znakiem/godłem rewolucji husyckiej – zdobił tarcze i sztandary wszystkich stronnictw husyckich.
Prawdopodobnie podczas drugiego oblężenia zamku – Rabi – w lipcu 1421r trafiony bełtem z kuszy traci swoje drugie oko W tym samym 1421 roku w 2 wyprawach (w kwietniu i październiku) – bez litości – wybija i niszczy (m.in. paląc na stosach) zwolenników najbardziej radykalnego odłamu husyckiej rewolucji - pikardów zwanych też adamitami.
W styczniu 1422r nagłym atakiem zdobywa Kutną Górę – ostoję przeciwników husytyzmu, a następnie rozbija wojska Zygmunta Luksemburskiego pod Niemieckim Brodem.
W kwietniu 1423r Żiżka opuszcza Tabor i odchodzi do wschodnich Czech gdzie w połączeniu z tamtejszymi husytami tzw. orebitami tworzy nowe „braterstwo” tzw. „Nowy Tabor” albo „Mniejszy Tabor”. W tym okresie tworzy (dyktuje) „zbiór przepisów” zwany „Manifestem Żiżkowego Braterstwa”, który jest także regulaminem wojskowym, „podręcznikiem” nowej taktyki husyckiej (m.in. określa ile powinno liczyć samodzielne zgrupowanie - tabor bojowy, ilu ludzi przypada na jazdę, ile liczy załoga 1 wozu, z jakim uzbrojeniem itd.). 20.04.1423r w bitwie u Horić rozbija wojska czeskich katolickich panów. W lipcu tego roku w bitwie u Strachowa niedaleko Hradec Kralove zwycięża wojska kalikstynów (umiarkowanych husytów). W tej bitwie pierwszy raz „kielich stanął przeciwko kielichowi” – i walczyły przeciwko sobie wojska stosujące tę samą taktykę husycką opartą o tabor wozowy.
06.01.1424 w bitwie u Skalnice rozbija wojska wschodnio-czeskich panów. 07.06.1424r w bitwie u Maleśowa rozbija w puch wojska kalikstynów (możnych i prażan) – używając wozów napełnionych kamieniami i puszczonych po pochyłości wzgórza jak ruchomych taranów, które rozbijają szyk nieprzyjaciela.
Zdobywa kolejne zamki i miasta (m.in. Kourim, Nymburk, Ćesky Brod) i we wrześniu 1424r staje pod Pragą z zamiarem zniszczenia „zdradzieckiego Babilonu”. Pod wpływem duchownych przywódców husyckich z Janem Rokycanem na czele – Praga zawiera z Żiżką pokój. Jest to szczyt potęgi i wpływów Żiżki. On i jego „braterstwo” we współpracy z Taborytami stają się najpoważniejszą siłą w Czechach.
11.10.1424r w czasie kolejnej wyprawy/zbrojnego pochodu Żiżka nagle umiera – być może otruty.
Praktycznie przez 5 lat (od jesieni 1419 do jesieni 1424) non stop Żiżka był na czele swoich wojsk. Cały czas w ruchu – cały czas w pochodzie wojennym, w walce. W różnych warunkach terenowych, klimatycznych, walcząc z różnymi przeciwnikami stosującymi różne taktyki walki - wygrywał dziesiątki mniejszych potyczek i starć i co najmniej kilka wielkich rozstrzygających bitew.
Nie przegrał żadnej bitwy !
Zdobył dziesiątki zamków i miast. Opisaną wcześniej wyprawą na Węgry oraz jeszcze wcześniej wyrażonymi w listach planami uderzenia na kraje niemieckie - zapoczątkowuje ofensywne działania husytów poza granice Czech.
Praktycznie od podstaw przebudował, a właściwie stworzył husytską taktykę walki w głównej mierze opartą o tabor złożony z wozów bojowych, max. wykorzystanie ognia kusz i dużej ilości (jak na począt. XVw) armat i ręcznej broni palnej. Ta „szkoła” staje się jedną z dominujących taktyk walki na polach bitew europy środkowo-wschodniej przynajmniej przez następne 50 lat. Jej kreatywne naśladownictwo staje się jednym z głównych atutów siły kozaków zaporoskich i ich wielu zwycięstw na polach bitew europy wschodniej w XVI i XVII wieku. Również jej twórcze rozwinięcie w staropolskiej sztuce wojennej jest ważnym elementem przewagi wojsk polskich w XVIw i XVIIw, czy wręcz leży u podstaw zwycięstw w takich bitwach jak Obertyn w 1531r.
Bez wątpienia to Żiżka uratował rewolucję husycką w czasie I wyprawy krzyżowej. Stworzył potęgę militarną radykalnego skrzydła husytyzmu – a to stało się podstawą tak długiego utrzymania się rewolucji husyckiej w Czechach.
|
| |
|
|
| |
|
|
|
|
Czy to Żyżki pomysłem było "nasycenie" husyckich odziałów bronią palną, czy może ktoś inny jest autorem tej idei? I jeszcze jedno, ciekaw jestem, jak pod względem "technicznym" wyglądało dowodzenie w wykonaniu praktycznie niewidomego hejtmana?
|
| |
|
|
1 Użytkowników czyta ten temat (1 Gości i 0 Anonimowych użytkowników)
0 Zarejestrowanych:
Śledź ten temat
Dostarczaj powiadomienie na email, gdy w tym temacie dodano odpowiedź, a ty nie jesteś online na forum.
Subskrybuj to forum
Dostarczaj powiadomienie na email, gdy w tym forum tworzony jest nowy temat, a ty nie jesteś online na forum.
Ściągnij / Wydrukuj ten temat
Pobierz ten temat w innym formacie lub zobacz wersję 'do druku'.
|
|
|
|
|
15/09/2007, 21:06
