Drukowana wersja tematu

Kliknij tu, aby zobaczyć temat w orginalnym formacie

historycy.org _ Polska Ludowa ogólnie _ Najważniejsza osoba w kraju

Napisany przez: Ferdas 27/11/2017, 19:31

Kto był osobą nr 1 w PRL?

Teoretycznie zgodnie z konstytucją PRL znoszącą urząd prezydenta jej funkcje przejęła Rada Państwa, lecz najczęściej się słyszy, że osobą nr 1 był I Sekretarz KC PZPR - lata 60. to okres Gomułki, a nie Zawadzkiego czy Ochaba, a lata 70. to okres Gierka, a nie Cyrankiewicza czy Jabłońskiego.

Wie ktoś może, w jakim okresie I Sekretarz był osobą nr 1 w Polsce (co też jest trochę dziwne, bo co z ZSL i SD)? Czy faktycznie to jest ta luka bez prezydenta tj. lipiec 1952-czerwiec 1989?
A może trzeba liczyć już od powstania partii tj. od 1948? (I jak przyjmuje się lata 1945-1952? Bierut jako prezydent KRN (do 1947) i prezydent RP (1947-1952)?)
Smaczku dodaje też fakt, że prezydent w momencie likwidacji urzędu (Bierut) został (a w zasadzie dalej był) I sekretarzem, natomiast I sekretarz w momencie przywrócenia urzędu (Jaruzelski) został prezydentem.
Czy Mieczysław Rakowski mógł jeszcze być po lipcu 1989 osobą nr 1 w państwie?

Choć z drugiej strony Encyklopedia Popularna PWN z 1980-1985 (posiadam w domu) jako najważniejszą osobę w kraju podaje Przewodniczącego Rady Państwa.
Obecnie na filmikach na YouTube przedstawiających zmiany granic rok po roku i władców (jest ich kilka różnych autorów) też wszyscy podają Przewodniczących Rady Państwa.

Napisany przez: Grzegorz_B 27/11/2017, 19:41

Pytanie czy chodzi Ci o konstytucję, czy o stan faktyczny... chociaż na obydwie części pytania właściwie sam już sobie odpowiedziałeś ;-)

Napisany przez: Ferdas 27/12/2017, 17:02

Tak jeszcze zapytam: w latach 1948-1952 Bierut był bardziej prezydentem, czy bardziej I sekretarzem? Która funkcja była wtedy ważniejsza?
A może trzeba liczyć jeszcze wcześniej? Czy może już Gomułka jako I sekretarz PPR (1944-1948) był wtedy numerem 1?

Napisany przez: Pawko 2/01/2018, 2:55

QUOTE
Czy może już Gomułka jako I sekretarz PPR (1944-1948) był wtedy numerem 1?

Nr 1 w polskiej polityce był niewątpliwie Stalin wink.gif . I nie piszę tego z przekąsem, ale to obrazuje stan faktyczny polskiej sceny politycznej tamtego okresu. Faktycznie więc Osóbka-Morawski (premier) Bierut (KRN przew.) i Gomułka byli równorzędnymi graczami. Teoretycznie najważniejszy za to był Osóbka-Morawski jako premier, minister spraw zagranicznych i wykonawca reformy rolnej - czołowego programu Polski socjalistycznej. Gomułka może się wydawać nr 1 bo współpracował z Osóbką ale wtedy były inne czasy niż w 1956 i nie mogło być żadnego numero uno przy Stalinie i TRJN w polskiej polityce.

QUOTE
w latach 1948-1952 Bierut był bardziej prezydentem, czy bardziej I sekretarzem? Która funkcja była wtedy ważniejsza?

Prezydentem. Szerokie kompetencje i duży autorytet. I sekretarz to była (wg mnie) dla niego funkcja raczej przypieczętowująca początek porządku autorytarno-totalitarnego w Polsce.

Napisany przez: kmat 2/01/2018, 9:26

QUOTE(Ferdas @ 27/11/2017, 19:31)
Teoretycznie zgodnie z konstytucją PRL znoszącą urząd prezydenta jej funkcje przejęła Rada Państwa, lecz najczęściej się słyszy, że osobą nr 1 był I Sekretarz KC PZPR - lata 60. to okres Gomułki, a nie Zawadzkiego czy Ochaba, a lata 70. to okres Gierka, a nie Cyrankiewicza czy Jabłońskiego.
*


Nie do końca. Ochab i Kania też byli pierwszymi sekretarzami, a za prawdziwych capo di tutti trudno ich uważać. Ale oni rządzili w czasach swoistego bezkrólewia, kiedy stary układ już się zawalił, a nowy jeszcze nie powstał. Brutalna prawda o tych czasach jest taka, że rządził ten, kto dysponował największą realną siłą.

Napisany przez: Napoleon7 3/01/2018, 9:39

CODE
Brutalna prawda o tych czasach jest taka, że rządził ten, kto dysponował największą realną siłą.

Co nie zmienia faktu, że I sekretarz KC PZPR był realnie w czasach PRL-u najważniejszą osobą w państwie (uogólniając). Co było widoczne także podczas wizyt międzynarodowych.
Wynikało to z zasady nomenklatury - najważniejsze stanowiska w państwie obsadzała zawsze partia komunistyczna i szef partii, poprzez ludzi zajmujących te stanowiska de facto rządził krajem. Miało to też swe znaczenie w stosunkach pomiędzy państwami komunistycznymi (patrz np. porozumienie w sprawie kominformu utworzonego w Szklarskiej Porębie). Inaczej mówiąc, szef KC KPZR w Moskwie mógł w ten sposób wpływać na to co się działo w poszczególnych krajach wspólnoty komunistycznej poprzez szefów poszczególnych partii (aczkolwiek później stosunki międzypaństwowe starano się nieco bardziej sformalizować).
W praktyce, jak to w praktyce, były niewielkie odstępstwa od reguły, ale generalnie tak to funkcjonowało.


© Historycy.org - historia to nasza pasja (http://www.historycy.org)