Witaj GOŚCIU ( Zaloguj się | Rejestracja )
 
 
Reply to this topicStart new topicStart Poll

> Folwarki, pytanko
     
pieczyk
 

Nowicjusz
Grupa: Użytkownik
Postów: 6
Nr użytkownika: 21.750

 
 
post 12/10/2006, 18:04 Quote Post

mógłby mi ktoś napisać coś o organizacji szlacheckich folwarków oraz o powinnościach i chłopów i obowiązkach urzędników dworskich ??

z góry dziekuje za pomoc biggrin.gif
 
User is offline  PMMini Profile Post #1

     
Tymoteusz Bojczuk
 

V ranga
*****
Grupa: Użytkownik
Postów: 745
Nr użytkownika: 12.235

Tymoteusz Bojczuk
Stopień akademicki: mgr
Zawód: pisarz
 
 
post 12/10/2006, 23:57 Quote Post

Tutaj jest sporo, choć nie wiem kto jest autorem strony:
www.republika.pl/cpx/handel.htm

Pozdrawiam.
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #2

     
Rothar
 

Primus Lictor
*******
Grupa: Moderatorzy
Postów: 1.682
Nr użytkownika: 176

Krzysztof Bylinowski
Stopień akademicki: mgr nauk ekonom.
 
 
post 13/10/2006, 0:34 Quote Post

QUOTE(Tymoteusz Bojczuk @ 13/10/2006, 0:57)
Tutaj jest sporo, choć nie wiem kto jest autorem strony:
www.republika.pl/cpx/handel.htm
*



Autorami podanej strony są A. Ernt-Świetlicka i C. Świetlicki.
 
User is offline  PMMini Profile Post #3

     
Tymoteusz Bojczuk
 

V ranga
*****
Grupa: Użytkownik
Postów: 745
Nr użytkownika: 12.235

Tymoteusz Bojczuk
Stopień akademicki: mgr
Zawód: pisarz
 
 
post 13/10/2006, 10:53 Quote Post

Dziękuje panu. A czy wie pan może, czy ci Państwo są zawodowymi historykami? albo jaki mają stopień naukowy? Chodzi mi o możliwość cytowania tej strony. Pozdrawiam.
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #4

     
Andrzej80
 

powstaniec
******
Grupa: Użytkownik
Postów: 1.319
Nr użytkownika: 16.934

Andrzej
Stopień akademicki: magister
Zawód: historyk archiwista
 
 
post 13/10/2006, 18:15 Quote Post

Folwarki
Od konca XV w ugruntowała się w życiu gospodarczym Polski instytucja,która przez trzy wieki miała wyciskać swe piętno na jej strukturze.Był nią folwark pańszczyzniany.Najwcześniej zaczeły folwarki powstawać w okolicach spławnych rzek,którymi można było wywozić produkty do portów bałtyckich oraz na obszarach gdzie znajdowały się miasta.Potem rozciągneły się one na dalsze tereny rzeczpospolitej a zwłaszcza na tereny wschodnie.Był on dominującą formą produkcji rolniczej.Zakładaniu takich forwarków sprzyjały liczne pustki na XV w. wsi,a potem przymusowy wykup folwarków sołtysich jak również rezygnacja z pospolitego ruszenia na rzecz wojska najemnego ułatwiło szlachcie skoncentrowanie się na produkcji rolnej a także przejście na rentę odrobkową. W rozwoju forwarków równiez przyczyniło się powstanie rynku wewnetrznego zwł. miast.
W polsce pierwsze folwarki spotykano we wsiach szlacheckich,gdzie istniały niewielkie folwarki produkujące na potrzeby konsumpcyjne,opierające się na najmnie niż na pańszczyznie. We wsiach zakadanych na prawie niemieckim tworzyły się folwarki sołtysie nastawione głównie na produkcje dla miast. W nich dominowała praca najemna.Zakładano forwarki również w dobrach kościelnych zwł. klasztornych. W nicj własnie najwczesniej posługiwano się na wieksza skalę pańszczyzną.W 2 poł XV w. we swach kościelnych gdzie były folwarki pańszczyzna obejmowała 1-3 dni w tygodniu. W tym czasie zaczeły sie zabiegi szlachty o zwiększenie pańszczyzny w ich wsiach i w 2 poł XVI w wynosiła ona już 1-2 dni pańszczyzny.Od 1521 wyznaczono pańszczyzne na 1 dzień.
Pańszczyzna ta dotykała wszystkie warstwy ludności.Pańszczyzna obejmowała 1dzień od wsch do zach słonca. Oprócz tej pańszczyzny wystepowały również tzw jutrzyna.
Praca pańszczyzniana nie pokrywała pełnego zapotrzebowania forwarku na robociznę,toteż nie ustawiano w zabiegach o taniego najemnika.Starono to się zrobic poprzez przymuszenie do pracy nie majacych stałej pracy ani miejsca zamieszkania a więć tzw ludzi luźnych.Wiele folwarków szlacheckich powstało wyniku zagarnięcia folwarków sołtysich.wykorzystywano przytym nadane w 1423 szlachcie w statucie warckim prawo wykupu sołectw. W taki sposób czy inny nastepował wzrost areału ziemi folwarcznej,powstawały nowe folwarki. Wzrastał udział produkcji folwarcznej w całości produkcji rolnej a zaty wzrastał dochód,który płyną do szlachty.Rozwój folwarków nastapił własnie w dobrach szlacheckich zwł szlachty średniej. W dobrach królewskich czy kościelnych i w posiadłościach najzamozniejszych folwarki wystepowały rzadziej.Folwark szlachecki wg wyczańskiego miał 60-80ha gruntów uprawnych i nastawiony był na produkcję zbóż gł: owsu,pszenicy.
Hodawla miała w nich drugorzedne znaczenie.Np na wołyniu rozwijała sie hodowla gł bydła czy owiec w Wielkopolsce.
Folwark był przedsiewzięciem bardzo opłacalnym.W poł XVIW przynosił 90%dochodu.Wyniku powstania folwarku rozwineła się w Polsce gospodarka folwarczno-pańszczyzniana.Ułatwiała ona szybki wzrost odpowiadający potrzebom rynku.
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #5

     
chassepot
 

Tata Kubusia
*******
Grupa: Moderatorzy
Postów: 2.432
Nr użytkownika: 4.559

Przemek Czarnecki
Stopień akademicki: wyksztalciuch
Zawód: W¹tpiacy lemming
 
 
post 7/09/2007, 11:37 Quote Post

A czy ktoś byłby w stanie podać informacje jaki był stosunek powierzchniowy folwarków w stosunku do ziemi użytkowanej przez chłopów, a ewentualnie wskazać źródła?
 
User is offline  PMMini Profile Post #6

     
Ensifer
 

III ranga
***
Grupa: Użytkownik
Postów: 204
Nr użytkownika: 20.411

Andrzej
Zawód: Poszukiwacz
 
 
post 8/09/2007, 19:09 Quote Post

QUOTE(chassepot @ 7/09/2007, 11:37)
A czy ktoś byłby w stanie podać informacje jaki był stosunek powierzchniowy folwarków w stosunku do ziemi użytkowanej przez chłopów, a ewentualnie wskazać źródła?
*



W XVI w. najwięcej było niewielkich folwarków szlacheckich , ich powierzchnia średnio wynosiła 60 ha gruntów ornych nie licząc pastwisk , łąk i ogrodów.
Jeśli mówimy o chłopie rolniku to kmieć posiadał gospodarstwo o wielkości 8-16 ha czasami nawet 30 - 60 ha ale to było zależne od regionu.Co prawda zagrodnicy posiadali mniejsze po kilka ha.

Więcej informacji znajdziesz w książce Andrzeja Wyczańskiego pt.:"Polska Rzeczą Pospolitą szlachecką" nie posiadam aktualnie tej książki zatem samemu będziesz musiał poszukać informacji
 
User is offline  PMMini Profile Post #7

     
Lizziey
 

Nowicjusz
Grupa: Użytkownik
Postów: 2
Nr użytkownika: 68.822

Katarzyna
Zawód: Uczennica
 
 
post 8/11/2010, 17:02 Quote Post

Mam drobne pytanie - od znajomego dowiedziałam się, że na następne zajęcia potrzebuję powtórzyć sobie wiadomości o folwarkach zwierzęcych i leśnych, wiedzieć, dlaczego powstały i jakie pełniły funkcje. Przewertowałam już cztery książki na temat historii Polski i posiłkowałam się internetem, ale jedynie znalazłam informacje o folwarkach szlacheckich, których nie muszę szukać. Dlatego chciałabym się dowiedzieć, czy w ogóle istnieją tego typu folwarki i czy mój kolega nie pomylił się w nazwach. Będę wdzięczna za każdą odpowiedź.
 
User is offline  PMMini Profile Post #8

     
jkobus
 

IX ranga
*********
Grupa: Użytkownik
Postów: 5.979
Nr użytkownika: 65.292

Jacek Kobus
Stopień akademicki: mgr
Zawód: rolnik
 
 
post 8/11/2010, 19:19 Quote Post

Rozwój folwarków pańszczyźnianych - nie tylko w RON, ale i we wszystkich państwach sąsiednich - był funkcją nałożenia się na siebie dwóch czynników:
a) dominacji wprowadzonej do Polski w XIII w. trójpolówki jako techniki uprawy roli,
cool.gif pojawienia się - w ograniczonym i dość jednostronnym zakresie - gospodarki towarowo - pieniężnej.

Trójpolówka jest techniką uprawy roli o dużej wrażliwości na czynniki zewnętrzne - o charakterze ekologicznym lub ekonomicznym. Daje wprawdzie możliwość znacznego zwiększenia produkcji rolnej w stosunku do wcześniej stosowanej gospodarki żarowej, ale ze względu na niepewny proces odnowy żyzności ziemi poprzez jej periodyczne ugorowanie połączone z wypasaniem (ograniczonej ilości) zwierząt, wymaga zapewnienia rolnikom swoistego "ubezpieczenia".

Takim "ubezpieczeniem" wszędzie w Europie były stosunki feudalne. Panowie feudalni we własnym interesie musieli dbać o zapewnienie chłopom środków produkcji (siewnego ziarna, sprzężaju, narzędzi) i przeżycia w razie klęski żywiołowej lub innego załamania, które ciągłości uprawy zagrażało. Oczywiście: w granicach możliwości. W zamian zaś - pobierali pożytki w postaci renty pieniężnej (to na Zachodzie, gdzie stosunki towarowo - pieniężne rozwinęły się już w średniowieczu) lub produktowej (w postaci części uzyskiwanych przez chłopów zbiorów).

Renta odrobkowa pojawiła się w Europie Środkowo - Wschodniej jako odpowiedź na rosnący popyt na zboże i produkty leśne (węgiel drzewny, potaż, drewno budowlane) przy jednoczesnym braku płynności finansowej (kredytu). Po prostu zwykły kmieć nie miał skąd wziąć środków na zwiększenie produkcji i skorzystanie z dobrej koniunktury (gdyby mógł to zrobić, zapłaciłby swojemu panu większą rentę pieniężną...), a renta produktowa którą oferował, była nieatrakcyjna w stosunku do możliwości wyprodukowania dzięki jego przymusowej pracy większej ilości produktów na sprzedaż. Przy tym "zatrudnienie" chłopów nie wymagało od ziemian większych, lub nawet zgoła żadnych - nakładów finansowych, na które nie było ich stać.

Hodowla, jak to już było w tym wątku poruszane, odgrywała w warunkach trójpolówki tylko niewielkie i regionalne znaczenie. Po prostu monokultura zbożowa, jaką efektywnie był ten system uprawy ziemi, nie dostarczała wystarczającej ilości paszy na zimę dla zwierząt! Stąd trzymano tylko absolutnie minimalne, niezbędne ilości krów i wołów (woły były główną siłą sprzężajną aż do połowy XIX wieku na polskiej wsi), w zimie karmiąc je zresztą samą tylko słomą. Hodowla na szerszą skalę: bydła i koni - rozwijała się w regionach o szczególnie korzystnych warunkach klimatyczno - glebowych, co do zasady, pozwalających utrzymywać stada przez cały rok na pastwiskach. Czyli głównie na Rusi Czerwonej i (o ile Tatarzy pozwalali...) na Ukrainie.

Natomiast gospodarka leśna była bardzo ważana, bo dostarczała bardzo popłatnych towarów eksportowych, o których pisałem powyżej. Inna sprawa, że największe kompleksy leśne należały do dóbr królewskich - ich eksploatacją zajmowały się wyspecjalizowane ekonomie królewskie i leśnictwa.

Pisałem o pańszczyźnie i trójpolówce wielokrotnie u siebie, np. tutaj i tutaj oraz tutaj i tutaj.
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #9

     
Lizziey
 

Nowicjusz
Grupa: Użytkownik
Postów: 2
Nr użytkownika: 68.822

Katarzyna
Zawód: Uczennica
 
 
post 9/11/2010, 0:28 Quote Post

Dziękuję ślicznie za poświęconą mi uwagę smile.gif Mam nadzieję, że kiedyś będę mogła się odwdzięczyć.
 
User is offline  PMMini Profile Post #10

     
Arbago
 

Fingrowianin
********
Grupa: Użytkownik
Postów: 3.412
Nr użytkownika: 38.089

Grzegorz A. Owczarek
Stopień akademicki: magister historii
 
 
post 12/12/2011, 14:31 Quote Post

http://otworzksiazke.pl/ksiazka/wies_polskiego_odrodzenia/

Polecam. Przyjaźnie napisana książka przybliża obraz wsi polskiej złotego wieku. Przytaczana często przez przedmówców, ale najlepiej jest przeczytać samemu. smile.gif

Ten post był edytowany przez Arbago: 12/12/2011, 14:32
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #11

 
1 Użytkowników czyta ten temat (1 Gości i 0 Anonimowych użytkowników)
0 Zarejestrowanych:


Topic Options
Reply to this topicStart new topic

 

 
Copyright © 2003 - 2017 Historycy.org
historycy@historycy.org, tel: 12 346-54-06

Kolokacja serwera, łącza internetowe:
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej