Witaj GOŚCIU ( Zaloguj się | Rejestracja )
 
 
Reply to this topicStart new topicStart Poll

> Dlaczego króla Kazimierza potomni nazwali Wielkim?
     
BoMbelaZ
 

Nowicjusz
Grupa: Użytkownik
Postów: 1
Nr użytkownika: 16.145

 
 
post 2/04/2006, 15:12 Quote Post

Czesc!
Jestem tu nowy, to moj pierwszy post. Moze go w zlym dziale umiescilem ale nie znam sie za dobrze na historii. Chcialbym abyscie mi pomogli, bardzo prosze! Pytanie takie jak w nazwie tematu
Z gory dziekuje pzdr!
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #1

     
Marcin
 

IV ranga
****
Grupa: Użytkownik
Postów: 485
Nr użytkownika: 7.543

 
 
post 2/04/2006, 16:55 Quote Post

Może dlatego, że zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną?
Dla zainteresowanych, może komuś się przyda:
CODE

Architektura i rzeźba w kulturze późnego średniowiecza w Polsce

XIV i XV wiek w polskiej sztuce charakteryzują się rozwojem i dominacją gotyku. Należy tutaj
wspomnieć o bardzo dużej roli króla Kazimierza Wielkiego w upowszechnianiu budownictwa
murowanego w Polsce, a co za tym idzie również stylu gotyckiego w architekturze. Budowa
licznych zamków (53 wzniesiono za panowania Kazimierza) i fortyfikowanie miast stały się
podstawą słynnego przysłowia o królu, który zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną.
Długo by wymieniać wszystkie miasta, które za rządów wielkiego króla otrzymały kamienno-ceglane mury.

Była to gigantyczna akcja budowlana, rewolucjonizująca krajobraz architektoniczny polskich
ziem w ciągu dosłownie kilku dziesięcioleci. Polska za panowania ostatniego Piasta zyskała
sobie duże uznanie w Europie, król przyjmował zagranicznych gości na Wawelu, rozbudowanym przez
Kazimierza jako obszerny ceglany gotycki zamek z takąż katedrą (wzniesioną w latach 1320 -
1364). Od Kazimierza poszedł właściwy rozkwit sztuki gotyckiej. Dzieł jej nie da się wprawdzie
równać z dziełami Zachodu; są skromniejsze w rozmiarach, uboższe w wykonaniu, oszczędniejsze w
ozdobach, bo i kraj był uboższy, odległy od środowisk sztuki i przemysłu, znacznie opóźniony w
rozwoju, już nie wobec dalekiego Zachodu, ale nawet wobec pobliskich Czech. Gotyk panował
niepodzielnie w Polsce przez dwa następne wieki i pozostawił po sobie budowle i rzeźby nawet
pierwszorzędnej wartości.

Najznakomitsze przypadają na czas panowania Kazimierza i opromieniają głównie Kraków. Są niemal
wyłącznie pomnikami architektury i rzeźby kościelnej; ustępują wobec nich budowle świeckie,
pierwsze z dawnej Polski, które się u nas zachowały. O bogactwie XIV wieku najlepiej świadczą
kościoły, zwłaszcza cztery krakowskie: Katedra na Wawelu, kościół farny N.P. Marii na rynku,
kościół Dominikański, kościół św. Katarzyny na Kazimierzu wybudowany na potrzeby augustianów,
których Kazimierz sprowadził z Pragi.

Wprowadzenie nowego stylu w polskiej architekturze wymagało od króla nowych nakładów
finansowych na budownictwo, ale potrzebni byli również architekci, którzy potrafili projektować
budynki w nowym stylu. Gotyk wprowadzał bowiem wiele innowacji do budownictwa. Romanizm,
dominujący styl architektoniczny środkowej fazy średniowiecza, robił wrażenie ze względu na
swoją monumentalność i ogromną masę. Potężne mury, ogromne kolumny, wielkie przypory odcinały
wnętrza katedr od światła, czyniąc je ciemnymi, surowymi, a miejscami wzbudzającymi nawet
grozę. W połowie XII wieku, we Francji pojawił się gotyk, zupełnie inny typ budownictwa
sakralnego. Iglice wież nowych budowli wydawały się sięgać do samego nieba, jednak cała
struktura była w widoczny sposób lżejsza niż przedtem. Także przestronność i jasność wnętrz
musiały robić na widzu piorunujące wrażenie. Dla tych, którzy przyzwyczajeni byli do składania
hołdu Bogu w kościołach romańskich, doświadczenie modlitwy w gotyckim wnętrzu musiało być
niezwykle podniosłe i wyzwalające.

Na ukształtowanie gotyku miały wpływ nowe odkrycia technologiczne, techniki architektoniczne,
takie jak ostry łuk, sklepienia krzyżowo-żebrowe i łuki przyporowe. Jedną z głównych sztuk w
tym okresie stało się wytwarzanie witraży. Promienie słoneczne przenikające przez barwne
przeźroczyste malowidła tworzyły we wnętrzu kościoła niepowtarzalną atmosferę. W wyniku
zastosowania nowych technik otrzymano wspaniałe budynki sakralne, będące kamiennymi
konstrukcjami szkieletowymi. Określenie to nie oddaje umiejętności i wyczucia piękna, z jakimi
średniowieczni budowniczowie łączyli elementy techniczne i artystyczne tworzonych przez siebie
dzieł. Dla przykładu podam tylko łuki przyporowe, które były zwieńczane spiczastymi pinaklami,
co jeszcze mocniej podkreślało charakter budowli. Pinakle stanowią zresztą jedną z najbardziej
charakterystycznych cech estetycznych architektury gotyckiej. Przestrzeń pomiędzy żebrami
szkieletu mogła zostać wypełniona szkłem bądź rzeźbami. Bardzo charakterystyczną cechą gotyku
są również maswerki - motywy dekoracyjne wypełniające górne partie okien. Wykonane one były w
kamieniu lub cegle i przedstawiały splecione ze sobą w gęstą sieć elementy geometryczne.

W takim właśnie stylu budował Kazimierz Wielki nowe kościoły i zamki w Polsce. Na szczególną
uwagę zasługuje tutaj Wawel, który był całkiem do dzisiejszego niepodobny; wzgórze pokrywał
szereg większych i mniejszych, drewnianych i ceglanych budowli, otoczonych murem z basztami.
Przy nowych budowlach (m.in. katedrze) korzystano z dawnych murów, nawet kosztem symetrii.
Z innych gotyckich budowli wymienię jeszcze Bramę Floriańską, Barbakan i Sukiennice - wielka
hala targowa, przerobiona z dawnych kramów, wykończona na krótko przed 1390 r. przez
budowniczego miejskiego Marcina Lindintolde.

Ze świeckich budowli XV wieku wyróżniał się niegdyś uniwersytet, dziś Biblioteka Jagiellońska,
przekształcona wprawdzie, ale w głównych zarysach zachowana, odznaczająca się formą kryształów
stosowanych do dekoracji filarów i sklepień wydatniej niż w jakiejkolwiek innej budowli. Z
licznych niegdyś pańskich zamków obronnych ocalały drobne resztki murów, szczególniej baszt -
najokazalszy jest zamek w Niedzicy nad Dunajcem naprzeciw Czorsztyna, rozbudowany przez
Kazimierza Wielkiego.

Okres gotyku był także czasem rozkwitu rzeźbiarstwa, ponieważ wielkie katedry dostarczały
możliwości rozwojowych tej bardziej realistycznej w porównaniu z czasami wcześniejszymi formie
sztuki. I tutaj trzeba silnie podkreślić, że w XV w. dwór monarszy przestał już być jedynym
ośrodkiem mecenatu i dyktatu kulturalnego. Upowszechnianie się i decentralizacja życia
kulturalnego Polski wyrażała się brakiem jednego dominującego centrum, a jednocześnie w
istnieniu licznych ośrodków większych i mniejszych, zależnych od mecenasów należących do
różnych grup i warstw społecznych. Aktywnymi protektorami nauki i sztuki byli w owym czasie
liczni możnowładcy duchowni i świeccy, pragnący w ten sposób podkreślić swą rangę społeczną i
prestiż. Wpływało to bardzo pozytywnie na ukulturalnienie społeczeństwa, mogącego wreszcie mieć
kontakt z rzeźbami czy dziełami polskich malarzy.

To właśnie dzięki mecenatowi mieszczańskiemu mogło powstać najwspanialsze dzieło plastyczne
owych czasów: wielki ołtarz w kościele Mariackim w Krakowie, powstały w latach 1477 - 1489.
Twórcą jego był późniejszy autor nagrobka Kazimierza Jagiellończyka, Wit Stwosz z Norymbergi
(1445 - 1533). Na słynny tryptyk składają się, tak lubiane przez ówczesnych artystów, sceny z
życia Marii i jej Syna. Kompozycję centralną stanowi Zaśnięcie, gdzie wiotką postać umierającej
podtrzymują brodaci, zatroskani apostołowie. Na wyrazistych, pełnych ekspresji twarzach postaci
malują się różnorodne uczucia. Artysta tworząc scenę ewangeliczną myśli tu o człowieku, o jego
psychice i coraz bardziej skomplikowanych przeżyciach. Nieobce mu jest także poczucie humoru.
Figury swych bohaterów wyrzeźbił Stwosz w nadnaturalnej wielkości, aby były dobrze widoczne z
głębi wielkiego wnętrza kościoła, ale uchwycił je w naturalnym, pełnym życia ruchu. Zdumiewa
precyzja i staranność, z jaką odtworzono rysy twarzy, kształty dłoni, fałdy szat, elementy
roślinne i architektoniczne.

Najcenniejsza rzeźba z pierwszej połowy XV wieku to grobowiec Władysława Jagiełły, wykonany z
czerwonego marmuru. Jego ściany zdobią płaskorzeźby dygnitarzy państwa i herbów ziem, u cokołu
biegną zaś psy i sokoły. Jednym z bardziej znanych jest również grobowiec Kazimierza
Jagiellończyka z 1492 r. Sam grobowiec wykonał Wit Stwosz, zaś baldachim Jurek Huber. Król leży
w stroju koronacyjnym, u stóp króla lwy herbowe, na ścianach przedstawiciele różnych stanów w
postaci siedzącej. Huber na baldachimie zawarł sceny ze Starego i Nowego Testamentu.

XIV i XV wiek są powszechnie uważane za czasy całkowitego upadku kultury i obyczajów. Spójrzmy
jednak na to, co kultura Polska potrafiła stworzyć przez te dwa wieki. Mimo, że praktycznie
cała ówczesna sztuka pozostawała pod wpływami Kościoła, to i tak potrafi nas zachwycić swoją
powagą i monumentalnością, czasami nawet bardziej wysublimowane i można by rzecz: elitarne, niż
dzieła antyku. Nie lekceważmy naszej kultury, bo jest ona piękna i potrafi przysporzyć nam
wielu pozytywnych doznań estetycznych. I tutaj może niektórym się narażę, ale moim zdaniem
Polska jest silna właśnie swoją kulturą i obyczajami, nasz kraj bardzo rzadko w historii był
wybitną potęgą gospodarczą (teraz zresztą też nie jest), ale nasza kultura była i jest tym, co
nie pozwoli mu zniknąć z mapy Europy (to do Eurosceptyków wink.gif ).
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #2

     
Belfer historyk
 

VIII ranga
********
Grupa: Przyjaciel forum
Postów: 3.525
Nr użytkownika: 8.375

Pawel
Stopień akademicki: posiadam
Zawód: patrz nick
 
 
post 2/04/2006, 17:10 Quote Post

Poczytaj ten temat: http://www.historycy.org/index.php?showtopic=26
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #3

     
carantuhill
 

Bieskidnik
*********
Grupa: Użytkownik
Postów: 5.139
Nr użytkownika: 12.703

WOJCIECH
Stopień akademicki: Utytu³owany:)
Zawód: pathfinder
 
 
post 2/04/2006, 18:16 Quote Post

ja myślę, że nazwali go wielkim po opowieściach Racheli...
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #4

     
piłsudczyk
 

Nowicjusz
Grupa: Użytkownik
Postów: 3
Nr użytkownika: 16.304

Jakub
Zawód: student
 
 
post 5/04/2006, 20:14 Quote Post

Można długo zastanawiać się i główkować dlaczeo Kazimierza Wielkiego nazwano Wielkim.
Co do powiedzenia że "zastał Polske drewnianą a zostawił murowaną" przytocze stwierdzenie mojego profesora "A czy w poł XX wieku duża część Polski nie była też drewniana".
O ile sie nie myle to Kazimierza zaczęto nazywać Wielkim(w żródłach łac."Magnus") w czasach panowania Kazimierza Jagielończyka, a więc czy nie nazwano go tak aby go można odróżniać od panującego wówczas Jagielończyka.java script:add_smilie(":P")
 
User is offline  PMMini Profile Post #5

     
Ptolemaios Theos Neos Epiphanes
 

Reichsgraf von Cosel
****
Grupa: Użytkownik
Postów: 309
Nr użytkownika: 10.314

Zawód: student
 
 
post 5/04/2006, 21:30 Quote Post

Powiedzenie to odnosi się do działalności budowniczej tego władcy, a ściślej do wzniesienia wzdłuż granic tylu zamków i umocnienia najważniejszych miast murami i zastąpienia ich konstrukcjami drewnianymi, mniej trwałymi i bardziej odpornymi na ataki.
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #6

     
piotpal
 

W Służbie Ich Królewskich Mości: Qltury i Nauki
******
Grupa: Przyjaciel forum
Postów: 1.255
Nr użytkownika: 7.889

Piotr P.
Zawód: student
 
 
post 12/04/2006, 20:26 Quote Post

Poza tym to król, który zafundował Polsce okres pokoju, w którym przeprowadzono reformy. W polityce zagraniczej natomiast postępował bardzo rozważnie.
 
User is offline  PMMini Profile Post #7

     
madrista
 

Nowicjusz
Grupa: Użytkownik
Postów: 4
Nr użytkownika: 17.145

Oskar Kubas
Zawód: uczeñ
 
 
post 30/04/2006, 14:03 Quote Post

Ja czytałem w pewnej gazecie,że Kazimierz nie został nazwany Wielkim
ze względu na swoje zasługi lecz dzięki swojemu wysokiemu wzrostowi.
(podkreślam, że to nie jest żart)
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #8

     
PatriotaŁucznik
 

IV ranga
****
Grupa: Użytkownik
Postów: 425
Nr użytkownika: 65.964

Dominik Lucznik
Stopień akademicki: uczen
Zawód: Lucznik
 
 
post 31/05/2010, 19:49 Quote Post

50 zamków murowanych 50 miast otoczył murami ulokował ponad 100 wsi i 100 miast na prawie niemieckim powiększył dwukrotnie państwo Polskie zawarł ogromne sojusze utworzył Uniwersytet Krakowski był tolerancyjny unormował stosunki prawne co do korony Polskiej z Czechami wprowadził zapis Korony Królestwa Polskiego czyli Polska jest niepodzielna i władca jest opiekunem Polski ni jej panem unowocześnił armie poprawił warunki chłopskie stworzył potęgę jako pierwszy z władców Polskich po przez układ o sukcesji zapobiegł wojnie domowej ....
 
User is offline  PMMini Profile Post #9

 
1 Użytkowników czyta ten temat (1 Gości i 0 Anonimowych użytkowników)
0 Zarejestrowanych:


Topic Options
Reply to this topicStart new topic

 

 
Copyright © 2003 - 2014 Historycy.org
historycy@historycy.org, tel: 12 346-54-06

Kolokacja serwera, łącza internetowe:
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej