Witaj GOŚCIU ( Zaloguj się | Rejestracja )
 
 
Reply to this topicStart new topicStart Poll

> Tajny referat Chruszczowa, Tekst
     
MikoQba
 

Presbyterian Westminster Confession
********
Grupa: Moderatorzy
Postów: 3.809
Nr użytkownika: 8.008

James Nicholson
Stopień akademicki: Dysortograf
Zawód: Dziennikarz
 
 
post 2/04/2016, 21:51 Quote Post

O KULCIE JEDNOSTKI I JEGO NASTĘPSTWACH
Referat I Sekretarza KC KPZR tow. N.S. Chruszczowa na XX Zjeździe Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego 25 lutego 1956
user posted image
Towarzysze! W referacie sprawozdawczym Komitetu Centralnego Partii na XX Zjeździe, w szeregu przemówień delegatów na Zjazd, jak również poprzednio na posiedzeniach plenarnych KC KPZR mówiono niemało o kulcie jednostki i o jego szkodliwych następstwach.
Po śmierci Stalina Komitet Centralny Partii zaczął ściśle i konsekwentnie prowadzić politykę wyjaśniania, że niedopuszczalne jest i obce duchowi marksizmu-leninizimu wywyższanie jednej osoby, przekształcanie jej w jakiegoś nadczłowieka posiadającego cechy ponadnaturalne na podobieństwo boga. Człowiek ten rzekomo wszystko wie, wszystko widzi, za wszystkich myśli, wszystko potrafi zrobić, jest nieomylny w swym postępowaniu.
Takie mniemanie o człowieku, a mówiąc konkretnie o Stalinie, kultywowane było u nas przez wiele lat.
Zadaniem niniejszego referatu nie jest wszechstronna ocena życia i działalności Stalina. O zasługach Stalina napisano jeszcze za jego życia zupełnie wystarczającą ilość książek, broszur, studiów. Znana jest powszechnie rola Stalina w przygotowaniu i dokonaniu Rewolucji Socjalistycznej, w wojnie domowej, w walce o zbudowanie socjalizmu w naszym kraju. O tym wszyscy wiedzą dobrze. Obecnie chodzi nam o kwestię mającą ogromne znaczenie dla partii w teraźniejszości i w przyszłości – o to, jak stopniowo kształtował się kult osoby Stalina, który to kult stał się na określonym etapie źródłem całego szeregu niezmiernie poważnych i ciężkich wypaczeń zasad partyjnych, demokracji partyjnej, praworządności rewolucyjnej.
Wobec tego, że nie wszyscy jeszcze zdają sobie sprawę, do czego prowadził w praktyce kult jednostki, jak ogromną szkodę wyrządziło pogwałcenie zasady kolegialnego kierownictwa w partii i skupienie niezmiernej, nieograniczonej władzy w rękach jednej osoby, Komitet Centralny Partii uważa za konieczne podać do wiadomości XX Zjazdu Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego materiały dotyczące tej sprawy.
Niech mi wolno będzie przede wszystkim przypomnieć wam, jak surowo potępiali klasycy marksizmu-leninizmu wszelki przejaw kultu jednostki. W liście do niemieckiego działacza politycznego Wilhelma Blossa Marks stwierdził:
“…z powodu niechęci, jaką żywię do wszelkiego kultu jednostki, nie dopuszczałem nigdy w okresie istnienia Międzynarodówki do ogłaszania licznych wypowiedzi, w których uznawano moje zasługi i którymi naprzykrzano się mi z różnych krajów; nie odpowiadałem nawet nigdy na nie, a co najwyżej beształem niekiedy ich autorów. Pierwszy akces Engelsa oraz mój do tajnego stowarzyszenia komunistów nastąpił pod warunkiem, że ze statutu skreślone zostanie wszystko, co przyczynia się do zabobonnego chylenia czoła przed autorytetami (Lasalle postępował później akurat odwrotnie)”. (Dzieła K. Marksa i F. Engelsa, tom XXVI, wyd. 1 str. 487-488).
Engels pisał nieco później:
„I Marks i ja zawsze przeciwstawialiśmy się wszelkim publicznym manifestacjom w stosunku do poszczególnych osób z wyjątkiem tych tylko wypadków, kiedy to miało jakiś poważny cel; najbardziej zaś byliśmy przeciwni takim manifestacjom, które za naszego życia dotyczyłyby nas osobiście” (Dzieła K. Marksa i F. Engelsa tom XXVIII, str. 385).
Znana jest ogromna skromność geniusza rewolucji, Włodzimierza Iljicza Lenina. Lenin zawsze podkreślał rolę ludu jako twórcy historii, kierowniczą i organizatorską rolę partii jako żywego, twórczego organizmu, oraz rolę komitetu centralnego. Marksizm nie neguje roli przywódców klasy robotniczej w kierowaniu ruchem rewolucyjno-wyzwoleńczym.
Przywiązując wielką wagę do roli przywódców i organizatorów mas, Lenin równocześnie, piętnował bez litości wszelkie przejawy kultu jednostki, toczył nieubłaganą walkę przeciwko obcym marksizmowi eserowskim poglądom na “bohatera” i “tłum”, przeciwko próbom przeciwstawiania “bohatera” masom i ludowi.
Lenin uczył, że siła partii polega na nierozerwalnej więzi z masami, na tym, że za partią idzie lud – robotnicy, chłopi i inteligencja. “Ten tylko zwycięży i utrzyma władzę – mówił Lenin – kto wierzy w lud, kto zanurzy się w zdroju żywej twórczości ludu” (W. I. Lenin t. XXVI, str. 289, wyd. poi.).
Lenin mówił z dumą o partii bolszewickiej, komunistycznej jako o wodzu i nauczycielu ludu, nawoływał do stawiania wszystkich najważniejszych zagadnień przed opinią świadomych robotników, przed opinią swojej partii; mówił on: “jej wierzymy, w niej widzimy rozum, honor i sumienie naszej epoki” (Dzieła t. XXV, str. 278, wyd. poi.).
Lenin stanowczo występował przeciwko wszelkim próbom pomniejszania lub osłabiania kierowniczej roli partii w ustroju Państwa Radzieckiego. Opracował on bolszewickie zasady kierownictwa partyjnego i normy życia partyjnego, podkreślając, że naczelną zasadą kierownictwa partyjnego jest jego kolegialność. Jeszcze w latach przedrewolucyjnych Lenin nazywał Komitet Centralny Partii kolektywem przywódców, strażnikiem i interpretatorem zasad partii. “W okresie między zjazdami – wskazywał Lenin – zasady partii strzeże i interpretuje Komitet Centralny” (Dzieła t. XIII, str. 125-126, wyd. poi.).
Podkreślając rolę Komitetu Centralnego Partii i jego autorytet, Włodzimierz Iljicz wskazywał: “Nasz KC ukształtował się jako grupa ściśle scentralizowana i wysoce autorytatywna…” (Dzieła t. XXXIII, st. 443).
Za życia Lenina Komitet Centralny Partii był prawdziwym wyrazem kolegialnego kierowania partią i krajem. Będąc bojowym marksistą-rewolucjonistą, zawsze nieugiętym w sprawach zasadniczych, Lenin nigdy nie narzucał siłą swych poglądów towarzyszom pracy. Przekonywał, cierpliwie tłumaczył innym swoje zdanie. Lenin zawsze bacznie czuwał nad tym, by realizowano normy życia partyjnego, przestrzegano statutu partii, zwoływano we właściwym terminie zjazdy partia i posiedzenia plenarne komitetu centralnego.
Oprócz wszystkich wielkich czynów, jakich dokonał W. I. Lenin dla zwycięstwa klasy robotniczej i pracującego chłopstwa, dla zwycięstwa naszej partii i wcielenia w życie idei komunizmu naukowego, jego przenikliwość znalazła wyraz również w tym, że w porę dostrzegł u Stalina te właśnie ujemne cechy, które doprowadziły później do ciężkich następstw. W trosce o dalsze losy partii i Państwa Radzieckiego W. I. Lenin dał całkowicie słuszną charakterystykę Stalina, wskazując przy tym, że trzeba rozważyć kwestię przeniesienia Stalina ze stanowiska sekretarza generalnego w związku z tym, że Stalin jest zbyt brutalny, nie ma należytego stosunku do towarzyszy, jest kapryśny i nadużywa władzy.
W grudniu 1922 roku w liście do Zjazdu Partii Włodzimierz Iljicz pisał:
“Tow. Stalin po objęciu stanowiska sekretarza generalnego skupił w swych rękach niezmierną władzę i nie mam pewności, czy zawsze potrafi korzystać z tej władzy z należytą ostrożnością”.
Ten list – dokument polityczny ogromnej wagi, znany w historii partii jako “testament” Lenina – rozdany został delegatom XX Zjazdu Partii. Czytaliście go i będziecie prawdopodobnie czytać jeszcze nie raz. Zastanówcie się nad prostymi słowami leninowskimi, w których znajduje wyraz troska Włodzimierza Iljicza o partię, o naród, o państwo, o dalszy kierunek polityki partii.
Włodzimierz Iljicz mówił:
“Stalin jest zbyt brutalny, i wada ta, którą można w zupełności tolerować w naszym środowisku i w stosunkach między nami, komunistami, staje się wadą nie do zniesienia na stanowisku sekretarza generalnego. Wobec tego proponuję towarzyszom, by rozważyli sposób przeniesienia Stalina z tego stanowiska i wyznaczenia na to miejsce innego człowieka, któryby pod wszystkimi względami różnił się od tow. Stalina jedną tylko zaletą, a mianowicie większą tolerancyjnością, większą lojalnością, większą uprzejmością i bardziej uważnym stosunkiem do towarzyszy, mniej kapryśnym usposobieniem itd.”.
Ten dokument leninowski został podany do wiadomości delegacjom na XIII Zjazd Partii, które omawiały sprawę przeniesienia Stalina ze stanowiska sekretarza generalnego. Delegacje wypowiedziały się za pozostawieniem Stalina na tym stanowisku, spodziewając się, że będzie się on liczył z, krytycznymi uwagami Włodzimierza Iljicza i potrafi przezwyciężyć swe braki, które budziły poważne obawy Lenina.
Towarzysze! Zjazd Partii powinien zaznajomić się z dwoma nowymi dokumentami, które uzupełniają charakterystykę Stalina, dokonaną przez Włodzimierza Iljicza Lenina w jego “testamencie”. Dokumenty te – to list Nadiieżdy Konstantynowny Krupskiej do Kamieniewa, który był wówczas przewodniczącym Biura Politycznego, oraz list osobisty Włodzimierza Iljicza Lenina do Stalina.
Odczytuję te dokumenty: 1. LIST N. K. KRUPSKIEJ
“Lwie Borysowiczu!
Z powodu króciutkiego listu, który napisałam pod dyktando Włodzimierza Iljicza za zezwoleniem lekarzy, Stalin pozwolił sobie wczoraj na niezwykle grubiański wybryk w stosunku do mnie. Jestem w partii nie od dzisiaj. W ciągu całych tych trzydziestu lat nie słyszałam od żadnego towarzysza ani jednego grubiańskiego słowa. Interesy partii i Iljicza są mi drogie nie mniej niż Stalinowi. Potrzebuję obecnie maksimum panowania nad sobą. O czym można, a o czym nie można mówić z Iljiczem – wiem lepiej od każdego lekarza, wiem bowiem, co go denerwuje, a co nie, a w każdym razie lepiej od Stalina. Zwracam się do Was i do Grigorija jako do bardziej bliskich towarzyszy W. I. i proszę uchronić mnie od grubiańskiego ingerowania w moje życie osobiste, od niegodziwych wymyślań i pogróżek. Nie wątpię, jaka będzie jednomyślna decyzja Komisji Kontroli, którą pozwala sobie grozić mi Stalin, ale nie mam ani sił ani czasu, bym miała marnować je na tę głupią kłótnię. I ja jestem żywym człowiekiem, a moje nerwy są napięte do ostatnich granic. N. KRUPSKA”
List ten Nadieżda Konstantynowna napisała 23 grudnia 1922 r. Po upływie dwóch i pół miesięcy, w marcu 1923 roku Włodzimierz Iljicz Lenin przesłał do Stalina następujący list:
2. LIST W. I. LENINA

“Do Towarzysza Stalina.

Odpisy otrzymują: Kamieniew i Zinowjew.

Szanowny t. Stalin!
Pozwoliliście sobie na grubiańskie wezwanie mojej żony do telefonu i zwymyślanie jej. Chociaż oświadczyła Wam, że zgadza się zapomnieć o tym, co zostało powiedziane, to jednak dowiedzieli się od niej o tym fakcie Zinowiew i Kamieniew. Nie mam zamiaru zapominać tak łatwo o tym, co się robi przeciwko mnie, a nie potrzebuję tu podkreślać, że uważam za skierowane również przeciwko sobie to, co się czyni przeciwko mojej żonie. Proszę więc, abyście rozważyli, czy jesteście skłonni cofnąć swoje słowa i przeprosić, czy też wolicie zerwanie stosunków pomiędzy nami (na sali poruszenie).
Z poważaniem: Lenin 5-go marca 1923 roku.”
Towarzysze! Nie będę komentował tych dokumentów. Mówią one wymownie same za siebie. Skoro Stalin mógł zachowywać się w ten sposób za życia Lenina, mógł tak odnosić się do Nadieżdy Konstantynowny Krupskiej, którą partia dobrze zna i wysoko ceni, jako wiernego przyjaciela Lenina i aktywnego bojownika o sprawę naszej partii od chwili jej powstania – to można sobie wyobrazić, jak traktował Stalin innych ludzi. Te jego ujemne cechy rozwijały się coraz bardziej i w ostatnich latach nabrały charakteru zupełnie nieznośnego.
Jak dowiodły późniejsze wydarzenia, niepokój Lenina był uzasadniony: w pierwszym okresie po zgonie Lenina Stalin liczył się jeszcze z jego wskazaniami, ale potem zaczął lekceważyć poważne przestrogi Włodzimierza Iljicza.
Jeżeli przeanalizujemy praktykę stosowaną przez Stalina w kierowaniu partią i krajem, jeżeli zastanowimy się nad tym wszystkim, czego dopuścił się Stalin, przekonamy się, że obawy Lenina były .słuszne. Ujemne cechy Stalina, ‘które za czasów leninowskich były tylko w zarodku, przekształciły się w ciągu ostatnich lat w ciężkie nadużywanie władzy przez Stalina, co wyrządziło niezliczone szkody naszej partii.
Musimy poważnie rozważyć i we właściwy sposób przeanalizować tę sprawę, aby wykluczyć wszelką możliwość powtórzenia się w jakiejkolwiek formie tego, co miało miejsce za życia Stalina, który absolutnie nie znosił kolegialności w kierownictwie i w pracy, pozwalał ***sobie na brutalną przemoc wobec wszystkiego, co już nie tylko było mu przeciwne, lecz wydawało się mu, przy jego kapryśnym i despotycznym usposobieniu, sprzeczne z jego koncepcjami.
Stalin działał nie za pomocą przekonywania, wyjaśniania, cierpliwej pracy z ludźmi, lecz przez narzucanie swych koncepcji, żądając bezwzględnego podporządkowania się swemu, zdaniu. Kto się temu sprzeciwiał lub starał się uzasadnić swój punkt widzenia, słuszność swojego stanowiska – skazywany był na wyłączenie z kierowniczego kolektywu, a następnie na unicestwienie moralne i fizyczne. Tak było zwłaszcza w okresie po XVII Zjeździe Partii, kiedy ofiarą despotyzmu Stalina padło wielu uczciwych, oddanych sprawie komunizmu, wybitnych działaczy partyjnych i szeregowych pracowników partii.
Należy stwierdzić, że partia stoczyła poważną walkę przeciwko trockistom, prawicowcom, nacjonalistom burżuazyjnym, że rozgromiła ideowo wszystkich wrogów leninizmu. Ta walka ideologiczna przeprowadzona została pomyślnie, w jej toku partia jeszcze bardziej wzmocniła się i zahartowała. Tutaj Stalin odegrał pozytywną rolę.
Partia stoczyła wielką ideologiczną walkę polityczną z tymi ludźmi w swoich szeregach, którzy wysuwali tezy antyleninowskie, reprezentowali linię poetyczną wrogą partii i sprawie socjalizmu. Była to walka uporczywa i ciężka lecz konieczna, gdyż linia polityczna zarówno bloku trockistowsko-zinowjewowskiego jak i bucharinowców prowadziła w istocie rzeczy do odbudowy kapitalizmu, do kapitulacji przed burżuazją światową. Wyobraźmy sobie na chwilę, co by się stało, gdyby w latach 1928-1929 zwyciężyła u nas linia polityczna prawicowego odchylenia, orientacja na ,industralizację perkalikową”, na kułaka itp. Nie mielibyśmy potężnego przemysłu ciężkiego, nie mielibyśmy kołchozów, znaleźlibyśmy się ‘bezbronni i bezsilni wobec otoczenia kapitalistycznego.
Oto dlaczego partia prowadziła nieubłaganą walkę ideologiczną, tłumaczyła wszystkim członkom partii i masom bezpartyjnym, na czym polega szkodliwość i niebezpieczeństwo antyleninowskich wystąpień opozycji trockistowskiej i oportunistów prawicowych. I ta ogromna praca nad wyjaśnieniem linii partii wydała owoce: zarówno trockiści jak i oportuniści prawicowi zostali politycznie odizolowani, przytłaczająca większość partii poparła linię leninowską, a partia potrafiła pobudzić i zorganizować masy pracujące do wcielenia w życie leninowskiej linii partii, do zbudowania socjalizmu.
Zwraca uwagę okoliczność, że nawet w toku zaciekłej walki ideologicznej przeciwko trockistom, zinowjewowcom, bucharinowcom i innym – nie stosowano wobec nich skrajnych represyjnych środków. Walka toczyła się na gruncie ideologicznym. Ale po upływie kilku lat, kiedy socjalizm w naszym kraju był już w zasadzie zbudowany, kiedy zlikwidowane zostały w zasadzie klasy wyzyskujące, kiedy zmieniła się w radykalny sposób struktura socjalna społeczeństwa radzieckiego, kiedy gwałtownie skurczyła się baza społeczna dla wrogich partii kierunków politycznych i ugrupowań, kiedy przeciwnicy ideowi partii byli już od dawna politycznie rozgromieni – wówczas rozpoczęły się przeciwko nim represje.
I właśnie w owym okresie (lata 1935-1937-1938) przyjęła się praktyka masowych represji po linii państwowej, najpierw wobec przeciwników leninizmu: trockistów, zinowjewowców, bucharinowców, od dawna już politycznie rozgromionych przez partię, a następnie również wobec wielu uczciwych komunistów, wobec tych kadr partyjnych, które dźwigały na swych barkach wojnę domową oraz pierwsze, najtrudniejsze lata industrializacji i kolektywizacji, które aktywnie walczyły przeciwko trockistom i prawicowcom o leninowską linię partii.
Stalin wprowadził pojęcie “wróg ludu”. Ten termin od razu zwalniał od konieczności wszelkiego udowadniania błędów ideologicznych człowieka, albo ludzi, z którymi polemizowano; umożliwiał on zastosowanie najokrutniejszych represji, wbrew wszelkim normom praworządności rewolucyjnej, wobec każdego, kto w czymkolwiek nie zgadzał się ze Stalinem, kto był tylko podejrzany o wrogie zamiary, kto został po prostu oszkalowany. To pojęcie “wróg ludu” w gruncie rzeczy już samo wykluczało możliwość jakiejkolwiek walki ideologicznej lub wyrażania swych poglądów na to lub inne zagadnienie nawet o charakterze praktycznym. Jako główny i w gruncie rzeczy jedyny dowód winy traktowano, wbrew wszelkim normom współczesnej nauki prawa, “przyznanie się” samego oskarżonego, przy czym to “przyznanie się”, jak stwierdziła później kontrola, uzyskiwano przez fizyczne środki oddziaływania na oskarżonego.
Doprowadziło to do jaskrawego gwałcenia praworządności rewolucyjnej, do tego, że ofiarą padło wielu ludzi zupełnie niewinnych, którzy w przeszłości bronili linii partii.
Należy stwierdzić, że w stosunku do ludzi, którzy w swoim czasie występowali przeciwko linii partii, nie było częstokroć dostatecznie poważnych podstaw, by unicestwiać ich fizycznie. Aby uzasadnić fizyczne unicestwianie takich ludzi wprowadzono właśnie formułę “wróg ludu”.
Przecież wiele osób, które później unicestwiono, uznając je za wrogów partii i ludu, za życia W. I. Lenina pracowało razem z Leninem. Niektórzy z tych ludzi również za czasów Lenina popełniali błędy, ale mimo to Lenin korzystał z ich pracy, korygował ich, dążył do tego, by pozostali w ramach partii, prowadził ich za sobą.
W związku z tym, delegaci na Zjazd Partii powinni zaznajomić się z nie opublikowaną notatką W. I. Lenina skierowaną do Biura Politycznego KC w październiku 1920 roku. Precyzując zadania Komisji Kontroli, Lenin pisał, że z Komisji tej należy uczynić prawdziwy “organ sumienia partyjnego i proletariackiego”.
“Jako specjalne zadanie K[omisji] Ko[ntroli] zalecić wnikliwy, indywidualizujący stosunek, a czasem nawet wręcz swego rodzaju kurację wobec przedstawicieli tzw. opozycji, którzy doznali kryzysu psychicznego] w związku ze swymi niepowodzeniami w karierze radzieckiej lub partyjnej. Trzeba postarać się uspokoić ich, wytłumaczyć im sprawę tak, jak to się robi między towarzyszami, wyszukać im (bez stosowania metody rozkazu) pracę odpowiadającą ich właściwościom psychicznym, sformułować w tym punkcie rady i wytyczne Biura Organizacyjnego KC itp.”Wszyscy dobrze wiedzą, jak nieprzejednany był Lenin wobec ideologicznych przeciwników marksizmu, wobec tych, którzy odchylali się od właściwej linii partyjnej. Równocześnie jednak Lenin, jak to widać z odczytanego dokumentu, z całej praktyki jego kierownictwa partią, żądał jak najbardziej wnikliwego, partyjnego stosunku do ludzi, którzy wykazali wahania, czy odstępstwa od linii partyjnej, ale których można było skierować z powrotem na drogę .partyjności. Lenin radził wychowywać cierpliwie takich ludzi bez stosowania skrajnych środków.Znajdowała w tym. wyraz mądrość Lenina w podejściu do ludzi, w pracy z kadrami.
Zupełnie inny stosunek do ludzi charakteryzował Stalina. Stalinowi całkowicie obce były cechy leninowskie: cierpliwa praca z ludźmi, uporczywe i żmudne wychowywanie ich, umiejętność poprowadzenia za sobą ludzi nie w drodze przymusu, lecz w drodze ideologicznego oddziaływania na nich przez cały kolektyw. Odrzucał on leninowską metodę przekonywania i wychowywania, przechodził z pozycji walki ideologicznej na drogę przemocy administracyjnej, na drogę masowych represji, na drogę terroru. Działał na coraz szerszą skalę i coraz uporczywiej poprzez organy karne, gwałcąc przy tym często wszelkie istniejące normy moralności oraz ustawy radzieckie.
Samowola jednej osoby zachęcała do samowoli również innych oraz umożliwiała ją. Masowe aresztowania i deportacje wielu tysięcy ludzi, egzekucje bez sądu i normalnego śledztwa wywoływały stan niepewności, strach, a nawet rozjątrzenie.
Nie sprzyjało to oczywiście zespoleniu szeregów partii i wszystkich warstw ludu pracującego, lecz przeciwnie pociągało za sobą unicestwianie, stawianie poza nawias partii pracowników uczciwych, ale niewygodnych dla Stalina.
Nasza partia walczyła o wcielenie w życie leninowskich planów zbudowania socjalizmu. Była to walka ideologiczna. Gdyby w toku tej walki przestrzegano leninowskich zasad, gdyby umiejętnie łączono partyjną pryncypialność z wnikliwym i troskliwym stosunkiem do ludzi, gdyby zamiast odpychać ich i tracić, chciano przyciągnąć ich na naszą stronę – nie doszło by u nas zapewne do tak brutalnego naruszenia praworządności rewolucyjnej, do stosowania metod terroru wobec wielu tysięcy ludzi. Środki wyjątkowe stosowano by wówczas tylko wobec tych ludzi, którzy popełnili rzeczywiste zbrodnie przeciwko ustrojowi radzieckiemu. Przypomnijmy sobie niektóre fakty historyczne.
W dniach przed Rewolucją Październikową dwaj członkowie KC partii bolszewików – Kamieniew i Zinowjew wystąpili przeciwko leninowskiemu planowi powstania zbrojnego. Co więcej, 18 października opublikowali oni w gazecie mieńszewickiej “Nowaja Żizń” oświadczenie o przygotowaniu powstania przez bolszewików oraz o tym, że uważają powstanie za awanturę. Przez to samo Kamieniew i Zinowjew ujawnili wobec wrogów uchwałę KC w sprawie powstania, w sprawie zorganizowania tego powstania w najbliższym czasie.
Była to zdrada sprawy partii, sprawy rewolucji. W. I. Lenin w związku z tym pisał: “Kamieniew i Zinowjew ujawnili Rodziance i Kiereńskiemu decyzję KC swej partii o zbrojnym powstaniu…” (Dzieła t. XXVI, sfer- 214, wyd. poi.). Postawił on przed KC sprawę usunięcia z partii Zinowjewa i Kamieniewa.
Jednakże po Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej Zinowjew i Kamieniew zostali jak wiadomo wysunięci na kierownicze stanowiska. Lenin wciągał ich do wykonywania jak najbardziej odpowiedzialnych poleceń partii, do aktywnej pracy w kierowniczych organach partyjnych i radzieckich. Wiadomo, że Zinowjew i Kamieniew popełnili za życia W. I. Lenina niemało innych poważnych błędów. W swoim “testamencie” Lenin ostrzegał, że październikowy epizod Zinowjewa i Karnieniewa nie był oczywiście przypadkiem”. Ale Lenin nie stawiał kwestii aresztowania ich, ani tym bardziej rozstrzelania.
Albo weźmy na przykład trockistów. Obecnie, kiedy minął wystarczająco długi okres historyczny, możemy mówić o walce z trockistami zupełnie spokojnie i zanalizować tę sprawę z wystarczającym obiektywizmem. Przecież wokół Trockiego znajdowali się ludzie, którzy bynajmniej nie pochodzili ze środowiska burżuazji. Część spośród nich należała do inteligencji partyjnej, a pewna część rekrutowała się spośród robotników. Można by wymienić wielu ludzi, którzy w swoim czasie przyłączali się do trockistów, ale ci sami ludzie brali czynny udział w ruchu robotniczym przed rewolucją i w toku samej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej, jak również w umacnianiu zdobyczy tej największej rewolucji. Wielu spośród nich zerwało z trockizmem i przeszło na pozycje leninowskie. Czyż zachodziła konieczność fizycznego unicestwienia takich ludzi? Jesteśmy głęboko przekonani, że gdyby żył Lenin, to nie zastosowano by tak skrajnego środka wobec wielu z nich.
Tak wyglądają niektóre tylko fakty historyczne. A czy można powiedzieć, że Lenin nie decydował się na podejmowanie wobec wrogów rewolucji najsurowszych kroków, kiedy było to rzeczywiście potrzebne? Nie, tego nikt nie może powiedzieć. Włodzimierz Iljicz żądał bezwzględnego rozprawiania się z wrogami rewolucji i klasy robotniczej i gdy zachodziła konieczność, stosował takie środki bez litości. Przypomnijcie sobie choćby walkę W. I. Lenina przeciwko eserowskim organizatorom powstań antyradzieckich, przeciwko kontrrewolucyjnemu kułactwu w roku 1918 i innych, kiedy Lenin bez wahania stosował jak najbardziej stanowcze środki wobec wrogów. Jednakże Lenin uciekał się do takich środków przeciwko rzeczywistym wrogom klasowym, nie zaś przeciwko tym, którzy mylą się, błądzą, których można przez ideologiczne oddziaływanie poprowadzić za sobą i nawet utrzymać w kierownictwie.
Lenin stosował surowe środki w najniezbędniejszych wypadkach, kiedy istniały klasy wyzyskujące, stawiające zaciekły opór wobec rewolucji, kiedy walka “kto kogo” przybierała nieuchronnie najostrzejsze formy aż do wojny domowej włącznie.
Stalin natomiast stosował najskrajniejsze środki, represje masowe już wówczas, gdy rewolucja zwyciężyła, gdy wzmocniło się państwo radzieckie, gdy klasy wyzyskujące zostały już zlikwidowane i stosunki socjalistyczne ugruntowały się we wszystkich dziedzinach gospodarki narodowej, kiedy nasza partia okrzepła politycznie i zahartowała się zarówno ilościowo jak i ideologicznie. Rzecz jasna, że tutaj Stalin ujawnił w całym szeregu wypadków nietolerancyjność, brutalność, nadużywanie władzy. Zamiast dowodzić swej słuszności politycznej i mobilizować masy szedł on często drogą represji i fizycznego unicestwiania nie tylko rzeczywistych wrogów, lecz ludzi, którzy nie popełniali zbrodni przeciwko partii i władzy radzieckiej. Nie ma w tym żadnej mądrości, lecz jest tylko przejaw brutalnej siły, co właśnie tak niepokoiło W. I. Lenina.
Komitet Centralny Partii rozpatrzył ostatnio, zwłaszcza po zdemaskowaniu bandy Berii, szereg spraw sfabrykowanych przez tę bandę. Odsłonił się przy tym bardzo brzydki obraz brutalnej samowoli związanej z niewłaściwym postępowaniem Stalina. Jak dowodzą fakty, Stalin, korzystając ze swej nieograniczonej władzy, pozwalał sobie na wiele nadużyć, działając w imieniu KC, nie pytając o zdanie członków KC i nawet członków Biura Politycznego KC, częstokroć nie powiadamiając ich o swoich indywidualnie podejmowanych decyzjach w bardzo ważnych sprawach partyjnych i państwowych.
Rozpatrując kwestię kultu jednostki powinniśmy przede wszystkim wyjaśnić, jaką szkodę przyniosło to interesom naszej partii.
Włodzimierz Iljicz Lenin zawsze podkreślał rolę i znaczenie partii w kierowaniu socjalistycznym państwem robotników i chłopów, widząc w tym główny warunek pomyślnego budownictwa socjalizmu w naszym kraju. Wskazując na ogromną odpowiedzialność partii bolszewickiej jako rządzącej partii Państwa Radzieckiego, Lenin nawoływał do jak najściślejszego przestrzegania wszystkich norm życia partyjnego, do realizowania zasad kolegialności w kierowaniu partią i krajem.
Kolegialność kierownictwa wypływa z samej natury naszej partii, zbudowanej na zasadach centralizmu demokratycznego. “Oznacza to – mówił Lenin – że wszystkie sprawy partyjne prowadzą – bezpośrednio lub przez przedstawicieli – wszyscy członkowie partii na równych prawach i bez żadnych wyjątków, przy czym wszystkie osoby urzędowe, wszystkie kierownicze kolegia, wszystkie instancje partyjne są obieralne, zdają sprawę ze swej działalności i są usuwalne” (Dzieła t. XI, str. 434, wyd. poi.).
Wiadomo, że sam Lenin dawał przykład jak najściślejszego przestrzegania tych zasad. Nie było tak ważnej sprawy, w której Lenin podejmowałby decyzję sam, bez zasięgnięcia porady i bez aprobaty większości członków KC lub członków Biura Politycznego KC.
W okresach najtrudniejszych dla naszej partii i kraju, Lenin uważał za konieczne regularne zwoływanie zjazdów, konferencji partyjnych i posiedzeń plenarnych Komitetu Centralnego Partii, na których omawiano wszystkie najważniejsze zagadnienia i podejmowano uchwały wszechstronnie opracowane przez kolektyw przywódców.
Przypomnijmy sobie na przykład rok 1918, gdy nad krajem zawisło niebezpieczeństwo napaści interwentów imperialistycznych. W tych warunkach zwołano VII Zjazd Partii w celu omówienia żywotnie ważnej i nie cierpiącej zwłoki sprawy – pokoju. W 1919 roku, w ogniu wojny domowej zwołano VIII Zjazd Partii, na którym uchwalono nowy program Partii, rozwiązano tak ważne zagadnienia jak sprawa ustosunkowania się do podstawowych mas chłopstwa, organizacji Armii Czerwonej, jak sprawa kierowniczej roli partii w pracy Rad, poprawy składu socjalnego partii i inne zagadnienia. W 1920 roku zwołany został IX Zjazd Partii, który wytyczył zadania Partii i kraju w dziedzinie budownictwa gospodarczego. W roku 1921, na X Zjeździe Partii uchwalona została opracowana przez Lenina nowa polityka ekonomiczna i historyczna rezolucja “O jedności partii”.
Za życia Lenina zjazdy partyjne odbywały się regularnie; zawsze, gdy następował radykalny zwrot w rozwoju partii i kraju, Lenin uważał przede wszystkim za niezbędne szerokie omówienie przez Partię zasadniczych spraw polityki wewnętrznej i zagranicznej, zagadnień budownictwa partyjnego i państwowego.
Jest rzeczą niezmiernie charakterystyczną, że Lenin swoje ostatnie artykuły, listy i uwagi adresował właśnie do Zjazdu Partii jako do najwyższego organu partyjnego. W okresie między Zjazdami Komitet Centralny Partii występował jako najbardziej autorytatywny kolektyw kierowniczy, ściśle przestrzegający zasad Partii i realizujący jej politykę.
Tak było za życia Lenina.
Czy te święte dla naszej Partii zasady leninowskie przestrzegane były po śmierci Włodzimierza Iljicza?
Podczas gdy w pierwszych latach po śmierci Lenina Zjazdy Partii i posiedzenia plenarne KC odbywały się mniej więcej regularnie, to później, kiedy Stalin zaczął coraz bardziej nadużywać władzy, zaczęto zasady te brutalnie naruszać. Ujawniło się to w szczególności w ciągu ostatnich 15 lat jego życia. Czy można uważać za normalny fakt, że między XVIII a XIX Zjazdem Partii minęło przeszło 13 lat, w ciągu których nasza Partia i kraj przeżyły tyle wydarzeń? Wydarzenia te stanowczo wymagały powzięcia przez Partię uchwał w sprawach obrony kraju w warunkach Wojny Narodowej i w sprawach pokojowego budownictwa w latach powojennych. Nawet po zakończeniu wojny Zjazd nie zbierał się przeszło 7 lat.
Nie zwoływano prawie plenarnych posiedzeń Komitetu Centralnego. Wystarczy powiedzieć, że w ciągu wszystkich lat Wielkiej Wojny Narodowej nie odbyło się faktycznie ani jedno Plenum KC. Co prawda była próba zwołania Plenum KC w październiku 1941 roku, gdy z całego kraju specjalnie wezwano do Moskwy członków KC. Dwa dni czekali oni na otwarcie Plenum, lecz nie doczekali się. Stalin nie chciał nawet spotkać się i porozmawiać z członkami Komitetu Centralnego. Fakt ten świadczy, jak zdemoralizowany był Stalin w pierwszych miesiącach wojny i jak wyniośle i lekceważąco traktował członków KC.
W praktyce tej znalazło wyraz ignorowanie przez Stalina norm życia partyjnego, podeptanie przez niego leninowskiej zasady kolegialnego kierownictwa partyjnego.
Samowola Stalina wobec Partii i jej Komitetu Centralnego ujawniła się w szczególności po XVII Zjeździe Partii, który odbył się w 1934 roku.
Komitet Centralny, dysponując licznymi faktami świadczącymi o brutalnej samowoli wobec kadr partyjnych, wyłonił komisie partyjną z ramienia Prezydium KC, której polecił dokładne zbadanie, w jaki sposób stały się możliwe masowe represje przeciwko większości członków i kandydatów Komitetu Centralnego Partii, wybranego przez XVII Zjazd WKP(b).
Komisja zaznajomiła się z wielką ilością materiałów w archiwach NKWD, z innymi dokumentami oraz ustaliła liczne fakty fabrykowania spraw przeciwko komunistom, fałszywych oskarżeń, krzyczących naruszeń praworządności socjalistycznej, w wyniku czego zginęli niewinni ludzie. Wychodzi na jaw, że wielu pracowników partyjnych, radzieckich i gospodarczych, których uznano w latach 1937-38 za “wrogów”, w rzeczywistości nigdy nie było wrogami, szpiegami, szkodnikami itp., że w istocie zawsze byli oni uczciwymi komunistami, ale ich oczerniono, i czasem, nie wytrzymując barbarzyńskich tortur sami siebie oskarżali (pod dyktando sędziów śledczych-fałszerzy) o wszelkie ciężkie i nieprawdopodobne przestępstwa. Komisja przedstawiła Prezydium KC obszerny udokumentowany materiał w sprawie masowych represji przeciwko delegatom na XVII Zjazd Partii i członkom Komitetu Centralnego, wybranego przez ten Zjazd. Materiały te zostały rozpatrzone przez Prezydium Komitetu Centralnego.
Ustalono, że spośród 139 członków i kandydatów na członków Komitetu Centralnego Partii, wybranych na XVII Zjeździe, zostało aresztowanych i rozstrzelanych (głównie w latach 1937-38) 98 osób, to znaczy 70%. (Oburzenie na sali).
Jaki był skład delegatów na XVII Zjazd? Wiadomo, że 80°/o uczestników XVII Zjazdu z głosem decydującym wstąpiło do Partii w latach konspiracji przed rewolucją i podczas wojny domowej, to znaczy do 1920 roku włącznie. Jeśli chodzi o skład socjalny, podstawową masę delegatów na Zjazd stanowili robotnicy (60% delegatów z głosem decydującym).
Dlatego było rzeczą absolutnie nie do pomyślenia, aby Zjazd o takim składzie wybrał Komitet Centralny, którego większość okazała by się wrogami Partii. Tylko w wyniku tego, że uczciwi komuniści zostali oszkalowani i że oskarżenia przeciwko nim zostały sfabrykowane, że dopuszczono do potwornych naruszeń praworządności rewolucyjnej – 70% członków i kandydatów KC, o wybranych przez XVII Zjazd, uznano za wrogów Partii i ludu.
Taki sam los spotkał nie tylko członków KC, lecz również większość delegatów na XVII Zjazd Partii. Spośród 1966 delegatów na Zjazd z głosem decydującym i doradczym – aresztowano na podstawie oskarżeń o przestępstwa kontrrewolucyjne znacznie więcej niż połowę – 1108 osób. Już sam ten fakt świadczy, jak niedorzeczne, dzikie, sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem były oskarżenia o przestępstwa kontrrewolucyjne, wysunięte, jak się obecnie wyjaśnia, wobec większości uczestników XVII Zjazdu Partii. (Oburzenie na sali).
Należy przypomnieć, że XVII Zjazd Partii przeszedł do historii jako Zjazd Zwycięzców. Delegatami na Zjazd byli aktywni uczestnicy budownictwa naszego państwa socjalistycznego, wielu z nich ofiarnie walczyło o sprawę partii w latach przedrewolucyjnych, w konspiracji i na frontach wojny domowej, odważnie walczyło z wrogami, niejednokrotnie patrzyło w oczy śmierci i nie drgnęło. Jak więc można uwierzyć, aby tacy ludzie w okresie po politycznym rozgromieniu zinowjewowców, trockistów i prawicowców, po wielkich zwycięstwach budownictwa socjalistycznego, okazali się “dwulicowcami”, przeszli do obozu wrogów socjalizmu?
Stało się to w wyniku nadużycia władzy przez Stalina, który zaczął stosować masowy terror przeciwko kadrom partyjnym.
Dlaczego masowe represje przeciwko aktywowi wzmagały się coraz bardziej po XVII Zjeździe Partii? Dlatego, że Stalin w tym czasie tak bardzo wyniósł się ponad partię i ponad naród, że już zupełnie nie liczył się ani z Komitetem Centralnym ani z partią. Jeśli przed XVII Zjazdem uznawał jeszcze opinię kolektywu, to po całkowitym politycznym rozgromieniu trockistów, zinowjewowców, bucharinowców, gdy w wyniku tej walki i zwycięstw socjalizmu osiągnięto zespolenie partii, zespolenie narodu, Stalin w coraz większym stopniu przestał się liczyć z członkami KC Partii, a nawet z członkami Biura Politycznego. Stalin sądził, że może obecnie sam decydować o wszystkich sprawach, a pozostali potrzebni mu są jako statyści; wszystkich innych trzymał on w takiej sytuacji, że musieli tylko słuchać i wychwalać go.
Po zbrodniczym zamordowaniu S. M. Kirowa, rozpoczęły się masowe represje i nastąpiły brutalne akty naruszania praworządności socjalistycznej. Wieczorem 1 grudnia 1934 roku z inicjatywy Stalina (bez uchwały Biura Politycznego – uczyniono to dopiero po dwóch dniach, obiegiem) sekretarz Prezydium CIK, Jenukidze, podpisał następujące zarządzenie:

“I. Władzom śledczym poleca się prowadzić w trybie przyśpieszonym sprawy oskarżonych o przygotowanie lub dokonanie aktów terroru.
II. Organom sądowym poleca się nie wstrzymywać wykonywania wyroków śmierci w związku z prośbą przestępców tej kategorii o zastosowanie prawa łaski, ponieważ Prezydium CIK ZSRR nie uważa za możliwe przyjmowanie tego rodzaju próśb do rozpatrzenia.
III. Organom Komisariatu Spraw Wewnętrznych poleca się wykonywać wyroki śmierci na przestępcach wymienionej wyżej kategorii natychmiast po wydaniu wyroków”.
Zarządzenie to stało się podstawą masowych faktów naruszania praworządności socjalistycznej. W wielu sfabrykowanych sprawach sądowych oskarżonym przypisywano “przygotowanie” aktów terroru, a to pozbawiało oskarżonych jakiejkolwiek możliwości rewizji ich spraw nawet wówczas, gdy przed sądem odwoływali wymuszone na nich “zeznania” i w sposób przekonywający obalali wysunięte wobec nich oskarżenia.

Należy stwierdzić, że okoliczności zabójstwa tow. Kirowa dotychczas kryją w sobie wiele rzeczy niezrozumiałych i zagadkowych i wymagają najbardziej starannego zbadania. Są podstawy aby sądzić, że zabójcy Kirowa – Nikołajewowi – pomagał ktoś spośród ludzi, których obowiązkiem była ochrona osoby Kirowa. Półtora miesiąca przed zabójstwem Nikołajew był aresztowany z powodu podejrzanego zachowania się, lecz zwolniono go i nawet nie przeprowadzono u niego rewizji. Niezwykle podejrzana jest okoliczność, że gdy przydzielonego do Kirowa czekistę wieziono drugiego grudnia 1934 roku na przesłuchanie, zginął on w czasie “katastrofy” samochodowej, przy czym żadna z towarzyszących mu osób nie ucierpiała. Po zamordowaniu Kirowa usunięto z pracy i skazano na bardzo łagodne kary pracowników leningradzkiego NKWD na kierowniczych stanowiskach, lecz w 1937 r. zostali oni rozstrzelani. Można przypuszczać, że rozstrzelano ich po to, aby zatrzeć ślady organizatorów zabójstwa Kirowa. (Poruszenie na sali).
Masowe represje wzmogły się gwałtownie od końca 1936 roku po depeszy Stalina i Żdanowa z Soczi z 25 września 1936 r., adresowanej do Kaganowicza, Mołotowa i innych członków Biura Politycznego. Treść depeszy była następująca:
“Uważamy za absolutnie konieczne i pilne mianowanie t. Jeżowa na stanowisko komisarza ludowego spraw wewnętrznych. Jagoda wyraźnie nie stanął na wysokości zadania w sprawie zdemaskowania bloku trockistowsko-zinowjewowskiego. OGPU spóźnił się w tej sprawie o 4 lata. Mówią o tym wszyscy pracownicy partyjni i większość obwodowych przedstawicieli NKWD”. Właściwie należy podkreślić, że z pracownikami partyjnymi Stalin nie spotykał się i dlatego nie mógł znać ich opinii. To stalinowskie sformułowanie, że “NKWD spóźnił się o 4 lata” w stosowaniu masowych represji, że należy szybko “nadrobić” zaniedbania, bezpośrednio pchało pracowników NKWD na drogę masowych aresztowań i egzekucji.
Trzeba stwierdzić, że sformułowanie to zostało narzucone również lutowo – marcowemu posiedzeniu plenarnemu KC WKP (b) w 1937 roku. Rezolucja Plenum uchwalona na podstawie referatu Jeżowa “Nauki wypływające ze szkodnictwa, dywersji i szpiegostwa agentów japońsko-niemiecko-trockistowskich” głosiła:
“Plenum KC WKP(b) uważa, że wszystkie fakty ujawnione w toku śledztwa w sprawie antyradzieckiego ośrodka trocki-stowskiego i jego zwolenników w terenie świadczą, że Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych spóźnił się co najmniej o 4 lata w zdemaskowaniu tych najbardziej, zaciekłych wrogów ludu”.
Masowe represje stosowano w tym czasie pod hasłem walki z trockistami. Czy rzeczywiście trockiści stanowili w owym czasie takie niebezpieczeństwo dla naszej Partii i państwa radzieckiego? Należy przypomnieć, że w roku 1927, w przeddzień XV Zjazdu Partii, na opozycję trockistowsko-zinowjewowską głosowało zaledwie 4.000 osób, podczas gdy za linią partii opowiedziało się 724.000. W ciągu 10 lat, które minęły od XV Zjazdu Partii do lutowo-marcowego Plenum KC, trockizm został całkowicie rozgromiony, wielu byłych trockistów wyrzekło się swych dawnych poglądów i pracowało na różnych odcinkach budownictwa socjalistycznego. Jasne jest, że w warunkach zwycięstwa socjalizmu nie było podstaw do masowego terroru w kraju.
Referat Stalina na lutowo-marcowym Plenum KC 1937 roku „O brakach w pracy partyjnej i środkach likwidacji trockistowskich i innych dwulicowców” zawierał próbę teoretycznego uzasadnienia polityki masowych represji pod pretekstem, że w miarę naszego marszu naprzód do socjalizmu walka klasowa musi się rzekomo coraz bardziej zaostrzać. Stalin twierdził przy tym, że uczy tego historia, uczy tego Lenin.
W rzeczywistości zaś Lenin wskazywał, że stosowanie przemocy rewolucyjnej wywołane jest koniecznością zdławienia oporu klas wyzyskiwaczy i te wskazania Lenina odnosiły się do okresu, kiedy istniały i były silne klasy wyzyskiwaczy. Gdy tylko sytuacja polityczna w kraju poprawiła się, gdy w styczniu 1920 r. wzięty został przez Armię Czerwoną Rostów i odniesione zostało najważniejsze zwycięstwo nad Denikinem – Lenin dał instrukcję Dzierżyńskiemu w sprawie zaprzestania masowego terroru i zniesienia kary śmierci. Lenin w następujący sposób uzasadnił to ważne posunięcie polityczne władzy, radzieckiej w swoim referacie na Sesji WCIK 2 lutego 1920 roku:
“Terror został nam narzucony przez terroryzm Ententy, gdy potężne mocarstwa światowe rzuciły przeciwko nam swoje hordy, nie cofając się przed niczym. Nie moglibyśmy się utrzymać nawet dwóch dni, gdybyśmy na te próby oficerów i białogwardzistów nie odpowiedzieli w sposób bezlitosny. I to oznaczało terror, lecz narzuciły nam to terrorystyczne metody Ententy.
I gdy tylko osiągnęliśmy decydujące zwycięstwo, jeszcze przed zakończeniem wojny, natychmiast po wzięciu Rostowa, wyrzekliśmy się stosowania kary śmierci i dowiedliśmy w ten sposób, że do swego własnego programu odnosimy się tak, jak obiecaliśmy. Mówimy, że stosowanie przemocy wypływa z zadania zdławienia wyzyskiwaczy, zdławienia obszarników i kapitalistów; z chwilą rozwiązania tego, wyrzekamy się wszelkich środków wyjątkowych. Dowiedliśmy tego w praktyce”. (Dzieła t. 30, str. 303 – 304, wyd. ros.).
Stalin odszedł od tych wyraźnych i jasnych wskazań programowych Lenina. Potem, gdy zlikwidowane zostały już wszystkie klasy wyzyskiwaczy w naszym kraju i nie było żadnych w jakimkolwiek stopniu poważnych podstaw do masowego stosowania środków wyjątkowych, do masowego terroru, Stalin nastawiał Partię, nastawiał organy NKWD na masowy terror. Terror ten był faktycznie skierowany nie przeciwko resztkom rozbitych klas wyzyskiwaczy, lecz przeciwko uczciwym pracownikom partii i państwa radzieckiego, przeciwko którym wysuwano kłamliwe, oszczercze, niedorzeczne oskarżenia o “dwulicowość”, “szpiegostwo”, “szkodnictwo”, przygotowywanie jakichś zmyślonych “zamachów” itp.
Na lutowo-marcowym Plenum KC w 1937 roku szereg członków KC w istocie rzeczy kwestionowało słuszność wytyczonego kursu na masowe represje pod pretekstem walki z “dwulicowcami”.
Najdobitniej wyraził te wątpliwości tow. Postyszew. Mówił on:
“Rozumowałem: minęły tak surowe lata walki, pozbawieni kośćca członkowie Partii załamywali się lub przechodzili do obozu wrogów, zdrowe elementy walczyły o sprawę Partii. Były to lata industrializacji, kolektywizacji. Nigdy nie przypuszczałem, że po upływie tego surowego okresu Karpow i jemu podobni znajdą się w obozie wroga (Karpow – to pracownik KC Partii Ukrainy, którego dobrze znał Postyszew). A oto z zeznań wynika, jakoby Karpow zwerbowany został w 1934 roku przez trockistów. Ja osobiście sądzę, że jest nie do wiary, aby w 1934 roku uczciwy członek Partii, który przeszedł długą drogę zaciekłej walki z wrogami o sprawę Partii, o socjalizm, znalazł się w obozie wrogów. Ja w to nie wierzę… Nie wyobrażam sobie, jak można przejść z partią ciężkie lata, a potem, w 1934 roku przejść do trockistów. Dziwna to rzecz.” (Poruszenie na sali).
Posługując się sformułowaniem Stalina, że im bliżej do socjalizmu, tym więcej będzie wrogów, posługując się rezolucją lutowo-marcowego Plenum KC powziętą na podstawie referatu Jeżowa, prowokatorzy, którzy przedostali się do organów bezpieczeństwa państwowego, jak również pozbawieni sumienia karierowicze, zaczęli osłaniać imieniem Partii masowy terror przeciwko kadrom partyjnym i kadrom państwa radzieckiego, przeciwko szeregowym obywatelom radzieckim. Wystarczy powiedzieć, że liczba aresztowanych na podstawie oskarżenia o przestępstwa kontrrewolucyjne zwiększyła się w 1937 r. w porównaniu z 1936 r. przeszło 10-krotnie.
Wiadomo, jak brutalnej samowoli dopuszczano się również wobec kierowniczych pracowników Partii. Statut Partii, uchwalony przez XVII Zjazd, opierał się na leninowskich wskazaniach z okresu X Zjazdu Partii i głosił, że aby zastosować wobec członka KC, kandydata na członka KC i członka Komisji Kontroli Partyjnej tak ostateczny środek jak wykluczenie z Partii “należy zwołać Plenum KC i zaprosić na Plenum wszystkich kandydatów na członków KC oraz wszystkich członków Komisji Kontroli Partyjnej”, że tylko pod warunkiem, iż takie ogólne zebranie odpowiedzialnych kierowników Partii 2/3 głosów uzna to za konieczne – może nastąpić wykluczenie z Partii członka lub kandydata na członka KC.
Większość członków i kandydatów na członków KC, wybranych na XVII Zjeździe i aresztowanych w latach 1937 – 38 została wykluczona z Partii bezprawnie przy brutalnym pogwałceniu Statutu Partii, ponieważ sprawa ich wykluczenia nie była rozpatrywana na Plenum KC.
Obecnie, gdy zbadano sprawy niektórych z tych rzekomych “szpiegów” i ” szkodników”, ustalono, że sprawy te zostały sfabrykowane. Przyznanie się do winy wielu aresztowanych, oskarżonych o wrogą działalność, uzyskano przy pomocy okrutnych, nieludzkich tortur.
Jednocześnie Stalin, jak informują członkowie ówczesnego Biura Politycznego, nie przekazywał im oświadczeń szeregu oszkalowanych działaczy politycznych, gdy ci przed trybunałem wojskowym cofali swe zeznania i prosili o obiektywne zbadanie ich sprawy. A oświadczeń takich było niemało i Stalin niewątpliwie je znał.
Komitet Centralny uważa za konieczne poinformować Zjazd o wielu sfabrykowanych “sprawach” przeciwko członkom Komitetu Centralnego Partii, wybranym na XVII Zjeździe Partii.
Przykładem nikczemnej prowokacji, ohydnego fałszerstwa i zbrodniczego pogwałcenia praworządności rewolucyjnej jest sprawa byłego kandydata na członka Biura Politycznego KC, jednego z wybitnych działaczy Partii i państwa radzieckiego, tow. Ejche, członka Partii od 1905 roku (poruszenie na sali).
Tow. Ejche aresztowany został 29 kwietnia 1938 roku na podstawie oszczerczych materiałów, bez sankcji prokuratora ZSRR, którą otrzymano dopiero w 15 miesięcy po aresztowaniu.
Śledztwo w sprawie Ejchego prowadzone było w warunkach najbardziej brutalnego gwałcenia praworządności radzieckiej, samowoli i fałszerstw.
Ejchego zmuszano torturami do podpisywania zawczasu sporządzonych przez sędziów śledczych protokołów zeznań, w których wobec niego samego i szeregu wybitnych pracowników partyjnych i radzieckich wysuwano oskarżenia o działalność antyradziecką. 1 października 1939 roku Ejche przesłał oświadczenie na ręce Stalina, w którym kategorycznie zaprzeczał swej winie i prosił o zbadanie swej sprawy. W oświadczeniu pisał on:
“Nie ma bardzie gorzkiej męki, jak siedzieć w więzieniu w ustroju, o który zawsze walczyłem”.
Zachowało się drugie oświadczenie Ejchego, wysłane przez niego do Stalina 27 października 1939 roku, w którym w sposób przekonywający, opierając się na faktach, obala wysunięte przeciwko sobie oszczercze oskarżenia, dowodząc, że te prowokacyjne oskarżenia są z jednej strony dziełem prawdziwych trockistów, których aresztowanie sankcjonował on jako I sekretarz zachodnio-syberyjskiego Krajowego Komitetu Partii i którzy zmówili się, aby się na nim zemścić, a z drugiej strony są one rezultatem podłego fałszowania materiałów przez sędziów śledczych.
Ejche pisał w swoim oświadczeniu:
“25 października br. zawiadomiono mnie o zakończeniu śledztwa w mojej sprawie i umożliwiono mi zaznajomienie się z materiałami śledztwa. Gdybym był winien w setnej części chociażby jednej z zarzucanych mi zbrodni – nie śmiałbym wysłać do Was tego przedśmiertnego oświadczenia, lecz nie dokonałem ani jednego z zarzucanych mi przestępstw i nigdy w moim sercu nie było cienia podłości. Nigdy w życiu nie mówiłem Wam słowa nieprawdy i teraz, znajdując się obiema nogami w mogile, również Wam nie kłamię. Cała moje sprawa – to typowy przykład prowokacji, oszczerstwa i pogwałcenia elementarnych podstaw praworządności rewolucyjnej… Znajdujące się w aktach śledztwa, obciążające mnie zeznania są nie tylko niedorzeczne, lecz zawierają w wielu punktach oszczerstwa na KC WKP(b) i Radę Komisarzy Ludowych, ponieważ powzięte nie z mojej inicjatywy i bez mego udziału słuszne uchwały KC WKF(b) i Rady Komisarzy Ludowych; przedstawiane są jako wrogie akty organizacji kontrrewolucyjnej dokonane na mój wniosek…
Obecnie przechodzę do najbardziej haniebnej karty mego życia i mojej rzeczywiście ciężkiej winy wobec Partii i wobec Was. Jest to moje przyznanie się do działalności kontrrewolucyjnej… Sprawa przedstawiała się tak: nie wytrzymując tortur, jakie stosowali wobec mnie Uszakow i Nikołajew, a szczególnie ten pierwszy, który wykorzystał fakt, że po złamaniu źle zrosły mi się kręgi i zadawał mi ból nie do zniesienia, zostałem zmuszony przez nich do oszkalowania siebie i innych.
Większość moich zeznań podpowiedział lub podyktował Uszakow a pozostałe odtwarzałem z pamięci z materiałów NKWD z zachodniej Syberii, przypisując sobie wszystkie te przytoczone w materiałach NKWD fakty. Jeżeli w fabrykowanej przez Uszakowa i podpisywanej przeze mnie legendzie coś się nie kleiło – zmuszano mnie bym podpisywał inny wariant. Tak było z Ruchimowiczem, którego najpierw zaliczono w poczet członków rezerwowego ośrodka, a później nic mi nawet nie mówiąc skreślono, tak samo było z przewodniczącym rezerwowego ośrodka, utworzonego jakoby przez Bucharina w 1935 roku. Najpierw wpisałem siebie, a potem polecono mi wpisać Meżłauka, i wiele innych momentów… Proszę Was i błagam, abyście polecili ponownie zbadać moją sprawę i to nie dlatego, aby mnie oszczędzić, lecz po to, aby zdemaskować nikczemną prowokację, która jak wąż omotała wielu ludzi, w szczególności z powodu mojej małoduszności i zbrodniczego oszczerstwa. Was i Partii nigdy nie zdradziłem. Wiem, że ginę z powodu nikczemnej, podłej roboty wrogów partii i ludu, którzy sfabrykowali przeciwko mnie prowokację” (Sprawa Ejchego – t. I).
Wydawałoby się, że tak ważne oświadczenie należało bezwzględnie rozpatrzyć w KC. Lecz do tego nie doszło, oświadczenie zostało przesłane Berii i okrutne maltretowanie oszkalowanego kandydata na członka Biura Politycznego, tow. Ejchego, trwało nadal.
2 lutego 1940 roku Ejche stanął przed sądem. W sądzie Ejche nie przyznał się do winy i oświadczył co następuje:
“We wszystkich moich rzekomych zeznaniach nie ma ani jednej napisanej przeze mnie litery z wyjątkiem podpisów pod protokołami, do których podpisania zostałem zmuszony. Zeznania składałem pod presją sędziego śledczego, który od samego początku mojego aresztowania katował mnie. Potem zacząłem pisać wszelkie bzdury… Rzeczą główną dla mnie jest powiedzieć sądowi, Partii i Stalinowi, że nie jestem winny. Nigdy nie byłem uczestnikiem spisku. Umrę tak samo z wiarą w słuszność polityki partii, jak wierzyłem w nią w ciągu całej swej pracy”. (Sprawa Ejchego, t. I).
Dnia 4 lutego Ejche został rozstrzelany. (Oburzenie na sali). Obecnie ustalono bezspornie, że sprawa Ejchego była sfabrykowana; został on pośmiertnie zrehabilitowany.
Całkowicie cofnął w sądzie wymuszone zeznania kandydat na członka Biura Politycznego, tow. Rudzutak, członek Partii od 1905 roku, który 10 lat spędził na carskiej katordze. Protokół posiedzenia Kolegium Wojskowego Sądu Najwyższego zawiera następujące oświadczenie Rudzutaka:
“…Jedyną prośbą, jaką ma do Sądu, jest podanie do wiadomości KC WKP(b), że w organach NKWD istnieje jeszcze nie zlikwidowane ognisko, które w sposób sztuczny fabrykuje sprawy, zmuszając zupełnie niewinnych ludzi do przyznawania się do winy; że nie ma możliwości zbadania okoliczności oskarżenia i nie ma żadnych możliwości, aby dowieść swego nieuczestniczenia w zbrodniach, o jakich mówią te lub inne zeznania różnych osób. Metody śledztwa są takie, że zmuszają do kłamstwa i szkalowania zupełnie niewinnych ludzi, nie mówiąc już o samym oskarżonym. Prosi Sąd, aby umożliwiono mu napisanie tego wszystkiego do KC WKP(b). Zapewnia Sąd, że on osobiście nigdy nie miał żadnych złych zamiarów w stosunku do polityki naszej Partii, ponieważ zawsze całkowicie zgadzał się z polityką Partia we wszystkich dziedzinach budownictwa gospodarczego i kulturalnego”.
To oświadczenie Rudzutaka zignorowano, mimo że Rudzutak, jak wiadomo, był w swoim czasie przewodniczącym Centralnej Komisji Kontroli, która powołana została, według koncepcji Lenina, do walki o jedność Partii. Tak więc przewodniczący tego wysoce autorytatywnego organu partyjnego padł ofiarą brutalnej samowoli: nie wezwano go nawet do Biura Politycznego KC, Stalin nie chciał z nim rozmawiać. Został on skazany w ciągu 20 minut i rozstrzelany. (Oburzenie na sali).
Po dokładnym zbadaniu sprawy w roku 1955 stwierdzono, że oskarżenie Rudzutaka było fałszywe i że został on skazany na podstawie oszczerczych materiałów. Rudzutak został pośmiertnie zrehabilitowany.
W jaki sposób dawni pracownicy NKWD sztucznie, przy pomocy prowokacyjnych metod tworzyli rozmaite “antyradzieckie ośrodki” i “bloki”, wynika z zeznań tow. Rozenbluma, członka Partii od 1906 r., aresztowanego przez leningradzki oddział NKWD w 1937 roku.
W czasie badania w 1955 r. sprawy Komarowa, Rozenblum podał do wiadomości następujący fakt: gdy jego, Rozenbluma, aresztowano w 1937 roku, poddano go okrutnym torturom, w czasie których wymuszano na nim kłamliwe zeznania dotyczące zarówno jego samego jak i Innych osób. Następnie zaprowadzono go do gabinetu Żakowskiego, który zaproponował mu zwolnienie pod warunkiem, że złoży w sądzie kłamliwe zeznania w sfabrykowanej w 1937 r. przez NKWD sprawie “szkodniczego, szpiegowskiego, dywersyjnego, terrorystycznego ośrodka leningradzkiego”. (Poruszenie na sali). Z nieprawdopodobnym cynizmem Żakowski ujawniał nikczemny “mechanizm” sztucznego tworzenia zmyślonych “spisków antyradzieckich”.
“Aby mi to uzmysłowić – oświadczył Rozenblum – Żakowski przedstawił mi kilka wariantów ewentualnych schematów tego ośrodka i jego odgałęzień.
Po zaznajomieniu mnie z tymi schematami, Żakowski powiedział, że NKWD przygotowuje sprawę tego ośrodka, zaznaczając, że proces będzie publiczny.
Oddana zostanie pod sąd czołówka ośrodka, 4 – 5 osób: Czudow, Ugarow, Simorodin, Pozern, Szaposznikowa (żona Czudowa) i inni oraz z każdej filii po 2 – 3 osoby… Sprawa ośrodka leningradzkiego musi być postawiona solidnie, a tutaj decydujące znaczenie mają świadkowie. Nie małą rolę odgrywa tu również pozycja społeczna (w przeszłości oczywiście) i staż partyjny świadka.
Ty sam – mówił Żakowski – nic nie będziesz musiał zmyślać – NKWD (przygotuje dla ciebie gotowy konspekt dla każdej filii z osobna, twoja rzecz nauczyć się tego, dobrze zapamiętać wszystkie pytania i odpowiedzi, które mogą być zadawane w sądzie. Sprawa ta będzie przygotowywana w ciągu 4 – 5 miesięcy, a może nawet pół roku. Przez cały ten czas będziesz się przygotowywał, aby nie skompromitować śledztwa i siebie. Od przebiegu i wyniku procesu zależeć będzie dalszy twój los. Jeśli nawalisz i zaczniesz mówić fałszywie – miej pretensje do siebie. Jeśli wytrzymasz, ocalisz łeb i będziemy cię karmić i ubierać do samej śmierci na koszt państwa” (materiały z kontroli sprawy Komarowa, strony 60 – 69).
Oto jakie podłe rzeczy działy się wówczas! (poruszenie na sali).
Na jeszcze szerszą skalę stosowano fałszowanie spraw śledczych w terenie. Zarząd NKWD obwodu Swierdłowskiego „wykrył” tzw. „uralski sztab powstańczy” – organ bloku prawicowców, trockistów, eserowców, działaczy cerkiewnych – na czele którego stał rzekomo sekretarz Swierdłowskiego Komitetu Obwodowego partii i członek KC WKP(b), Kabakow, członek partii od 1914 r. Z materiałów śledczych z tego okresu wynika, że we wszystkich prawie krajach, obwodach i republikach miały istnieć rozgałęzione ,,prawicowo-trockistowiskie, szpiegowsko-terrorystyczne, dywersyjno-sabotażowe organizacje i ośrodki i że na czele tych “organizacji” i “ośrodków” z reguły, niewiadomo dlaczego, stali “pierwsi sekretarze komitetów obwodowych i krajowych, lub KC narodowych partii komunistycznych (poruszenie na sali).
W wyniku tego potwornego fałszowania takich “spraw”, w wyniku tego, że dawano wiarę różnym oszczerczym “zeznaniom” oraz wymuszonemu oczernianiu siebie i innych, zginęło wiele tysięcy uczciwych, niewinnych komunistów. W taki sam sposób zostały sfabrykowane “sprawy” wybitnych działaczy partyjnych i państwowych: Kosiora, Czubara, Postyszewa, Kosariewa i innych.
W latach tych stosowano na masową skalę nieuzasadnione niczym represje, w wyniku czego partia poniosła wielkie straty w kadrach.
Przyjęła się występna praktyka polegająca na tym, że w NKWD sporządzano wykazy osób, których sprawy podlegały rozpatrzeniu przez Kolegium Wojskowe i z góry ustalano wymiar kary. Wykazy te Jeżow wysyłał do Stalina osobiście w celu zatwierdzenia proponowanych kar. W latach 1937 – 38 skierowano do Stalina 383 takie wykazy, obejmujące wiele tysięcy pracowników partyjnych, radzieckich, komsomolskich, wojskowych i gospodarczych i uzyskano jego sankcję.
Znaczną część tych spraw rewiduje się obecnie i wielką ich liczbę się umarza, jako nieuzasadniona i sfałszowane. Wystarczy powiedzieć, że od 1954 roku do chwili obecnej Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego zrehabilitowało już 7.679 osób, przy czym wiele z nich zrehabilitowano pośmiertnie.
Masowe aresztowania pracowników partyjnych, radzieckich, gospodarczych i wojskowych wyrządziły olbrzymie szkody naszemu krajowi, sprawie budownictwa socjalistycznego.
Masowe represje wywierały ujemny wpływ na moralno-polityczny stan partii, rodziły stan niepewności, przyczyniały się do rozpowszechnienia chorobliwej podejrzliwości, siały wzajemną nieufność wśród komunistów. Zaktywizowali się wszelkiego rodzaju oszczercy i karierowicze.
Pewne uzdrowienie organizacji partyjnych przyniosły uchwały styczniowego plenum KC WKP(b) w 1938 r. Ale represje zakrojone na szeroką skalę trwały także w 1938 r.
I tylko dlatego, że partia nasza dysponuje wielką siłą moralno-polityczną, potrafiła ona dać sobie radę z ciężkimi wydarzeniami z lat 1937 – 1938, przeżyć te wydarzenia i wychować nowe kadry. Ale nie ulega wątpliwości, że nasz marsz naprzód ku socjalizmowi i przygotowania do obrony kraju przebiegałyby znacznie pomyślniej, gdyby nie olbrzymie straty w kadrach, które ponieśliśmy wskutek masowych, nieuzasadnionych i niesłusznych represji w latach 1937- 38.
Oskarżamy Jeżowa o zwyrodniałe praktyki 1937 roku, i słusznie. Ale trzeba odpowiedzieć na takie pytania: czy mógł sam Jeżow bez wiedzy Stalina aresztować na przykład Kosiora? Czy była wymiana poglądów lub uchwała Biura Politycznego w tej sprawie? Nie, nie było, tak samo jak nie było w innych tego rodzaju sprawach. Czy mógł Jeżow decydować o tak ważnych sprawach, jak los wybitnych działaczy partii? Nie, byłoby naiwnością uważać to za dzieło rąk samego Jeżowa. Jasne jest, że o takich sprawach decydował Stalin, że bez jego wskazówek, bez jego sankcji, Jeżow nie mógłby nic zrobić.
Zbadaliśmy obecnie sprawy i zrehabilitowaliśmy Kosiora, Rudzutaka, Postyszewa, Kosariewa i innych. Na jakiejże podstawie zostali oni aresztowani i skazani? Kontrola materiałów wykazała, że nie było żadnych podstaw ku temu. Aresztowano ich podobnie jak i wielu innych bez sankcji prokuratora. W tych warunkach nie trzeba było nawet żadnej sankcji; jaka sankcja może jeszcze być, kiedy o wszystkim decydował Stalin. Był on głównym prokuratorem w tych sprawach. Stalin nie tylko udzielał zezwoleń, lecz z własnej inicjatywy wydawał polecenia w sprawie aresztowań. Trzeba to powiedzieć, aby dla delegatów na Zjazd było wszystko jasne, aby mogli właściwie to ocenić i wyciągnąć odpowiednie wnioski.
Fakty dowodzą, że wiele nadużyć dokonanych zostało z polecenia Stalina, bez liczenia się z jakimikolwiek normami praworządności partyjnej i radzieckiej. Stalin był człowiekiem bardzo nieufnym, o chorobliwej podejrzliwości, o czym przekonaliśmy się, pracując razem z nim. Mógł on popatrzeć na człowieka i powiedzieć: “co to dzisiaj tak wam latają oczy?”, albo: “dlaczego odwracacie się dzisiaj tak często i nie patrzycie prosto w oczy?”. Chorobliwa podejrzliwość zrodziła u niego ogólną nieufność, w tym także w stosunku do wybitnych działaczy partii, których znał od wielu lat. Wszędzie na każdym kroku widział on “wrogów”, “dwulicowców” i “szpiegów”.
Mając nieograniczoną władzę, tolerował okrutną samowolę, dławił człowieka moralnie i fizycznie. Powstała taka sytuacja, w której człowiek nie mógł przejawić swej woli.
Kiedy Stalin mówił, że należy tego a tego aresztować, to trzeba było przyjmować na wiarę, że to jest “wróg ludu”. A banda Berii, która rządziła się w organach bezpieczeństwa państwowego, wyłaziła ze skóry, aby wykazać winę aresztowanych osób, prawdziwość sfabrykowanych przez siebie materiałów, A jakie dowody podawano? Przyznanie się aresztowanych. I sędziowie śledczy uzyskiwali te “przyznania się”. Ale w jaki sposób może człowiek przyznać się do przestępstw, których nigdy nie popełnił? Tylko w jeden sposób – przez stosowanie fizycznych metod oddziaływania, przez tortury, pozbawianie świadomości, pozbawianie rozsądku, pozbawianie godności ludzkiej. W ten sposób uzyskiwano rzekome “przyznanie się”.
Kiedy fala masowych represji w 1939 roku zaczęła słabnąć, kiedy kierownicy terenowych organizacji partyjnych zaczęli oskarżać pracowników NKWD o stosowanie metod fizycznego z oddziaływania wobec aresztowanych – Stalin wystosował 20 stycznia 1939 roku szyfrowaną depeszę do sekretarzy komitetów obwodowych, i krajowych, do KC narodowych partii komunistycznych, komisarzy ludowych spraw wewnętrznych i naczelników urzędów NKWD. Depesza ta brzmiała:
“KC WKPI(b) wyjaśnia, że stosowanie metod fizycznego oddziaływania w praktyce NKWD jest dopuszczalnie od 1937 roku na mocy zezwolenia KC WKP(b)… Wiadomo, że wszystkie wywiady burżuazyjne stosują metody oddziaływania fizycznego wobec przedstawicieli proletariatu socjalistycznego i stosują je przy tym w formach najbardziej skandalicznych. Powstaje pytanie, dlaczego wywiad socjalistyczny powinien być bardziej humanitarny wobec zaciekłych agentów burżuazji, wobec śmiertelnych wrogów klasy robotniczej i kołchoźników. KC WKF(b) uważa, że metoda oddziaływania fizycznego powinna być obowiązkowo stosowana również nadal, jako wyjątek, wobec jawnych i zaciętych wrogów ludu, jako metoda całkowicie słuszna i celowa”.
Tak wiec najbardziej brutalne łamanie praworządności socjalistycznej, torturowanie i znęcanie się, prowadzące, jak wyżej stwierdzono, do szkalowania i samooczerniania się niewinnych ludzi, były sankcjonowane przez Stalina w imieniu KC WKlP (b).
Niedawno, zaledwie kilka dni przed obecnym Zjazdem, wezwaliśmy na posiedzenie Prezydium KC i przesłuchaliśmy sędziego śledczego Rodosa, który w swoim czasie prowadził śledztwo i przesłuchiwał Kosiora, Cziubara i Kosariewa. Jest to nikczemny człowiek, o ptasim mózgu, pod względem moralnym, dosłownie wyrodek. I oto taki człowiek decydował o losie wybitnych działaczy partii, decydował także o polityce w tych sprawach, ponieważ wykazując ich “zbrodniczość”, dawał tym samym materiał do wysnuwania poważnych wniosków politycznych.
Nasuwa się pytanie, czy mógł taki człowiek sam, swoim rozumem przeprowadzić śledztwo w ten sposób, aby dowieść winy takich ludzi jak Kosior i inni. Nie, nie mógł on tego zrobić bez odpowiednich wskazówek. Na posiedzeniu Prezydium KC oświadczył nam, co następuje: “Powiedziano mi, że Kosior i Czubar są wrogami ludu, dlatego ja, jako sędzia śledczy, musiałem wydobyć od nich przyznanie się, że są wrogami” (oburzenie na sali).
Mógł on doprowadzić do tego tylko drogą długotrwałych tortur, co też ¦robił, otrzymując szczegółowe instrukcje od Berii. Trzeba powiedzieć, że na posiedzeniu Prezydium KC Rodos cynicznie oświadczył: “Uważałem, że wykonuję polecenie Partii”. Oto jak wykonywano praktycznie polecenie Stalina w sprawie stosowania wobec aresztowanych metod oddziaływania fizycznego.
Te i wiele innych faktów świadczą, że wszelkie normy właściwego, partyjnego rozwiązywania problemów zostały przekreślone, wszystko było podporządkowane samowoli jednej osoby.
Jednoosobowa władza Stalina doprowadziła do ciężkich następstw w czasie Wielkiej Wojny Narodowej.
Jeżeli wziąć liczne nasze powieści, filmy i ,,studia naukowe” historyczne, to w sposób wprost nieprawdopodobny przedstawia się w nich rolę Stalina w Wojnie Narodowej. Kreśli się zazwyczaj następujący schemat: Stalin wszystko przewidział. Armia Radziecka, omal że na podstawie z góry opracowanego przez Stalina planu strategicznego, prowadziła taktykę tzw. “aktywnej obrony” tj. taktykę, która, jak wiadomo, dopuściła Niemców pod Moskwę i Stalingrad. Stosując taką taktykę, armia radziecka rzekomo tylko dzięki geniuszowi Stalina przeszła do ofensywy i rozgromiła wroga. Epokowe zwycięstwo, odniesione przez siły zbrojne Kraju Rad, przez nasz bohaterski naród, przypisuje się w tego rodzaju powieściach, filmach i “studiach naukowych” całkowicie geniuszowi strategicznemu Stalina.
Należy uważnie zanalizować tę sprawę, ponieważ ma ona olbrzymie, nie tylko historyczne, lecz przede wszystkim polityczne, wychowawcze i praktyczne znaczenie.
Jakie są fakty w tej sprawie?
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #1

     
MikoQba
 

Presbyterian Westminster Confession
********
Grupa: Moderatorzy
Postów: 3.809
Nr użytkownika: 8.008

James Nicholson
Stopień akademicki: Dysortograf
Zawód: Dziennikarz
 
 
post 2/04/2016, 22:12 Quote Post

Część 2.
Przed wojną w naszej prasie i w całej pracy polityczno-wychowawczej górował chełpliwy ton: jeśli wróg napadnie na świętą ziemię radziecką, to na cios wroga odpowiemy potrójnym ciosem, a wojnę będziemy prowadzić na terytorium wroga i wygramy ją ponosząc nieduże straty. Ale te deklaratywne oświadczenia bynajmniej nie we wszystkich dziedzinach poparte były konkretnymi czynami, które by rzeczywiście zapewniły nietykalność naszych granic.
W toku wojny i po wojnie Stalin wysunął tezę, że tragedia, którą przeżył nasz naród w pierwszym okresie wojny, jest rzekomo wynikiem “niespodziewanej” napaści Niemców na Związek Radziecki. Ale przecież, towarzysze, to całkowicie nie odpowiada rzeczywistości. Hitler natychmiast po dojściu do władzy w Niemczech postawił sobie zadanie rozgromienia komunizmu. Faszyści mówili o tym otwarcie, nie ukrywając swych planów. Dla zrealizowania tych agresywnych celów zawierano wszelkiego rodzaju pakty, bloki, osie, takie jak osławiona oś Berlin-Rzym-Tokio.
Liczne fakty z okresu przedwojennego wymownie świadczyły, że Hitler poświęca wszystkie swe wysiłki temu, by rozpętać wojnę przeciwko państwu radzieckiemu, i że skoncentrował wielkie jednostki wojskowe, w tym także jednostki pancerne, w pobliżu granic radzieckich.
Z opublikowanych obecnie dokumentów wynika, że już 3 kwietnia 1941 roku, Churchill za pośrednictwem ambasadora angielskiego w ZSRR, Crippsa, uprzedzał osobiście Stalina, że wojska niemieckie rozpoczęły nową dyslokację, przygotowując się do napaści na Związek Radziecki. Rozumie się samo przez się, że Churchill nie zrobił tego bynajmniej z powodu przyjaznych uczuć wobec narodu radzieckiego. Miał on w tym swoje imperialistyczne cele – zderzyć Niemcy i ZSRR w krwawej wojnie i umocnić pozycje imperium brytyjskiego. Niemniej jednak Churchill stwierdzał w swym piśmie, że prosi o “ostrzeżenie Stalina, by zwrócić jego uwagę na grożące mu niebezpieczeństwo”. Churchill uporczywie podkreślał to również w depeszach z 18 kwietnia i w następnych dniach. Jednakże Stalin nie brał pod uwagę tych ostrzeżeń. Co więcej, Stalin polecał, by nie dowierzano informacjom tego rodzaju, by rzekomo nie sprowokować rozpoczęcia działań wojennych.
Trzeba stwierdzić, że tego rodzaju informacje o grożącym niebezpieczeństwie wtargnięcia wojsk niemieckich na terytorium Związku Radzieckiego nadchodziły również z naszych placówek wojskowych i dyplomatycznych, ale ponieważ kierownictwo było z góry uprzedzone do tego rodzaju informacji, za każdym razem wysyłano je z obawą i zaopatrywano w zastrzeżenia.
Tak np. w doniesieniu z Berlina z 6 maja 1941 r. attache wojskowo-morski w Berlinie, kpt. Woroncow, komunikował: “Obywatel radziecki Bozer – zakomunikował zastępcy naszego attache morskiego, że według słów pewnego oficera niemieckiego z kwatery Hitlera, Niemcy przygotowują na 14 maja napaść na ZSRR przez Finlandię, Kraje Nadbałtyckie i Łotwę. Równocześnie mają nastąpić wielkie naloty na Moskwę i Leningrad oraz wysadzenie desantów spadochronowych w miastach nadgranicznych…”
W swym doniesieniu z 22 maja 1941 roku z-ca attache wojskowego w Berlinie, Chłopow, komunikował, że “…atak wojsk niemieckich wyznaczono rzekomo na 15.6., ale możliwe jest, iż rozpocznie się w pierwszych dniach czerwca…”
W depeszy naszej ambasady z Londynu z 18 czerwca 1941 raku komunikowano: “Co się tyczy bieżącej chwili, to Cripps jest głęboko przekonany o nieuchronności zbrojnego starcia między Niemcami a ZSRR i to nie później niż w połowie czerwca. Według słów Crippsa Niemcy skoncentrowali do dnia dzisiejszego na granicach radzieckich (włączając w to siły lotnicze i jednostki pomocnicze) 147 dywizji…”
Mimo tych niezwykle ważnych sygnałów, nie podjęto dostatecznych kroków, by dobrze przygotować kraj do obrony i wykluczyć moment zaskoczenia.
Czy mieliśmy czas i możliwości dokonania takich przygotowań? Tak, mieliśmy i czas i możliwości. Przemysł nasz był już na takim poziomie, że mógł w pełni zaopatrzyć armię radziecką we wszystko, co jej było potrzebne. Potwierdza to chociażby fakt, że kiedy w toku wojny straciliśmy prawie połowę całego naszego przemysłu w wyniku zajęcia przez wroga Ukrainy, północnego Kaukazu, zachodnich okręgów kraju, ważnych okręgów przemysłowych i zbożowych, naród radziecki potrafił zorganizować produkcję materiałów wojskowych we wschodnich okręgach kraju, uruchomić tam wywiezione z zachodnich okręgów przemysłowych urządzenia i zaopatrzyć nasze siły zbrojne we wszystko, co było potrzebne do rozgromienia wroga.
Gdyby przemysł nasz został w porę i należycie zmobilizowany do zaopatrzenia armii w broń i niezbędny sprzęt, to ponieślibyśmy niepomiernie mniej ofiar w tej ciężkiej wojnie. Jednakże mobilizacji takiej nie przeprowadzono na czas już w pierwszych dniach wojny okazało się, że armia nasza jest źle uzbrojona, że nie mieliśmy dostatecznej ilości artylerii, czołgów i samolotów dla odparcia wroga.
Nauka i technika radziecka wyprodukowały przed wojną wspaniałe wzory czołgów i artylerii. Ale nie zorganizowano masowej produkcji tego wszystkiego i w istocie rzeczy przystąpiliśmy do modernizacji uzbrojenia armii dopiero w sam przeddzień wojny. Wskutek tego w chwili napaści wroga na ziemię radziecką nie mieliśmy dostatecznej ilości ani starego sprzętu, który wycofywaliśmy z uzbrojenia, ani nowego sprzętu, który zamierzaliśmy wprowadzić. Bardzo źle przedstawiała się sprawa z artylerią przeciwlotniczą, nie zorganizowano produkcji pocisków przeciwpancernych do walki z czołgami. Liczne umocnione rejony okazały się bezbronne w chwili napaści, ponieważ stare uzbrojenie zostało z nich wycofane, a nowe nie zostało jeszcze wprowadzone.
Zresztą dotyczyło to, niestety, nie tylko czołgów, artylerii i samolotów. W chwili wybuchu wojny nie mieliśmy nawet dostatecznej ilości karabinów dla uzbrojenia ludzi, powoływanych do czynnej służby wojskowej. Pamiętam, że w owych dniach zadzwoniłem z Kijowa do tow. Malenkowa i powiedziałem mu:
– Ludzie zgłosili się do armii i domagają się broni. Przyślijcie nam broń. Na to Malenkow odpowiedział mi:
– Broni przysłać nie możemy. Wszystkie karabiny przekazujemy do Leningradu, a wy uzbrajajcie się sami (poruszenie na sali).
Tak przedstawiała się sprawa z uzbrojeniem.
Nie można nie wspomnieć w związku z tym np. o takim fakcie. Krótko przed napaścią wojsk hitlerowskich na Związek Radziecki, Kirponos, będący dowódcą Kijowskiego Specjalnego Okręgu Wojskowego (zginął on później na froncie), napisał do Stalina, że armie niemieckie podeszły do Bugu, przygotowują się usilnie do ataku i w najbliższym czasie prawdopodobnie przejdą do ofensywy. W związku z tym wszystkim Kirponos proponował stworzenie mocnej obrony, wysiedlenie z rejonów nadgranicznych 300.000 ludzi i stworzenie tam kilku potężnych umocnionych stref: wykopanie rowów przeciwczołgowych, budowę schronów dla żołnierzy itd.
Na propozycje te odpowiedziano z Moskwy, że jest to prowokacja, że nie należy przeprowadzać żadnych prac przygotowawczych na granicy, że nie należy dawać Niemcom pretekstu do rozpoczęcia przeciwko nam działań wojennych. Toteż granice nasze nie były należycie przygotowane do odparcia wroga.
Kiedy wojska faszystowskie wtargnęły już na ziemię radziecką i rozpoczęły działania wojenne, z Moskwy nadszedł rozkaz, by nie odpowiadano na wystrzały. Dlaczego? Dlatego, że Stalin wbrew oczywistym faktom sądził, że to nie jest jeszcze wojna, lecz prowokacja poszczególnych niezdyscyplinowanych oddziałów armii niemieckiej, i że jeżeli odpowiemy Niemcom, posłuży to jako powód do rozpoczęcia wojny.
Znany jest także następujący fakt. W przeddzień napaści armii hitlerowskiej na terytorium Związku Radzieckiego, granicę naszą przeszedł Niemiec i zakomunikował, że wojska niemieckie otrzymały rozkaz rozpoczęcia 22 czerwca o godz. 3-ej w nocy ofensywy przeciwko Związkowi Radzieckiemu. Zakomunikowano to natychmiast Stalinowi, ale i tego sygnału nie wzięto pod uwagę.
Jak widzicie, ignorowano wszystko: i ostrzeżenia poszczególnych dowódców wojskowych i zeznania zbiegów z armii nieprzyjacielskiej, a nawet jawne działania wroga. Czy to jest przenikliwość kierownika partii i kraju w takim odpowiedzialnym momencie historycznym?
A do czego doprowadziła taka niefrasobliwość, takie ignorowanie oczywistych faktów? Doprowadziła do tego, że już w pierwszych godzinach i dniach wróg zniszczył w naszych nadgranicznych rejonach olbrzymią ilość lotnictwa, artylerii i innego sprzętu wojskowego, unicestwił znaczną liczbę naszych kadr wojskowych, zdezorganizował kierowanie wojskami; to też nie byliśmy w stanie zagrodzić mu drogi w głąb kraju.
Bardzo ciężkie następstwa, zwłaszcza dla początkowego okresu wojny, miała także ta okoliczność, że w ciągu lat 1937-1941 wskutek podejrzliwości Stalina unicestwiono na podstawie oszczerczych oskarżeń wielu dowódców wojskowych i pracowników politycznych. W ciągu tych lat zastosowano represje wobec kilku warstw kadr dowódców, począwszy dosłownie od kampanii i batalionu, a skończywszy na wyższych ośrodkach wojskowych, w tym prawie całkowicie zlikwidowano te kadry dowódców, które zdobyły pewne doświadczenie w prowadzeniu wojny w Hiszpanii i na Dalekim Wschodzie.
Polityka zakrojonych na szeroką skalę represji wobec kadr wojskowych doprowadziła także do tego, że podważała podstawę dyscypliny wojskowej, ponieważ w ciągu kilku lat dowódców wszystkich stopni, a nawet żołnierzy w komórkach partyjnych i komsomolskich, uczono, by “demaskowali” swoich starszych dowódców, jako ukrytych wrogów (poruszenie na sali). Jest rzeczą naturalną, że wywarło to ujemny wpływ w pierwszym okresie wojny na stan dyscypliny wojskowej.
A przecież przed wojną mieliśmy doskonałe kadry wojskowe, bezgranicznie oddane partii i ojczyźnie. Wystarczy powiedzieć, że ci spośród nich, którzy uchowali się, mam na myśli takich towarzyszy, jak Rokossowski (przecież był on uwięziony), Gorbatow, Mareckow (jest obecny na Zjeździe), Podlas (był to wspaniały dowódca, zginął na froncie) i wielu, wielu innych, mimo ciężkich męczarni, jakie znosili w więzieniach, od pierwszych dni wojny okazali się prawdziwymi patriotami i bohatersko walczyli ku chwale ojczyzny. Ale przecież wielu spośród takich dowódców zginęło w obozach i więzieniach i armia ich nie zobaczyła więcej.
Wszystko to doprowadziło do sytuacjai, która powstała na początku wojny i która groziła największym niebezpieczeństwem dla losów naszej ojczyzny
Byłoby niesłuszną rzeczą nie wspomnieć, że po pierwszych ciężkich niepowodzeniach i klęskach odniesionych na frontach Stalin uważał, że nastąpił koniec. W jednej z rozmów w owych dniach powiedział on:
– Wszystko, co stworzył Lenin, zaprzepaściliśmy bezpowrotnie.
Potem, przez długi czas Stalin nie kierował faktycznie operacjami wojskowymi i w ogóle nie zajmował się żadnymi sprawami, a powrócił do kierowania dopiero wtedy, kiedy przyszli do niego niektórzy członkowie Biura Politycznego i powiedzieli, że należy niezwłocznie podjąć takie a takie kroki, by poprawić sytuację na froncie.
Tak więc groźne niebezpieczeństwo, które zawisło nad naszą ojczyzną w pierwszym okresie wojny, było w dużym stopniu wynikiem błędnych metod kierowania krajem i partią przez samego Stalina.
Ale chodzi nie tylko o sam moment rozpoczęcia wojny, który poważnie zdezorganizował naszą armię i wyrządził nam ciężkie straty. Już po rozpoczęciu wojny nerwowość i histeria, jakie wykazywał Stalin, wtrącając się do biegu operacji wojskowych, wyrządziły naszej armii poważne szkody.
Stalin był bardzo daleki od rozumienia realnej sytuacji jaka kształtowała się na frontach. Jest to naturalne, ponieważ podczas całej Wojny Narodowej nie był ani na jednym odcinku frontu, ani w żadnym z wyzwolonych miast, jeśli nie liczyć króciutkiego wyjazdu na Szosę Możajską w czasie ustabilizowanej sytuacji na froncie, czemu poświęcono tyle utworów literackich pełnych fantazji wszelkiego rodzaju i tyle malowniczych obrazów. Równocześnie Stalin mieszał się bezpośrednio do przebiegu operacji i wydawał rozkazy, które często nie uwzględniały realnej sytuacji na danym odcinku frontu i nie mogły nie doprowadzić do olbrzymich strat w ludziach.
Pozwolę sobie przytoczyć w związku z tym jeden charakterystyczny fakt, świadczący o tym, jak Stalin kierował frontami. Na Zjeździe jest tu obecny marszałek Bagramian, który w swoim czasie był szefem operacyjnego wydziału sztabu frontu południowo-zachodniego i który może potwierdzić to, co wam teraz powiem:
Kiedy w 1942 roku w rejonie Charkowa powstała dla naszych wojsk wyjątkowo ciężka sytuacja, powzięliśmy słuszną decyzję zaprzestania operacji mającej na celu okrążenie Charkowa, ponieważ w realnych warunkach owego okresu dalsze prowadzenie operacji tego rodzaju groziło naszym wojskom fatalnymi następstwami.
Zakomunikowaliśmy to Stalinowi oświadczając, że sytuacja wymaga zmiany planu działań, by uniemożliwić wrogowi zlikwidowanie wielkiego zgrupowania naszych wojsk.
Wbrew zdrowemu rozsądkowi Stalin odrzucił nasz wniosek i wydał rozkaz, by kontynuowano operację okrążania Charkowa, mimo że w tym czasie nad licznymi zgrupowaniami wojsk zawisła już zupełnie realna groźba okrążenia ich i zlikwidowania..
Dzwonię więc do Wasilewskiego i błagam go:
– Weźcie, Aleksandrze Michajłowiczu, mapę (tow. Wasalewski jest tu obecny) i pokażcie tow. Stalinowi, jaka powstała sytuacja. A trzeba zaznaczyć, że Stalin planował operacje na globusie (ożywienie na sali). Tak jest, towarzyszę, bierze globus i wytycza na nim linię frontu. Mówię wiec do tow. Wasilewskiego: pokażcie na mapie sytuację, przecież nie można w tych warunkach kontynuować zaplanowanej poprzednio operacji. Dla dobra sprawy trzeba zmienić dawną decyzję.
Wasilewski odpowiedział mi na to, że Stalin rozpatrzył już ten problem i że on, Wasilewski, nie pójdzie więcej do Stalina z tą sprawą, ponieważ ten nie chce słuchać żadnych argumentów na temat tej operacji.
Po rozmowie z Wasilewskim zadzwoniłem do Stalina, do willi. Ale Stalin nie podszedł do telefonu, a słuchawkę podniósł Malenkow. Mówię tow. Malenkowowi, że dzwonię z frontu i chcę osobiście porozmawiać z tow. Stalinem. Stalin przekazuje przez Malenkowa, abym mówił z Malenkowem. Oświadczam ponownie, że chcę osobiście poinformować Stalina o ciężkiej sytuacji, jaka powstała u nas na froncie. Ale Stalin nie uznał za stosownie wziąć słuchawkę i jeszcze raz potwierdził, abym mówił z nim przesz Malenkowa, chociaż do telefonu było zaledwie parę kroków.
Po “wysłuchaniu” w ten sposób naszej prośby Stalin powiedział:
– Pozostawić wszystko tak jak było!
Co z tego wynikło? Wynikło najgorsze z tego cośmy przypuszczali. Niemcom udało się otoczyć nasze zgrupowania wojskowe, w wyniku czego straciliśmy setki tysięcy naszych żołnierzy. Oto “geniusz” wojskowy Stalina, oto, ile on nas kosztował (poruszenie na sali).
Pewnego razu po wojnie, podczas spotkania Stalina z członkami Biura Politycznego, Anastas Iwanowicz Mikojan wspomniał, że Chruszczow miał chyba wówczas rację, kiedy dzwonił w sprawie operacja charkowskiej, że źle się stało, iż nie poparto go wtedy.
Trzeba było zobaczyć, jak rozzłościł się Stalin! Jakże to można przyznać, że on, Stalin, nie miał wówczas racji! Przecież jest “geniuszem”, a geniusz nie może nie mieć racji! Każdy może się mylić, ale Stalin uważał, że on nigdy się nie myli, że zawsze ma słuszność. Nie przyznawał się też nikomu i nigdy do żadnego swego błędu, wielkiego czy małego, aczkolwiek popełniał niemało błędów i w sprawach teoretycznych i w swojej działalności praktycznej. Po Zjeździe Partii będziemy prawdopodobnie musieli zrewidować ocenę wielu operacji wojennych i we właściwy sposób je naświetlić.Wiele krwi kosztowała nas także taktyka, na którą nalegał Stalin, nie znając istoty prowadzenia operacji bojowych, gdy udało się powstrzymać przeciwnika i przejść do ofensywy.Wojskowi wiedzą, że już od końca 1941 roku zamiast prowadzenia wielkich operacji manewrowych z obchodzeniem przeciwnika z flanków i przenikaniem na jego zaplecze, Stalin domagał się nieustannych ataków czołowych i zdobywania jednej wsi za drugą. Ponosiliśmy z tego powodu olbrzymie straty dopóki naszej generalicji, na której barkach spoczywał cały ciężar prowadzenia wojny, nie udało się zmienić sytuacji i przejść do prowadzenia elastycznych operacji manewrowych, co natychmiast doprowadziło do poważnej zmiany na frontach na naszą korzyść.Tym bardziej haniebny był fakt, że po naszym wielkim zwycięstwie nad wrogiem, które kosztowało nas tak wiele, Stalin zaczął gromić wielu spośród dowódców, którzy wnieśli niemały wkład do sprawy zwycięstwa nad wrogiem, ponieważ Stalin wykluczał wszelką możliwość, by zasługi zdobyte na frontach były przypisywane komukolwiek poza nim samym.
Stalin interesował się bardzo oceną tow. Żukowa jako dowódcy wojskowego. Pytał się mnie często, jakie jest moje zdanie o Żukowie. Odpowiadałem mu wówczas:
– Żukowa znam od dawna, jest on dobrym generałem i dobrym dowódcą.
Po wojnie Stalin zaczął opowiadać o Żukowie wszelkiego rodzaju bajdy, mówiąc między innymi:
– Chwaliliście Żukowa, a przecież on na to nie zasługuje. Powiadają, że Żuków na froncie przed każdą operacją postępował w ten sposób: brał garść ziemi, wąchał ją i następnie mówił: można rozpoczynać atak albo przeciwnie: nie można przeprowadzić planowanej operacji.
Odpowiedziałem wówczas:– Nie wiem, tow. Stalin, kto to wymyślił, ale to nieprawda.Prawdopodobnie sam Stalin wymyślał takie rzeczy, by pomniejszyć rolę i zdolności wojskowe marszałka Żukowa.
W związku z tym sam Stalin bardzo gorliwie popularyzował siebie jako wielkiego dowódcę, wszelkimi sposobami wpajał w świadomość ludzi wersję, że wszystkie zwycięstwa odniesione przez naród radziecki w Wielkiej Wojnie Narodowej są wynikiem męstwa, odwagi i geniuszu Stalina i nikogo więcej. Zupełnie jak Kuźnia Kriuczkow nadziewał na włócznię od razu 7 osób (ożywienie na sali):W samej rzeczy, weźmy na przykład nasze filmy historyczne i wojenne, albo niektóre utwory literackie, które wywołują mdłości. Wszystkie one mają przecież na celu propagowanie właśnie tej wersji, wsławienie Stalina jako genialnego dowódcy. Przypomnijmy sobie chociażby film “Upadek Berlina”. Działa tam tylko sam Stalin: wydaje on polecenia w sali, w której stoją puste krzesła i tylko jeden człowiek podchodzi do niego i coś mu melduje – to Poskriebyszew, jego wierny giermek (śmiech na sali).A gdzież jest kierownictwo wojskowe? Gdzie Biuro Polityczne? Gdzie Rząd? Co one robią i czym się zajmują? Tego w filmie nie ma. Stalin działa za wszystkich, nie licząc się z nikim i nie radząc się nikogo. W takim oto fałszywym świetle ukazano wszystko narodowi. Po co? Po to, by otoczyć sławą Stalina i to wbrew faktom, wbrew prawdzie historycznej.Nasuwa się pytanie: a gdzie są nasi wojskowi, na których barkach spoczywał ciężar wojny? Nie ma ich w filmie, poza Stalinem nie było już dla nich miejsca.Nie Stalin, lecz Partia jako całość, Rząd Radziecki, nasza bohaterska armia, jej utalentowani dowódcy i waleczni żołnierze, cały naród radziecki – oto, kto zapewnił zwycięstwo w Wielkiej Wojnie Narodowej (burzliwe, długotrwałe oklaski).Członkowie KC, ministrowie, nasi działacze gospodarczy, działacze kultury radzieckiej, kierownicy terenowych organizacji partyjnych i radzieckich, inżynierowie i technicy – każdy z nich na swoim posterunku ofiarnie poświęcał swe siły i wiedzę dla zapewnienia zwycięstwa nad wrogiem.Wyjątkowe bohaterstwo przejawiło nasze zaplecze – okryta chwałą klasa robotnicza, nasze chłopstwo kołchozowe, inteligencja “radziecka, które pod kierownictwem organizacji partyjnych, przezwyciężając niesłychane trudności i znosząc wyrzeczenia okresu wojny, poświęcały wszystkie swe siły sprawie obrony Ojczyzny.Ogromnych bohaterskich czynów dokonały podczas wojny nasze kobiety radzieckie, które dźwigały na swych barkach olbrzymi ciężar pracy produkcyjnej w fabrykach i kołchozach, na różnych odcinkach gospodarki i kultury; wiele kobiet brało bezpośredni udział na frontach Wielkiej Wojny Narodowej; nasza dzielna młodzież, która na wszystkich odcinkach frontu i zaplecza wniosła swój nieoceniony wkład do sprawy obrony ojczyzny radzieckiej, do sprawy rozgromienia wroga.Nieśmiertelne są zasługi żołnierzy radzieckich, naszych dowódców i pracowników politycznych wszystkich stopni, którzy już w pierwszych miesiącach wojny, po stracie znacznej części armii, nie stracili głowy, lecz potrafili dokonać reorganizacji w toku działań, stworzyć i zahartować w toku wojny potężną i bohaterską armię i nie tylko odeprzeć nacisk silnego i podstępnego wroga, lecz także rozbić go.Wspaniałe bohaterskie czyny setek milionów ludzi Wschodu i Zachodu w walce przeciwko groźbie faszystowskiego ujarzmienia, jaka nad nami zawisła, będą żyły wieki i tysiąclecia w pamięci wdzięcznej ludzkości (burzliwe oklaski).Główna rola i główna zasługa w zwycięskim zakończeniu wojny przypada naszej Partii Komunistycznej, siłom zbrojnym Związku Radzieckiego i dziesiątkom milionów ludzi radzieckich, wychowanych przez Partię (burzliwe, długotrwałe oklaski).Towarzysze! Sięgnijmy do niektórych innych faktów. Związek Radziecki słusznie uważany jest za wzór państwa wielonarodowego, albowiem w .praktyce zapewniona została u nas równość i przyjaźń wszystkich narodów, zamieszkujących naszą wielką Ojczyznę.Tym potworniejsze są akcje, których inicjatorem był Stalin i które stanowią brutalne pogwałcenie podstawowych leninowskich zasad polityki narodowościowej państwa radzieckiego. Mowa jest o masowym przesiedlaniu z miejsc ojczystych całych narodów, w tym również wszystkich komunistów i komsomolców bez żadnego wyjątku, przy czym tego rodzaju akcja wysiedleńcza nie’ była dyktowana żadnymi względami wojskowymi.Tak więc już pod koniec roku 1943, gdy na frontach Wielkiej Wojny Narodowej nastąpił trwały przełom na rzecz Związku Radzieckiego, powzięto i zrealizowano decyzję w sprawie wysiedlenia z zajmowanego terytorium wszystkich Karaczajewców. W tym samym okresie, w końcu grudnia 1943 roku, taki sam los spotkał całą ludność Autonomicznej Republiki Kałmuckiej. W marcu 1944 roku wysiedlono wszystkich Czeczeńców i Inguszów, zaś Autonomiczna Republika Czeczeńsko-Inguska została zlikwidowana. W kwietniu 1944 roku z terytorium Autonomicznej Republiki Kabardyńsko-Bałkairskiej wysiedlono do odległych miejsc wszystkich Bałkarców, sama zaś Republika przemianowana została na Autonomiczną Republikę Kabardyńską. Ukraińcy uniknęli tego losu dlatego, że jest ich zbyt wielu i nie było ich dokąd wysłać. W przeciwnym razie wysiedliłby on również ich (śmiech, ożywienie na sali).Nie tylko dla marksisty-leninowca, ale i dla każdego rozsądnie myślącego człowieka jest rzeczą niepojętą, jak można zrzucać odpowiedzialność za wrogie akty poszczególnych osób lub grup na całe narody, nie wyłączając kobiet, dzieci, starców, komunistów i komsomolców, oraz stosować wobec nich masowe represje, narażać ich na niedolę i cierpienia.Po zakończeniu Wojny Narodowej naród radziecki z dumą podkreślał wspaniałe zwycięstwa, odniesione kosztem wielkich ofiar i niezmiernych wysiłków. Kraj przeżywał okres entuzjazmu politycznego. Partia wyszła z wojny jeszcze bardziej zwarta, w ogniu wojny zahartowały się kadry partyjne. W tych warunkach u nikogo nie mogła zrodzić się nawet myśl o możliwości jakiegoś spisku w partii.I oto w tym właśnie czasie powstaje nagle tak zwana “sprawa leningradzka”. Jak obecnie już dowiedziono, sprawa ta zastała sfabrykowana. Niewinnie zginęli tow. tow. Wozniesieński, Kuzniecow, Rodionow, Popkow i inni.Jak wiadomo Wozniesieński i Kuzniecow byli wybitnymi i utalentowanymi działaczami. W swoim czasie stali oni blisko Stalina.. Wystarczy powiedzieć, że Stalin wysunął Wozniesieńskiego na stanowisko pierwszego zastępcy Przewodniczącego Rady Ministrów, a Kuzniecow został wybrany na SekretarzaKomitetu Centralnego. Już sam fakt, że Stalin powierzył Kuzniecowowi nadzór nad organami bezpieczeństwa państwowego świadczy o zaufaniu, jakim się cieszył.Jakże to się stało, że ludzie ci zostali uznani za wrogów ludu i zlikwidowani?.Fakty dowodzą, że również “sprawa leningradzka” jest wynikiem samowoli, jakiej dopuszczał się Stalin wobec kadr partyjnych.Gdyby w Komitecie Centralnym Partii, w Biurze Politycznym KC istniała normalna sytuacja, w której tego rodzaju sprawy byłyby rozpatrywane, jak to powinno być w partii, a wszystkie fakty wnikliwie oceniane, to sprawy tej nie byłoby, podobnie jak nie byłoby również innych takich spraw.Należy stwierdzić, że po wojnie sytuacja jeszcze bardziej się skomplikowała. Stalin stał się jeszcze bardziej kapryśny, rozdrażniony, brutalny, w szczególności wzrastała jego podejrzliwość. Mania prześladowcza osiągnęła nieprawdopodobne rozmiary. Wielu pracowników stawało się w jego oczach wrogami. Po wojnie Stalin jeszcze bardziej odgrodził się od kolektywu. O wszystkim decydował sam jeden, nie licząc się z nikim i z niczym.Niesłychaną podejrzliwość Stalina sprytnie wykorzystywał nikczemny prowokator, podły wróg Beria, który wymordował tysiące komunistów, uczciwych ludzi radzieckich. Wysunięcie Wozniesieńskiego i Kuzniecowa przerażało Berię. Jak obecnie zostało stwierdzone, to właśnie Beria „podsuwał” Stalinowi sfabrykowane przez siebie i swoich zauszników materiały w postaci oświadczeń i anonimowych listów, w formie różnych plotek i rozmów.Komitet Centralny partii zbadał tak zwaną “sprawę leningradzką”, ludzie, którzy niewinnie ucierpieli, zostali obecnie zrehabilitowani, przywrócony został honor okrytej chwałą leningradzkiej organizacji partyjnej. Ajbakuimow i inni, którzy tę sprawę sfabrykowali, zostali oddani pod sąd, proces ich odbył się w Leningradzie i dostali to, na co zasługiwali.Powstaje pytanie: dlaczego potrafiliśmy zorientować się w tej sprawie obecnie, a nie uczyniliśmy tego wcześniej, za życia Stalina, aby nie dopuścić do zguby niewinnych ludzi? Dlatego, że Stalin sam kierował “sprawą leningradzką” i większość członków Biura Politycznego z tego okresu nie znała wszystkich okoliczności sprawy i rzecz jasna nie mogła się do niej wtrącać.Gdy tylko Stalin otrzymał od Berii i Abakumowa pewne materiały, polecił nie wnikając w istotę tych fałszerstw przeprowadzić śledztwo w “sprawie” Wozniesienskiego i Kuzniecowa. Tym samym los ich został już przesądzony.Pouczająca z tego punktu widzenia jest również. sprawa mingrelskiej organizacji nacjonalistycznej, która rzekomo istniała w Gruzji. W sprawie tej, jak wiadomo, powzięte zostały w listopadzie 1951 roku i w marcu 1952 r. uchwały KC KPZR. Uchwały te powzięte zostały bez omówienia ich w Biurze Politycznym. Stalin osobiście je dyktował. Wysuwały one ciężkie oskarżenia przeciwko wielu uczciwym komunistom. Na podstawie sfałszowanych materiałów twierdzono, że w Gruzji istnieje rzekomo organizacja nacjonalistyczna, która stawia sobie za cel zlikwidowanie władzy radzieckiej w tej republice przy pomocy państw imperialistycznych.W związku z tym aresztowano szereg odpowiedzialnych pracowników partyjnych i radzieckich w Gruzji. Jak stwierdzono później, było to oszczerstwo przeciwko gruzińskiej organizacji partyjnej. Wiemy, że w Gruzji, jak i w niektórych innych republikach, były w swoim czasie przejawy lokalnego nacjonalizmu burżuazyjnego. Powstaje pytanie: a może rzeczywiście w okresie, w którym podejmowano wspomniane wyżej uchwały, tendencje nacjonalistyczne przybrały takie rozmiary, że istniała groźba wystąpienia Gruzji ze Związku Radzieckiego i przejścia jej w skład państwa tureckiego? (Ożywienie na sali, śmiech). Jest to oczywiście bzdura. Trudno sobie nawet wyobrazić, jak mogły przyjść do głowy takie przypuszczenia. Wszystkim wiadomo, jak rozwinęła się gospodarczo i kulturalnie Gruzja w latach władzy radzieckiej. Produkcja przemysłowa Republiki Gruzińskiej 27-krotnie przewyższa produkcję Gruzji przedrewolucyjnej. W republice powstało wiele nowych gałęzi przemysłu, które nie istniały tam przed rewolucją: hutnictwo żelaza, przemysł naftowy, przemysł budowy maszyn i inne. Dawno już zlikwidowany został analfabetyzm, który w Gruzji przedrewolucyjnej sięgał 78% ludności. Czyż Gruzini, porównując sytuację w swojej Republice z ciężką sytuacją mas pracujących Turcji, mogli dążyć do przyłączenia się do Turcji? W roku 1955 wytop stali na głowę ludności był w Turcji 18 .razy mniejszy niż w Gruzji. Gruzja wytwarza 9 razy więcej energii elektrycznej na głowę ludności niż Turcja. Według danych spisu ludności z 1950 roku w Turcja było 65% analfabetów, a wśród kobiet około 80%. W Gruzji istnieje 19 wyższych uczelni, liczących około 39 tysięcy studentów, to jest 8 razy więcej niż w Turcji {na 1000 mieszkańców). W latach władzy radzieckiej w Gruzji niezmiernie wzrósł dobrobyt ludzi pracy.Jasne jest, że w miarę rozwoju ekonomiki i kultury, w miarę wzrostu socjalistycznej świadomości mas pracujących w Gruzji coraz bardziej znika grunt, z którego czerpie pożywkę burżuazyjny nacjonalizm.I jak się w rzeczywistości okazało, w Gruzji nie było żadnej organizacji nacjonalistycznej- Tysiące niewinnych ludzi radzieckich padło ofiarą samowoli i bezprawia. I wszystko to działo się pod “genialnym” kierownictwem Stalina – “wielkiego syna narodu gruzińskiego”, jak lubili nazywać Gruzini swego rodaka. (Poruszenie na sali). Samowola Stalina występowała nie tylko przy decydowaniu o sprawach wewnętrznego życia kraju, lecz również w dziedzinie międzynarodowych stosunków Związku Radzieckiego. Na lipcowym Plenum KC szczegółowo rozpatrywano przyczyny powstania konfliktu z Jugosławią. Podkreślano przy tym niegodną rolę Stalina. Przecież w “sprawie jugosłowiańskiej” nie było takich problemów, których nie można byłoby rozstrzygnąć w drodze partyjnej dyskusji wśród towarzyszy. Nie było poważnych podstaw dla powstania tej “sprawy”, było całkowicie możliwe niedopuszczenie do zerwania z tym tor a jem. Nie oznacza to jednak, że przywódcy jugosłowiańscy nie popełniali błędów lub nie mieli niedociągnięć. Ale błędy te i niedociągnięcia zostały w sposób potworny wyolbrzymione przez Stalina, co doprowadziło do zerwania stosunków z zaprzyjaźnionym krajem. Przypominam sobie pierwsze dni, gdy sztucznie zaczęto rozdmuchiwać konflikt między Związkiem Radzieckim a Jugosławią. Pewnego razu, gdy przyjechałem z Kijowa do Moskwy, zaprosił mnie do siebie Stalin i wskazując na kopię listu, niedawno wysłanego do Tito, zapytał:
– Czytałeś?
I nie czekając na odpowiedź powiedział:
– Kiwnę małym palcem – i nie będzie Tito. Zleci.
Drogo nas kosztowało to „kiwanie małym palcem”. Oświadczenie to odzwierciedlało manię wielkości Stalina wszak tak właśnie postępował: kiwnę małym palcem – i nie ma Kosiora, kiwnę jeszcze raz małym palcem – i nie ma już Postyszewa, Czubaria, kiwnę znowu małym palcem – i znikają Wozniesienski, Kuzniecow i wielu innych. Ale z Tito tak się nie stało. Bez względu na to, ile kiwał Stalin nie tylko małym palcem, ale i wszystkim czym mógł, Tito nie zleciał. Dlaczego? A dlatego, że w tym sporze z towarzyszami jugosłowiańskimi Tito miał za sobą państwo i naród, który przeszedł surową szkołę walki o swą wolność i niepodległość, naród, który udzielał poparcia swym przywódcom. Oto do czego doprowadziła mania wielkości Stalina. Zatracał on całkowicie poczucie rzeczywistości, wykazywał podejrzliwość i wyniosłość nie tylko w stosunku do poszczególnych osób w ZSRR, lecz również w stosunku do całych partii i krajów. Obecnie wnikliwie zbadaliśmy sprawę Jugosławii i znaleźliśmy właściwe rozwiązanie, które aprobują narody Związku Radzieckiego i Jugosławii, jak i masy pracujące wszystkich krajów demokracji ludowej, cała postępowa ludzkość. Likwidacja nienormalnych stosunków z Jugosławią dokonana została w interesie całego obozu socjalizmu, w interesie umocnienia pokoju na całym świecie. Należy również przypomnieć .,sprawę lekarzy-szkodników” (poruszenie na sali). W istocie rzeczy żadnej “sprawy” nie było, poza oświadczeniem lekarki Timaszuk, która być może pod czyimś wpływem lub z czyjegoś polecenia (wszak była ona nieoficjalnym współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwowego), napisała do Stalina list, w którym oświadczyła, iż lekarze stosują rzekomo niewłaściwe metody leczenia. Wystarczył taki list, alby Stalin od razu wyciągnął wniosek, że w Związku Radzieckim są lekarze-szkodnicy i wydał polecenie aresztowania grupy wybitnych specjalistów medycyny radzieckiej. Osobiście udzielał on wskazówek, jak należy prowadzić śledztwo, jak przesłuchiwać aresztowanych. Powiedział on: akademika Winogradowa zakuć w kajdany, a takiego to bić. Obecny jest tu jako delegat na Zjazd były minister bezpieczeństwa państwowego tow. Ignatjew. Stalin powiedział mu wręcz: – Jeśli nie uzyskacie przyznania się lekarzy, to skrócimy was o głowę (wzburzenie na sali).
Stalin osobiście wzywał sędziego śledczego, udzielał mu instrukcji, wskazywał metody śledztwa, a metody te były jedne – bić, bić i jeszcze raz bić. W pewien czas po aresztowaniu lekarzy my, członkowie Biura Politycznego, otrzymaliśmy protokoły z przyznaniem1 się lekarzy do winy. Po rozesłaniu tych protokołów Stalin mówił do nas: – Ślepi jesteście jak kocięta, cóż będzie beze mnie – zginie kraj, gdyż nie potraficie rozpoznawać wrogów. Sprawa została postawiona w ten sposób, iż nikt nie miał możności sprawdzenia faktów, na podstawie których prowadzono śledztwo. Nie było możności sprawdzenia faktów przez kontaktowanie się z ludźmi, którzy przyznawali się do winy.Czuliśmy jednak, że sprawa aresztowania lekarzy jest nieczysta. Wielu z tych ludzi znaliśmy osobiście, leczyli nas. I gdy po śmierci. Stalina zbadaliśmy, jak “sprawę” tę tworzono, to zobaczyliśmy, że jest ona od początku do końca sfabrykowana.Ta haniebna “sprawa” została zmontowana przez Stalina, ale nie zdążył on doprowadzić jej do końca (w swoim zrozumieniu) i dlatego lekarze pozostali przy życiu. Obecnie wszyscy, zostali zrehabilitowani, pracują na tych samych stanowiskach co poprzednio, leczą czołowych działaczy, nie wyłączając również członków Rządu, darzymy ich pełnym zaufaniem, a oni rzetelnie, tak jak poprzednio, pełnią swe obowiązki. W organizowaniu rozmaitych brudnych i haniebnych spraw nikczemną rolę odegrał zajadły wróg naszej partii, agent obcego wywiadu – Beria, który wkradł się w zaufanie Stalina. W jaki sposób ten prowokator mógł zdobyć w partii i w państwie takie stanowisko, że stał się pierwszym, zastępcą Przewodniczącego Rady Ministrów Związku Radzieckiego i członkiem Biura Politycznego KC? Obecnie zostało stwierdzone, że ten nikczemnik wspinał się po drabinie państwowej po niezliczonej ilości trupów. Czy były sygnały, że Beria jest wrogiem partii? Tak, były. Już w 1937 raku na plenum: KC były komisarz ludowy ochrony zdrowia, Kamiński mówił, że Beria pracował w mussawatowskim wywiadzie. Zaledwie skończyło się plenum KC, a już Kamiński został aresztowany i następnie rozstrzelany. Czy Stałam sprawdził oświadczenie Kamińskiego? Nie, ponieważ Stalin wierzył Berii i to mu wystarczało. A jeśli Stalin wierzył, to nikt już nie mógł powiedzieć nic takiego, co byłoby sprzeczne z jego opinią; tego, komu wpadłoby na myśl wyrazić sprzeciw, spotkałby taki sam los jak Kamińskiego. Były również inne sygnały. Ciekawe jest oświadczenie tow. Śniegowa, złożone w Komitecie Centralnym partii (nawiasem: mówiąc również niedawno zrehabilitowanego po 17 latach pobytu w obozach). W oświadczeniu tym Śniegów pisze: “W związku z postawieniem sprawy rehabilitacji byłego członka KC Kartweliszwili – Ławrientjewa złożyłem na ręce przedstawiciela Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego szczegółowe zeznania o roli Berii w rozprawieniu się z Kartweliszwilim i o zbrodniczych motywach, które powodowały Berią. Uważam za niezbędne przypomnieć ważny fakt w tej sprawie i zawiadomić o nim KC, ponieważ nie uważałem za odpowiednie umieścić go w dokumentach śledztwa. 30.X.1931 r. na posiedzeniu Biura Organizacyjnego KC WKP(b) składał sprawozdanie sekretarz Zakaukaskiego Komitetu Krajowego, Kartweliszwili. Obecni byli wszyscy członkowie egzekutywy Komitetu Krajowego, spośród których ja jeden żyję. Na posiedzeniu tym J. W. Stalin w końcu swego przemówienia zgłosił wniosek o utworzeniu sekretariatu Zakaukaskiego Komitetu Krajowego w następującym składzie: pierwszy sekretarz – Kartweliszwili, drugi – Beria (wówczas po raz pierwszy w historii partii nazwisko Berii zostało wymienione jako kandydata na stanowisko partyjne). Kartweliszwili odpowiedział natychmiast, że dobrze zna Berię i dlatego kategorycznie odmawia współpracy z nim. Wtedy J. W. Stalin zaproponował, aby pozostawić sprawę otwartą i rozstrzygnąć ją w trybie roboczym. Po dwóch dniach zapadła decyzja o wysunięciu Berii na stanowisko partyjne i o odejściu Kartweliszwili z Zakaukazia. Potwierdzić to mogą tow. Tow. Mikojan oraz Kaganowicz, którzy byli obecni na tym posiedzeniu. Wieloletnie wrogie stosunki między Kartweliszwilim a Berią były szeroko znane: datują się one od czasu pracy tow. Sergo. na Zakaukaziu, ponieważ Kartweliszwili był najbliższym pomocnikiem Sergo. One właśnie skłoniły Berię do sfabrykowania “sprawy” przeciw Karteweliszwili. Jest rzeczą charakterystyczną, że w tej “sprawie” Kartweliszwili oskarżony został o terrorystyczny akt przeciwko Berii”. W akcie oskarżenia w sprawie Berii zostały szczegółowo omówione jego zbrodnie. Pewne rzeczy warto jednak przypomnieć, tym bardziej, że – być może – nie wszyscy delegaci na Zjazd czytali ten dokument. Pragnę tu przypomnieć o bestialskim rozprawieniu się Berii z Kiedrowem, Gołubiewem i przybraną matką Gołubiewa – Baturiną, którzy usiłowali zawiadomić KC o zdradzieckiej działalności Berii. Zostali cni rozstrzelani bez sądu, a wyrok został sporządzony post factum, po ich rozstrzelaniu. Oto co napisał do Komitetu Centralnego na ręce tow. Andrejewa (tow. Andirejew był wówczas sekretarzem KC) stary komunista tow. Kiedrow: “Z ponurej celi lefortorskiego więzienia wołam do Was o pomoc. Niechaj dotrze do was krzyk zgrozy, nie pozostańcie głusi, weźcie w obronę, pomóżcie zlikwidować koszmar przesłuchiwań, ujawnić pomyłkę. Cierpię niewinnie. Uwierzcie. Czas da świadectwo prawdzie. Nie jestem agentem-prowokatorem carskiej, ochrany, nie jestem szpiegiem, nie jestem członkiem organizacji antyradzieckiej, o co mnie oskarżają, opierając się na oszczerczych doniesieniach. I żadnych innych zbrodni wobec Partii i Rządu nigdy nie popełniłem. Jestem starym bolszewikiem, który niczym się nie splamił, uczciwie walczył bez mała 40 lat w szeregach Partii dla dobra i szczęścia narodu… Dziś mnie, 62-letniemu staremu człowiekowi, sędziowie śledczy grożą jeszcze cięższymi, okrutniejszymi i poniżającymi środkami fizycznego oddziaływania. Nie są oni już w stanie uświadomić sobie swego błędu i uznać, że ich postępowanie wobec mnie jest bezprawne i niedopuszczalne. Usiłują usprawiedliwić je przedstawiając mnie jako najzacieklejszego, zacietrzewionego wroga i domagają się wzmożenia represji. Ale niechaj Partia wie, że jestem niewinny i żadnymi środkami nie uda się wiernego syna Partii, oddanego jej do ostatniego tchnienia, przekształcić we wroga. Nie mam jednak wyjścia. Nie mogę odwrócić od siebie nadciągających nowych ciężkich ciosów. Wszystko jednak ma granice. Jestem zadręczony do ostateczności. Zdrowie złamane, siły i energia wyczerpują się, zbliża się kres. Umrzeć w radzieckim więzieniu z piętnem nikczemnego zdrajcy ojczyzny – cóż może być potworniejszego dla uczciwego człowieka. Jakież to potworne! Bezbrzeżna gorycz i ból chwytają za serce. Nie, nie! To się nie stanie, nie może się stać – krzyczę. I Partia, i Rząd Radziecki, i Komisarz Ludowy Ł. P. Beria nie dopuszczą by doszło do takiej okrutnej, nieodwracalnej niesprawiedliwości. Jestem przekonany, że przy spokojnym, bezstronnym rozpatrzeniu, ‘bez ohydnych wyzwisk, bez złości, bez straszliwego znęcania się łatwo będzie stwierdzić bezpodstawność oskarżeń. Wierzę głęboko, że prawda i sprawiedliwość zatriumfują. Wierzę, wierzę”. Stary bolszewik, tow. Kiedrow został uniewinniony przez Kolegium Wojskowe. A mimo to został on rozstrzelany na polecenie Berii (Oburzenie na sali). Beria rozprawił się również okrutnie z rodziną tow. Ordżonikidze. Dlaczego? Dlatego, że Ordżonikidze przeszkadzał Berii w realizacji jego nikczemnych planów. Beria oczyszczał sobie drogę pozbywając się wszystkich ludzi, którzy mogli mu przeszkadzać. Ordżonikidze zawsze był przeciwnikiem Berii, o czym mówił Stalinowi. Zamiast zbadać tę sprawę i podjąć odpowiednie kroki, Stalin dopuścił do zlikwidowania brata Ordżonikidze, a samego Ordżonikidze doprowadził do takiego staniu, że ten zmuszony był zastrzelić się.(Oburzenie na sali). Oto kim był Beria. Beria został zdemaskowany przez Komitet Centralny Partii wkrótce po śmierci Stalina. W wyniku szczegółowego przewodu sądowego ustalone zostały potworne zbrodnie Berii i Beria został rozstrzelany.Nasuwa się pytanie, dlaczego Beria, który likwidował dziesiątki tysięcy działaczy partyjnych i radzieckich nie został zdemaskowany za życia Stalina? Nie został zdemaskowany wcześniej, ponieważ umiejętnie wykorzystywał słabe strony Stalina, podsycając w nim podejrzliwość, we wszystkim dogadzał Stalinowi, działał przy jego poparciu.
Towarzysze!
Kult jednostki przybrał tak potworne rozmiary głównie dlatego, że sam Stalin wszelkimi sposobami popierał gloryfikację swej osoby. Świadczą o tym liczne fakty. Jednym z najbardziej charakterystycznych przykładów wychwalania samego siebie i braku elementarnej skromności u Stalina jest wydanie jego “Krótkiego życiorysu”, który ukazał się w 1948 r.
Książka ta jest wyrazem najbardziej wyuzdanego pochlebstwa, wzorem czynienia z człowieka bóstwa, przekształcania go w nieomylnego mędrca, “największego wodza”, “nieprześcignionego stratega wszystkich czasów i narodów”. Nie znajdowano już innych słów, aby jeszcze bardziej wynosić pod niebiosa Stalina. Nie ma potrzeby cytować tutaj obrzydliwych pochlebstw od których roi się ta książka. Trzeba tylko podkreślić, że wszystkie one były aprobowane i redagowane osobiście przez Stalina, a niektóre z nich własnoręcznie dopisane przez niego do makiety książki. Cóż uznał Stalin za niezbędne wpisać do tej książki? Czy może chciał on ostudzić zapał pochlebców, którzy układali jego “Krótki życiorys”? Nie. Uwypuklał on te właśnie miejsca, w których wydawało mu się, że wychwalanie jego zasług jest niedostateczne. Oto niektóre ustępy charakteryzujące działalność Stalina, dopisane ręką samego Stalina: “W tej walce z niedowiarkami i kapitulantami, z trockistami i zinowjewowcami, Bucharinami i Kamieniewami ostatecznie ukształtował się, gdy ubył z szeregów Lenin, ów trzon ‘kierowniczy naszej partii… który obronił wielki sztandar Lenina, zespolił partię wokół przykazń Lenina i wyprowadził naród radziecki na szeroki gościniec uprzemysłowienia kraju i kolektywizacji gospodarstwa wiejskiego. Kierownikiem tego trzonu i kierowniczą siłą partii i państwa był tow. Stalin”. I to pisze sam Stalin! A dalej dodaje: “Wypełniając po mistrzowsku zadanie wodza partii i narodu i ciesząc się poparciem całego narodu radzieckiego, Stalin w działalności swej nie pozwalał sobie jednak nawet na cień zarozumiałości, pychy, samouwielbienia”. Gdzież i kiedy mógł jakiś działacz tak wychwalać samego siebie? Czy przystało to działaczowi typu marksistowsko-leninowskiego? Nie. Właśnie przeciw temu tak zdecydowanie występowali Marks i Engels. To właśnie zawsze tak ostro potępiał Włodzimierz Iljicz Lenin. W makiecie książki było takie zdanie: “Stalin – to Lenin dnia dzisiejszego”. Zdanie to wydało się Stalinowi wyraźnie niewystarczające, toteż własnoręcznie przerobił je w następujący sposób: “Stalin – to godny kontynuator dzieła Lenina, i lub, jak mówią w naszej partii, Stalin – to Lenin dnia dzisiejszego”. Patrzcie jak dobitnie powiedziane, tylko nie przez naród a przez samego Stalina. Można przytoczyć mnóstwo podobnych samochwalczych ocen wpisanych do makiety książki ręką Stalina. Szczególnie hojnie sypał on pochwałami pod własnym adresem z racji swego geniuszu wojskowego, swych strategicznych talentów. Pozwolę sobie przytoczyć jeszcze jedną wstawkę napisaną przez Stalina na temat stalinowskiego geniuszu wojskowego. “Tow. Stalin – pisze on – jeszcze bardziej rozwinął przodującą radziecką wiedzę wojskową. Tow. Stalin opracował tezę o stale działających czynnikach, które mają decydujące znaczenie dla losów wojny, o aktywnej obronie i prawach kontrofensywy i ofensywy, o współdziałaniu poszczególnych rodzajów wojsk i techniki bojowej we współczesnych warunkach wojny, o roli wielkich mas czołgów i lotnictwa w wojnie współczesnej, o artylerii jako najpotężniejszym rodzaju broni. W różnych etapach wojny geniusz stalinowski znajdował prawidłowe rozwiązania, całkowicie uwzględniające specyfikę każdorazowej sytuacji”. (Poruszenie na sali). I dalej sam Stalin pisze: “Stalinowskie mistrzostwo wojenne ujawniło się zarówno w obronie jak i w ofensywie. Tow. Stalin z genialną przenikliwością odgadywał plany wroga i obracał je w niwecz. Bitwy, w których wojskami radzieckimi kierował tow. Stalin, stanowią najwybitniejsze wzory wojennej sztuki, operacyjnej”.
W ten sposób wysławiano Stalina jako stratega. Któż to robił? Sam Stalin, tylko nie występujący już w roli stratega, lecz w roli autora-redaktora, jednego z głównych twórców swego samochwalczego życiorysu. Takie są, towarzysze, fakty. Trzeba powiedzieć wręcz – fakty haniebne. I jeszcze jeden fakt z tegoż “Krótkiego życiorysu” Stalina. Jak wiadomo, nad wydaniem “Krótkiego kursu historii WKP(b)” pracowała komisja Komitetu Centralnego Partii. Tę, nawiasem mówiąc, również przepojoną kultem jednostki książkę opracowywał określony zespół autorów. Znalazło to odbicie w następującym sformułowaniu zawartym w makiecie “Krótkiego życiorysu Stalina”: “Komisja Komitetu Centralnego WKP{b) pod kierownictwem tow. Stalina, przy jego osobistym jak najaktywniejszym udziale, opracowuje “Krótki kurs historii Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików)”.Jednakże to sformułowanie nie mogło już zadowolić Stalina: w “Krótkim życiorysie” zastąpiono je następującym zdaniem: “W 1938 r. ukazała się książka “Historia WKP(b). Krótki kurs” -napisana przez towarzysza Stalina i zaaprobowana przez komisję KC WKP(b)”. Cóż tu można więcej dodać? (Ożywienie na sali). Jak widzicie, nastąpiła tu zdumiewająca metamorfoza pracy stworzonej przez zespół w książkę napisaną przez Stalina. Nie ma potrzeby mówić, w jaki sposób i po co dokonała się tego rodzaju metamorfoza. Nasuwa się uzasadnione pytanie: jeżeli Stalin jest autorem tej książki, to na co potrzebne mu było takie wychwalanie osoby Stalina i robienie w istocie rzeczy z całego popaździernikowego okresu historii naszej okrytej chwałą partii komunistycznej jedynie tła akcji “geniuszu stalinowskiego”? Czy w książce tej znalazły należyte odbicie wysiłki partii w dziedzinie socjalistycznego przeobrażenia kraju, zbudowania społeczeństwa socjalistycznego, industrializacji i kolektywizacji kraju oraz inne posunięcia dokonane przez partię idącą niezachwianie drogą’ nakreśloną przez Lenina? Książka ta mówi przeważnie o Stalinie, o jego przemówieniach, o jego referatach. Wszystko bez najmniejszego wyjątku związane jest z jago imieniem. A kiedy sam Stalin oświadcza, że to on właśnie napisał “Krótki kurs historii WKP(b)”, to musi to wywołać co najmniej zdumienie. Czyż może marksista-leninowiec tak pisać o sobie, wynosząc pod niebiosa własną osobę? Albo weźmy sprawę nagród stalinowskich. (Poruszenie na sali). Nawet carowie nie fundowali nagród, które nazywaliby własnym imieniem. Sam Stalin uznał za najlepszy taki tekst hymnu państwowego Związku Radzieckiego, w którym nie oma ani słowa o partii komunistycznej, jest natomiast następujące bezprzykładne wychwalanie Stalina: “Wychował nas Stalin w wierności ludowi, do wielkich zapalił nas trudów i dzieł”W tych strofach hymnu cała ogromna wychowawcza, kierownicza i inspirująca działalność wielkiej partii leninowskiej przypisana jest Stalinowi. Jest to oczywiście jawne odstępstwo od marksizmu-leninizmu, jawne obniżanie i pomniejszanie roli partii. Do waszej wiadomości należy dodać, że Prezydium: KC powzięło już uchwałę w sprawie ułożenia nowego tekstu hymnu, w którym znalazłaby odbicie rola narodu, rola partii. (Huczne, długotrwałe oklaski).
A czyż to bez wiedzy Stalina nadawano jego imię wielu największym przedsiębiorstwom i miastom, czyż bez jego wiedzy w całym kraju wznoszono pomniki Stalina – te “pomniki za życia”? Przecież to fakt, że sam Stalin 2 lipca 1951 roku podpisał uchwałę Rady Ministrów ZSRR w sprawie zbudowania na Kanale Wołga-Don monumentalnego pomnika Stalina, a 4 września tegoż roku wydał dyspozycję w sprawie przeznaczenia na budowę tego monumentalnego pomnika 33 ton miedzi. Ktokolwiek był w okolicach Stalingradu widział, jak olbrzymi posąg tam się wznosi i to w takim miejscu, w którym bywa mało ludzi. A na jego budowę wydano ogromne sumy i to w okresie, kiedy nasi ludzie na tych terenach mieszkali po wojnie jeszcze w lepiankach. Pomyślcie sami, czy słusznie pisał Stalin w swym życiorysie, że “nie pozwalał sobie… nawet na cień zarozumiałości, pychy, samouwielbienia”?
Jednocześnie Stalin dawał dowody braku szacunku dla pamięci Lenina. Nie jest rzeczą przypadku, że mimo powziętej przed z górą 30 laty decyzji w sprawie budowy Pałacu Rad pomyślanego jako pomnik Włodzimierza Iljicza, Pałac nie został zbudowany, i sprawa jego budowy była stale odraczana i puszczana w niepamięć. Należy to naprawić i wznieść pomnik Leninowi. (Burzliwe, długotrwałe oklaski).
Nie można również nie wspomnieć o powziętej 14 sierpnia 1925 r. uchwale Rządu Radzieckiego “W sprawie ufundowania nagród imienia Lenina za prace naukowe”. Uchwała ta została ogłoszona w prasie, ale jak dotąd nagród leninowskich nie ma. I to także trzeba naprawić. (Burzliwe, długotrwałe oklaski).
Za życia Stalina dzięki znanym metodom, o których już mówiłem przytaczając fakty chociażby z historii pisania “Krótkiego życiorysu” Stalina – wszystkie wydarzenia oświetlane były tak, jakoby Lenin odgrywał drugorzędną rolę nawet podczas Październikowej Rewolucji Socjalistycznej. W wielu filmach, w wielu utworach literatury pięknej postać Lenina oświetlana była niesłusznie, w sposób niedopuszczalny pomniejszana. Stalin bardzo lubił oglądać film “Niezapomniany rok 1919”, w którym pokazano go na stopniach pociągu pancernego, i nieomal że szablą rażącego wrogów. Niechaj Kliment Jefremowicz, nasz drogi przyjaciel zdobędzie się na odwagę i napisze prawdę o Stalinie, przecież on wie jak Stalin wojował. Tow. Woroszyłowowi ciężko będzie oczywiście zabrać się do tego, ale byłoby dobrze gdyby to zrobił. Wszyscy to zaaprobują, i naród i partia i wnuki będą mu wdzięczne za to. (Długotrwałe oklaski).
Przy omawianiu wydarzeń związanych z Rewolucją Październikową i wojną domową w wielu wypadkach sprawę przedstawiano tak, jakoby główna rola wszędzie przypadała Stalinowi, jakoby wszędzie i zawsze Stalin podpowiadał Leninowi, jak i co trzeba robić. Ale przecież to oszczerstwo rzucone na Lenina! (Długotrwałe oklaski).
Nie minę się chyba z prawdą jeśli powiem, że 99% spośród osób tu obecnych mało wiedziało i słyszało o Stalinie przed 1924 rokiem, a Lenina znali w kraju wszyscy; znała go cała partia, cały naród, od dzieci do sędziwych starców. (Burzliwe, długotrwałe oklaski). Wszystko to trzeba gruntownie zrewidować, aby w historii, literaturze i dziełach sztuki znalazła właściwe odzwierciedlenie rola W. I. Lenina, wielkie czyny naszej partii komunistycznej i narodu radzieckiego – narodu-twórcy. (Oklaski).
Towarzysze! Kult jednostki przyczynił się do rozpowszechnienia w budownictwie partyjnym i działalności gospodarczej wadliwych metod, powodował brutalne naruszanie demokracji
i wewnątrzpartyjnej i radzieckiej, jałowe administrowanie, różnego rodzaju wypaczenia, zamazywanie braków, lakierowanie rzeczywistości. Rozpleniło się u nas niemało pochlebców, specjalistów od hurra-optymizmu i mydlenia oczu. Nie wolno nie widzieć również tego, że wskutek licznych aresztowań przeprowadzonych wśród działaczy partyjnych, radzieckich i gospodarczych wielu naszych pracowników zaczęło pracować nieśmiało, wykazywało nadmierną ostrożność, obawiało się wszystkiego co nowe, bało się własnego cienia, zaczęło wykazywać mniej inicjatywy w pracy. A weźmy uchwały organów ¦partyjnych i radzieckich. Zaczęto je sporządzać według szablonu, częstokroć bez uwzględnienia konkretnej sytuacji. Doszło do tego, że działacze partyjni i inni na najmniejszych nawet posiedzeniach, we wszelkich sprawach wygłaszali przemówienia z papierka. Wszystko to rodziło niebezpieczeństwo zurzędniczenia pracy partyjnej i radzieckiej, biurokratyzacji aparatu. Oderwanie Stalina od życia, fakt, że nie znał on prawdziwego stanu rzeczy w terenie, można dobrze wykazać na przykładzie kierowania rolnictwem. Wszyscy, którzy choć trochę interesowali się sytuacją w kraju, widzieli ciężką sytuację w rolnictwie, a Stalin tego nie dostrzegał. Czy mówiliśmy o tym Stalinowi? Tak, mówiliśmy, ale on nas nie popierał. Dlaczego tak się stało? Dlatego, że Stalin nigdzie nie wyjeżdżał, nie spotykał się z robotnikami i. kołchoźnikami i nie znał rzeczywistej sytuacji w terenie. Kraj i rolnictwo – poznawał tylko z filmów. A filmy upiększały, lakierowały istniejący stan rzeczy w rolnictwie. W wielu filmach życie kołchozowe przedstawiane było tak, że stoły uginają się od indyczek i gęsi. Widocznie Stalin sądził, że tak jest w rzeczywistości. Włodzimierz Iljicz Lenin inaczej patrzył na życie, był zawsze ściśle związany z ludem; przyjmował u siebie delegatów chłopskich, często przemawiał na zebraniach w fabrykach, jeździł na wieś, rozmawiał z chłopami. Stalin odgrodził się od ludu, nigdzie nie wyjeżdżał. I to trwało dziesiątki lat. Ostatni raz wyjechał na wieś w styczniu 1928 r., kiedy udał się na Syberię w sprawie dostaw zboża. Skądże mógł znać sytuację na wsi? A kiedy podczas jednej z rozmów powiedziano Stalinowi, że sytuacja w rolnictwie jest u nas ciężka, że szczególnie źle przedstawia się sprawa produkcji mięsa i innych artykułów hodowlanych, wówczas powołano komisję, której polecono przygotować projekt uchwały “O środkach zmierzających do dalszego rozwoju hodowli w kołchozach i sowchozach”. Opracowaliśmy taki projekt. Oczywiście nasze ówczesne propozycje nie obejmowały wszystkich możliwości, ale nakreślono drogi podniesienia hodowli w kołchozach i sowchozach. Proponowano wówczas podnieść ceny skupu produktów hodowlanych, alby zwiększyć zainteresowanie materialne kołchoźników, pracowników MTS i sowchozów w rozwijaniu hodowli. Ale opracowany przez nas projekt nie został przyjęty i w lutym 1953 r. został odłożony. Co więcej, przy rozpatrywaniu tego projektu Stalin zaproponował, aby zwiększyć płacony przez kołchozy i kołchoźników podatek jeszcze o 40 miliardów rubli, ponieważ jego zdaniem, chłopom dobrze się powodzi i kołchoźnik, sprzedawszy jedną tylko kurę, może w pełni uiścić podatek państwowy. Pomyślcie tylko co to oznaczało. Przecież 40 miliardów rubli to suma, której chłopi nie otrzymywali za wszystkie dostarczane przez nich ‘państwu produkty. W 1952 r. na przykład kołchozy i kołchoźnicy otrzymali za całą dostarczoną i sprzedaną państwu produkcję 26.280 min. rubli. Czyż taka propozycja Stalina opierała się na jakichkolwiek danych? Oczywiście nie. W takich wypadkach fakty i cyfry go nie interesowały. Jeśli coś powiedział Stalin znaczy to, że tak jest – przecież jest on “geniuszem”, a geniusz nie musi liczyć, wystarczy by spojrzał, a od razu określi jak być powinno. Wypowiedział swe zdanie, a potem wszyscy muszą powtarzać za nim i zachwycać się jego mądrością. Ale co było mądrego w propozycji zwiększenia podatku rolnego o 40 miliardów rubli? Nie, zupełnie nie, gdyż propozycja ta nie opierała się na realnej ocenie rzeczywistości, lecz na fantastycznych pomysłach człowieka oderwanego od życia. Obecnie w rolnictwie zaczynamy po trochu wyplątywać się z trudnej sytuacji. Przemówienia delegatów na XX Zjeździe partii cieszą każdego z nas; cieszymy się, biedy wielu delegatów mówi, że istnieją wszelkie warunki, aby wykonać zadania szóstej pięciolatki w zakresie produkcji podstawowych artykułów hodowlanych nie w ciągu pięciu lat, lecz w ciągu 2-3 lat. Jesteśmy przekonani, że zadania nowej pięciolatki będą pomyślnie wykonane. (Długotrwałe oklaski).
Towarzysze!
Gdy obecnie ostro występujemy przeciwko kultowi jednostki, który za życia Stalina szeroko się rozpowszechnił i gdy mówimy o wielu negatywnych zjawiskach zrodzonych przez ten obcy duchowi marksizmu-leninizmu kult, wśród poszczególnych ludzi może powstać pytanie: jak to, przecież Stalin stał na czele partii i kraju 30 lat i za jego życia odniesione zostały wielkie zwycięstwa; czyż można temu zaprzeczyć? Uważam, że tak stawiać sprawą mogą tylko oślepieni i beznadziejnie zahipnotyzowani kultem jednostki ludzie, którzy nie rozumieją istoty rewolucji i państwa radzieckiego, nie rozumieją należycie, po leninowsku, roli partii i narodu w rozwoju społeczeństwa radzieckiego.
Rewolucji socjalistycznej dokonała klasa robotnicza w sojuszu z biedotą chłopską, przy poparciu średniego chłopstwa, dokonał lud pod kierownictwem partii bolszewickiej. Wielka zasługa Lenina polega na tym, że stworzył bojową partię klasy robotniczej, uzbroił ją w marksistowskie zrozumienie praw rozwoju społecznego, w naukę o zwycięstwie proletariatu w walce z kapitalizmem, zahartował partię w ogniu rewolucyjnych bitew mas ludowych. W toku tej walki partia konsekwentnie broniła interesów ludu, stała się jego wypróbowanym wodzem, doprowadziła masy pracujące do władzy, do utworzenia pierwszego na świecie państwa socjalistycznego. Dobrze pamiętacie mądre słowa Lenina, że państwo radzieckie jest silne świadomością mas, że historię tworzą obecnie miliony, dziesiątki milionów ludzi. Nasze historyczne zwycięstwa zawdzięczamy organizatorskiej pracy partii, jej licznym organizacjom terenowym, ofiarnej pracy naszego wielkiego narodu. Zwycięstwa te – to rezultat ogromnej w swym rozmachu działalności narodu i partii jako całości; nie są one wcale owocem kierownictwa jednego tylko Stalina, jak to usiłowano przedstawić w okresie rozkwitu kultu jednostki. Jeżeli po marksistowsku, po leninowsku podejść do istoty tej sprawy, to trzeba zupełnie wyraźnie oświadczyć, że praktyka kierownictwa ukształtowana w czasie ostatnich lat życia Stalina stała się poważnym hamulcem na drodze rozwoju społeczeństwa radzieckiego.
Stalin przez długie miesiące nie rozpatrywał wielu niezwykle ważnych i niecierpiących zwłoki problemów życia partii i kraju. Za czasów kierownictwa Stalina nasze pokojowe stosunki z innymi krajami często były zagrożone, ponieważ jednoosobowe decyzje mogły powodować i czasem powodowały wielkie komplikacje.
W ostatnich latach, kiedy uwolniliśmy się od szkodliwej praktyki kultu jednostki i podjęliśmy szereg odpowiednich kroków w dziedzinie polityki wewnętrznej i zagranicznej, wszyscy widzą jak dosłownie w ich oczach rośnie aktywność, rozwija się inicjatywa twórcza szerokich mas pracujących, jak zbawiennie zaczyna to wszystko wpływać na wyniki naszego budownictwa gospodarczego i kulturalnego. (Oklaski)
Niektórzy towarzysze mogą zapytać: gdzież byli członkowie Biura Politycznego KC, dlaczego w porę nie wystąpili przeciwko kultowi jednostki i robią to dopiero w ostatnich czasach?
Przede wszystkim trzeba uwzględnić fakt, że członkowie Biura Politycznego zapatrywali się na te sprawy w różny sposób w rozmaitych okresach. Początkowo wielu z nich aktywnie popierało Stalina, gdyż Stalin jest jednym z najmocniejszych marksistów, a jego logika, siła i wola wywierały wielki wpływ na kadry, na pracę partii
Wiadomo, że Stalin po śmierci Lenina, zwłaszcza w pierwszych latach, czynnie walczył o leninizm przeciwko wrogom nauki leninowskiej i tym, którzy ją wypaczali. Biorąc za punkt wyjścia naukę leninowską, partia ze swym Komitetem Centralnym na czele rozwinęła na wielką skalę pracę nad socjalistyczną industrializacją kraju, kolektywizacją rolnictwa, urzeczywistnianiem rewolucji kulturalnej. W owym czasie Stalin zdobył popularność, sympatię i .poparcie. Partia musiała walczyć z tymi, którzy usiłowali sprowadzić kraj z jedynie słusznej, leninowskiej drogi, musiała walczyć z trockistami, zinowjewowcami i prawicowcami, burżuazyjnymi nacjonalistami. Ta walka była nieodzowna. Później jednak Stalin coraz bardziej nadużywając władzy począł rozprawiać się z wybitnymi działaczami partii i państwa, stosować metody terrorystyczne wobec uczciwych ludzi radzieckich. Jak już stwierdziliśmy, tak właśnie Stalin postąpił z wybitnymi działaczami naszej partii i państwa – Kosiorem, Rudzutakiem, Ejche, Postyszewem i wielu innymi. Próby wystąpienia przeciwko nieuzasadnionym podejrzeniom i oskarżeniom prowadziły do tego, że protestujący padał ofiarą represji. Pod tym względem charakterystyczny jest wypadek tow. Postyszewa.
W jednej z rozmów Stalin wyraził niezadowolenie pod adresem Postyszewa i zadał mu pytanie:
– Kim wy właściwie Jesteście?
Postyszew stanowczo oświadczył:
– Bolszewik jestem, towarzyszu Stalin, bolszewik!
Otóż to oświadczenie zostało początkowo ocenione jako brak szacunku dla Stalina, a potem – jako szkodliwy akt i w konsekwencji pociągnęło za sobą unicestwienie Postyszewa, którego bez żadnych podstaw ogłoszono “wrogiem ludu”.
O sytuacji, jaka się wówczas wytworzyła, rozmawialiśmy nieraz z Nikołajem Aleksandrowiczem Bułganinem. Pewnego razu, kiedy jechaliśmy we dwójkę samochodem, powiedział mi:
– Ot, zdarza się, że człowiek jedzie do Stalina zaproszony do niego jak przyjaciel. A gdy siedzi u Stalina, nie wie, dokąd go od niego zawiozą: do domu czy do więzienia.
Rzecz jasna, że takie warunki stawiały w nader ciężkiej sytuacji każdego z członków Biura Politycznego. Jeśli zaś uwzględnimy ponadto fakt, że w ostatnich latach posiedzenia plenarne KC Partii faktycznie nie były zwoływane, a posiedzenia Biura Politycznego odbywały się dorywczo, od wypadku do wypadku, wówczas zrozumiemy, jak trudno było któremukolwiek z członków Biura Politycznego wypowiedzieć się przeciwko temu lub innemu niesprawiedliwemu albo niewłaściwemu posunięciu, przeciwko oczywistym błędom i niedociągnięciom w praktyce kierownictwa. Jak już stwierdziliśmy, wiele decyzji podejmowano jednoosobowo lub obiegiem, bez kolektywnego omówienia. Znany jest wszystkim smutny los członka Biura Politycznego, tow. Wozniesienskiego, który padł ofiarą represji Stalina. Jest rzeczą charakterystyczną, że decyzja w sprawie usunięcia go ze składu Biura Politycznego nigdzie nie była dyskutowana, lecz została przeprowadzona obiegiem. Również obiegiem przeprowadzono decyzję w sprawie zwolnienia z zajmowanych stanowisk towarzyszy Kuzniecowa i Rodionowa.
Poważnie obniżano rolę Biura Politycznego KC, dezorganizowano jego pracę przez tworzenie wewnątrz Biura Politycznego rozmaitych komisji – tzw. “”piątek”, “szóstek”, “siódemek” “dziewiątek”. Oto na przykład uchwała Biura Politycznego z dn. 3 października 1946 roku: :
“Wniosek Stalina
1. Polecić komisji Spraw Zagranicznych przy Biurze Politycznym (szóstce), by w przyszłości zajmowała się obok spraw polityki zagranicznej również sprawami budownictwa wewnętrznego i polityki wewnętrznej.
2. Uzupełnić skład szóstki Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania ZSRR, towarzyszem Wozniesienskim i odtąd szóstkę nazywać siódemką.
Sekretarz KC – J. Stalin”
Cóż to za terminologia karciarza? (śmiech na sali). Jasne, że tworzenie wewnątrz Biura Politycznego tego rodzaju komisji – “piątek”, “szóstek”, “siódemek” i “dziewiątek” podkopywało zasadę kolegialnego kierownictwa. W rezultacie niektórzy członkowie Biura Politycznego byli w ten sposób odsuwani od rozstrzygania najważniejszych spraw państwowych.
W warunkach nie do zniesienia znalazł się jeden z najstarszych członków naszej partii – Kliment Jefremowicz Woroszyłow. W ciągu szeregu lat pozbawiony on był faktycznie prawa udziału w pracy Biura Politycznego. Stalin zabronił mu przychodzić na posiedzenia Biura Politycznego i przesyłać mu dokumenty. Kiedy obradowało Biuro Polityczne i towarzysz, Woroszyłow dowiadywał się o tym – telefonował za każdym razem i pytał, czy wolno mu przybyć na to posiedzenie. Stalin niekiedy zezwalał, ale zawsze wyrażał swe niezadowolenie. Wskutek swej skrajnej podejrzliwości Stalin posunął się aż do tak niedorzecznego i śmiesznego podejrzenia, że Woroszyłow jest agentem angielskim. (Śmiech na sali). Tak jest, agentem angielskim. I u niego w domu zainstalowano specjalny aparat do podsłuchiwania jego rozmów. (Oburzenie na sali). i Stalin jednoosobową decyzją odsunął również od pracy Biura Politycznego innego członka Biura – Andreja Andrejewicza Andrejewa. Była to najbardziej wyuzdana samowola.
A weźmy pierwsze plenum KC po XIX Zjeździe Partii, kiedyś przemawiał Stalin i na Plenum charakteryzował Wiaczesława Michajłowicza Mołotowa i Anastasa Iwanowicza Mikojana, wysuwając przeciwko tym starym działaczom naszej partii niczym nieuzasadnione oskarżenia. Nie jest wykluczone, że gdyby Stalin pozostał u steru władzy jeszcze kilka miesięcy, to na tym Zjeździe towarzysze Mołotow i Mikojan może by nie przemawiali. Stalin miał widocznie swoje plany rozprawienia się ze starymi członkami Biura Politycznego. Nieraz mówił, że trzeba zmieniać członków Biura Politycznego. Jego wniosek po XIX Zjeździe o wybraniu 25 osób do Prezydium Komitetu Centralnego miał na celu usunięcie starych członków Biura Politycznego i wprowadzenie mniej doświadczonych, aby ci wychwalali go na wszelkie sposoby.
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #2

     
MikoQba
 

Presbyterian Westminster Confession
********
Grupa: Moderatorzy
Postów: 3.809
Nr użytkownika: 8.008

James Nicholson
Stopień akademicki: Dysortograf
Zawód: Dziennikarz
 
 
post 2/04/2016, 22:21 Quote Post

Część 3.
Można nawet przypuszczać, że było to pomyślane w tym celu, aby potem unicestwić starych członków Biura Politycznego i w ten sposób zatrzeć ślady owych niegodnych postępków Stalina, które obecnie referujemy.
Towarzysze! Aby nie powtarzać błędów przeszłości – Komitet Centralny stanowczo występuje przeciwko kultowi jednostki. Uważamy, że Stalin był wywyższany ponad miarę. Niewątpliwie w przeszłości Stalin miał duże zasługi wobec partii, klasy robotniczej i międzynarodowego ruchu robotniczego.
Kwestię komplikuje okoliczność, że to wszystko, o czym była powyżej mowa, zostało dokonane za czasów Stalina pod jego kierownictwem i za jego zgodą, przy czym Stalin był przekonany, że jest to niezbędne dla obrony interesów mas pracujących przed knowaniami wrogów i atakami obozu imperialistycznego. Wszystko to traktował on z pozycji obrony interesów klasy robotniczej, interesów ludu pracującego, interesów zwycięstwa socjalizmu i komunizmu. Nie można powiedzieć, że były to czyny bezmyślnego despoty. Uważał on, że należy tak robić w interesie partii, mas pracujących, w imię obrony zdobyczy rewolucji. W tym tkwi prawdziwa tragedia!
Towarzysze! Lenin nieraz podkreślał, że skromność jest nieodłączną cechą prawdziwego bolszewika. Sam Lenin był żywym uosobieniem jak największej skromności. Nie można powiedzieć, byśmy pod wszystkimi względami szli za tym przykładem leninowskim. Wystarczy choćby stwierdzić, że licznym miastom, fabrykom i zakładom przemysłowym, kołchozom i sowchozom, instytucjom radzieckim i kulturalnym ponadawano u nas tytułem – że się tak wyrażę “- własności prywatnej imiona tych czy innych działaczy państwowych i partyjnych, kwitnących i cieszących się jeszcze dobrym zdrowiem. W akcji nadawania swych imion różnym miastom, rejonom, przedsiębiorstwom, kołchozom, wielu z nas współuczestniczyło. Trzeba to naprawić. (Oklaski).
Ale trzeba to robić z głową, bez pośpiechu. Komitet Centralny omówi tę sprawę i dokładnie zastanowi się, aby nie dopuścić do żadnych błędów i przegięć. Pamiętam, jak na Ukrainie dowiedziano się o aresztowaniu Kósiora. Rozgłośnia kijowska zaczynała zwykle swe audycje tak: “Mówi rozgłośnia imienia Kosiora”. I oto pewnego dnia audycje rozpoczęły się bez wymienienia Kosiora. Wówczas wszyscy domyślili się, że z Kosiorem coś się stało, że jest na pewno aresztowany.
To też jeżeli teraz zaczniemy wszędzie zdejmować szyldy i zmieniać nazwy, ludzie mogą pomyśleć, że z tymi towarzyszami, których imiona noszą dane przedsiębiorstwa, kołchozy lub miasta, widocznie coś się stało, że na pewno i oni zostali aresztowani. (Ożywienie na sali).
Cóż jest u nas niekiedy miernikiem autorytetu i znaczenia tego czy innego przywódcy? To, że jego imieniem nazwano tyle to miast, zakładów przemysłowych i fabryk, tyle to kołchozów i sowchozów. Czy nie czas skończyć z tą “własnością prywatną” i przeprowadzić “nacjonalizację” fabryk i zakładów przemysłowych, kołchozów i sowchozów? (Śmiech, oklaski. Okrzyki: “Słusznie”). Przyniesie to korzyść naszej sprawie. Przecież kult jednostki znajduje wyraz także w tego rodzaju faktach.
Powinniśmy z całą powagą ustosunkować się do zagadnienia kultu jednostki. Nie możemy przenieść tej sprawy poza partię, a tym bardziej na łamy prasy. Właśnie dlatego referujemy ją na zamkniętym posiedzeniu Zjazdu. Trzeba znać miarę, nie dawać pożywki wrogom, nie obnażać przed nimi naszych wrzodów. Sądzę, że delegaci na Zjazd właściwie zrozumieją i ocenią wszystkie te posunięcia. (Burzliwe oklaski).
Towarzysze! Musimy zdecydowanie raz na zawsze obalić kult jednostki, wysnuć odpowiednie wnioski w dziedzinie pracy zarówno ideologiczno-teoretycznej jak i praktycznej.
W tym celu należy:
Po pierwsze, po bolszewicku potępić i wykorzenić kult jednostki, tak obcy duchowi mąrksizmu-leninizmu i nie dający się pogodzić z zasadami kierownictwa partyjnego i normami życia partyjnego, zwalczać nieubłaganie wszelkie próby wskrzeszenia go w tej czy innej postaci.
Przywrócić i konsekwentnie realizować w całej naszej pracy ideologicznej najważniejsze tezy nauki marksizmu-leninizimu o ludzie jako twórcy historii, twórcy wszystkich materialnych i duchowych dóbr ludzkości, o decydującej roli partii marksistowskiej w rewolucyjnej walce o przeobrażenie społeczeństwa, o zwycięstwo komunizmu.
W związku z tym będziemy musieli dokonać wielkiej pracy, aby z pozycji marksizmu-leninizmu krytycznie rozpatrzyć i skorygować szeroko rozpowszechnione błędne poglądy związane z kuliłem jednostki w dziedzinie historii, filozofii, ekonomii i innych nauk, jak również w dziedzinie literatury i sztuki. Należy w szczególności w najbliższym czasie opracować pełnowartościowy, zredagowany z naukowym obiektywizmem marksistowski podręcznik historii naszej partii, podręczniki historii społeczeństwa radzieckiego, książki dotyczące dziejów wojny domowej i Wielkiej Wojny Narodowej. Po drugie, konsekwentnie i wytrwale kontynuować prowadzoną w ostatnich latach przez Komitet Centralny Partii pracę nad jak najściślejszym przestrzeganiem we wszystkich organizacjach partyjnych od góry do dołu, leninowskich zasad kierownictwa partyjnego, a przede wszystkim naczelnej zasady kolegialności kierownictwa, nad przestrzeganiem norm życia partyjnego, zawartych w Statucie naszej Partii, nad rozwijaniem krytyki i samokrytyki.
Po trzecie, w pełni przywrócić leninowskie zasady radzieckiego demokratyzmu socjalistycznego, wyrażone w Konstytucji Związku Radzieckiego, zwalczać samowolę osób nadużywających władzy. Należy do końca naprawić zło, spowodowane aktami gwałcenia rewolucyjnej praworządności socjalistycznej, jakie nagromadziły się przez dłuższy czas wskutek ujemnych następstw kultu jednostki.
Towarzysze!
XX Zjazd Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego zamanifestował z nową siłą niewzruszoną jedność naszej partii, jej zespolenie wokół Komitetu Centralnego, jej zdecydowaną wolę wykonania wielkich zadań budownictwa komunistycznego. (Burzliwe oklaski). I fakt, że obecnie stawiamy w całej rozciągłości zasadnicze problemy przezwyciężenia obcego marksizmu-leninizmowi kultu jednostki i zlikwidowania jego ciężkich następstw, świadczy o wielkiej sile moralnej i politycznej naszej partii (Długotrwałe oklaski).
Jesteśmy całkowicie przekonani, że nasza partia, uzbrojona w historyczne uchwały XX Zjazdu, poprowadzi naród radziecki drogą leninowską do nowych sukcesów, do nowych zwycięstw. (Burzliwe, długotrwałe oklaski).
Niech żyje zwycięski sztandar naszej partii – leninizm!
(Burzliwe, długotrwałe oklaski przechodzące w owację. Wszyscy wstają).
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #3

     
Fuser
 

VII ranga
*******
Grupa: Użytkownik
Postów: 2.900
Nr użytkownika: 15.418

 
 
post 3/04/2016, 12:12 Quote Post

Ma ktoś może tekst poprzedzającego referat Chruszczowa przemówienia Anastasa Mikojana również dotyczącego Stalina? W przeciwieństwie do referatu nie było "tajne" i opublikowano je też w materiałach zjazdowych: Materiały XX Zjazdu Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. 14-25 lutego 1956 r. Referaty, wybór przemówień, uchwały i rezolucje

Ten post był edytowany przez Fuser: 3/04/2016, 12:16
 
User is offline  PMMini Profile Post #4

     
Fuser
 

VII ranga
*******
Grupa: Użytkownik
Postów: 2.900
Nr użytkownika: 15.418

 
 
post 4/04/2016, 20:45 Quote Post

"A trzeba zaznaczyć, że Stalin planował operacje na globusie (ożywienie na sali). Tak jest, towarzyszę, bierze globus i wytycza na nim linię frontu."
Z tą tezą rozprawił się W. Suworow w swojej książce pt. "Samobójstwo" pisząc, że w gabinecie Stalina nie było globusu. Nie wiem, jak było rzeczywiście, jednak na zdjęciu Stalina, retuszowanym jak chyba wszystkie jego zdjęcia w prasie radzieckiej, opublikowanym w dzienniku "Prawda" na 70. rocznicę jego urodzin widać globus w jego gabinecie.
Reprodukcję tego zdjęcia można znaleźć na 131. stronie wydanej w 2014 r. przez wydawnictwo "Świat Książki" pracy Jana Plampera pt. "Kult Stalina. Studium alchemii władzy".

Ten post był edytowany przez Fuser: 4/04/2016, 20:45
 
User is offline  PMMini Profile Post #5

     
Gerhard
 

podkułacznik
*******
Grupa: Użytkownik
Postów: 1.554
Nr użytkownika: 20.448

Zawód: Deweloper baz danych
 
 
post 5/04/2016, 8:08 Quote Post

QUOTE(MikoQba @ 2/04/2016, 22:12)
Część 2.
[...]
A przecież przed wojną mieliśmy doskonałe kadry wojskowe, bezgranicznie oddane partii i ojczyźnie. Wystarczy powiedzieć, że ci spośród nich, którzy uchowali się, mam na myśli takich towarzyszy, jak Rokossowski (przecież był on uwięziony), Gorbatow, Mareckow (jest obecny na Zjeździe), Podlas (był to wspaniały dowódca, zginął na froncie) i wielu, wielu innych, mimo ciężkich męczarni, jakie znosili w więzieniach, od pierwszych dni wojny okazali się prawdziwymi patriotami i bohatersko walczyli ku chwale ojczyzny. Ale przecież wielu spośród takich dowódców zginęło w obozach i więzieniach i armia ich nie zobaczyła więcej.
Wszystko to doprowadziło do sytuacjai, która powstała na początku wojny i która groziła największym niebezpieczeństwem dla losów naszej ojczyzny

W powyższym cytacie przekręcono (prawdopodobnie podczas tłumaczenia) nazwisko Kiryłła Miereckowa.

Fragmenty referatu cytowałem w dyskusji o czystkach: http://www.historycy.org/ - Czystki w Armii Czerwonej

-----------------------------------------------
Warto jeszcze uzupełnić informacje o referacie anegdotką na temat jego wygłoszenia:

Podczas odczytywania referatu O kulcie jednostki i jego następstwach na XX Zjeździe KPZR jeden z uczestników zjazdu krzyknął do Chruszczowa:
- Towarzyszu Chruszczow, dlaczego wtedy milczeliście!
Zapytany zerwał się z miejsca i wrzasnął:
- Kto to powiedział?!Odpowiedziała mu cisza. Chruszczow odczekał chwilę i już spokojniejszym tonem powiedział:
- Teraz już wiecie, towarzysze, dlaczego milczałem.




Ten post był edytowany przez Gerhard: 5/04/2016, 8:29
 
User is online!  PMMini ProfileEmail Poster Post #6

 
1 Użytkowników czyta ten temat (1 Gości i 0 Anonimowych użytkowników)
0 Zarejestrowanych:


Topic Options
Reply to this topicStart new topic

 

 
Copyright © 2003 - 2019 Historycy.org
historycy@historycy.org, tel: 12 346-54-06

Kolokacja serwera, łącza internetowe:
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej