Witaj GOŚCIU ( Zaloguj się | Rejestracja )
 
6 Strony  1 2 3 > »  
Reply to this topicStart new topicStart Poll

> Jaksa z Miechowa to Jaksa z Kopanicy ?
     
dopler
 

I ranga
*
Grupa: Użytkownik
Postów: 40
Nr użytkownika: 23.975

Amarok
Zawód: issumatar
 
 
post 9/11/2007, 16:15 Quote Post

Marek Cetwiński, Janusz Bieniak, Jerzy Rajman, Ryszard Kiersnowski, Kazimierz Wójcik - uważają że to jedna osoba.
Gerard Labuda, Zbigniew Pęckowski, Krzysztof Mosingiewicz, Zygmunt Sułowski, Andrzej Wędzki - uważają że dwie.

ok. 1115 - Urodzenie (matka jest księżniczką połabską, stąd pretensje do Kopanicy?)
1145 - ślub z Agapią c. Piotr Włosta (palatyna) i Marii Rurykowicz, w wianie liczne ziemie w krakowskiem
1145-49 - we Wrocławiu - przygotowanie do akcji zbrojnej
?? - trójka córek i syn:
Anna - przełożona klasztoru Zwierzynieckiego
?? - żona wojewody Mikołaja
?? - żona Fryderyka, wojewody Saltzwedel
syn - zakładnik Władysława II, gwarant pokoju krzyszkowieckiego, przebywał w Pradze.
1150-57 - wojna z Albrechtem Niedźwiedziem
1158 - śmierć i pogrzeb w Pradze jego syna
1161 - na dworze w Łęczycy
1162-63 - pielgrzymka do Jerozolimy
1163 - fundacja Miechowitów
1163 - bratanek Mikora Gryfita właściciel ziem na Śląsku i pod Krakowem, nadał miechowitom Chełm z kościołem i dziesięcinami, targ i karczmę (późniejsza wieś Targowisko), położoną w pobliżu wieś Nieszkowice (dzisiejsze Nieszkowice Małe) oraz odstąpił klasztorowi swój udział w soli w Bochni
1166 - wiec Jędrzejowski w którym popiera bunt p. Kędzierzawemu
?? - fundacja 77 kościołów
1176 - (27.II) śmierć
1181 - poświęcenie klasztoru na Zwierzyńcu przez krewnego bp. Gedkę Gryfitę

Co sądzicie o tak napisanym życiorysie? Liczne pozycje są sporne. Czy można go ustalić bardziej, czy dotyczy dwóch osób? Co można jeszcze dodać? Co jest błędem?
 
User is offline  PMMini Profile Post #1

     
mp258
 

III ranga
***
Grupa: Użytkownik
Postów: 131
Nr użytkownika: 13.350

 
 
post 16/11/2007, 17:09 Quote Post

W tym tygodniu miałem o Jaksie zajęcia więc spróbuję coś ewentualnie dodać wink.gif

A mianowicie z tego co ja wiem to o małżeństwie Jaksy z córką Piotra Włostowica - czołowego możnowładcy na Śląsku mówią 2 źródła. "Cronica Petri comitis" (źródło dość późne ale opierające się na pieśni Maura z połowy XII w. a więc współcześnie do opisywanych wypadków) pod datą 1145 pisze iż Piotr oddał rycerzowi (miles) Jasonowi czy Jaksie córkę za żonę.

Kronika Wielkopolska spisana później od pieśni Maura podaje iż 1145 komes Piotr dał swą córkę także Jaksie tyle iż tytułuje się go nie miles a dux Sorabie (książe serbski).

Wydaję się mało prawdopodobne by Piotr Włost wydał w tym samym roku za mąż 2 córki za zięciów o tym samym imieniu smile.gif Bardziej prawdopodobne jest chyba, iż pieśń Maura jako bardziej współczesna zwała Jaksę rycerzem a księciem został nieco później (1150 - 1157) i kronika wielkopolska zna go już jako księcia a nie zwykłego rycerza.

Poza tym Jaksa miał właśnie w 1162 odbyć pielgrzymkę do Jerozolimy i stamtąd sprowadzić do Miechowa zakon Bożogrobców. Natomiast na monetach kopanickich widnieje wizerunek krzyża Bożogrobców z różnymi napisami np. IACZA DE COPNIC czy IACZO DE COPNINC DENARII. Wątek Bożogrobców tak więc także wydaje się wskazywać, że chodzi o jednego człowieka.

Wiem też, że o Jaksie jest także wzmianka w klasztorze w Grobii (premonstratensi) na Pomorzu Zachodnim. Występuje on tam obok książąt piastowskich, pomorskich i polskiego możnowładztwa. Jest tam tytułowany jako princeps czyli tak samo jak książęta pomorscy a nie jak polskie możnowładztwo (dominus bodajże) co może wskazywać, że jest on księciem, kimś więcej od przeciętnego możnowładcy. Z tą wzmianką jest problem bo nei wiadomo czy jest z 1168 czy 1178. Mój ćwiczeniowiec twierdził, że on się bardziej przychyla do pierwszej daty opierając się na analizie pisma i wiedzy o czasie urzędowania poszczególnych pisarzy. Jeśli byłby to rok 1168 to mógłby być ten sam Jaksa.

Jaksa jest też związany z Wrocławiem (tam był klasztor premonstratensów podobnie jak w Grobii) z racji związkó rodzinnych z Włostami. Napisy z kościoła w Ołbinie świadczą iż "wrocławski Jaksa był w Jerozolimie i sprowadził Bożogrobców. Nie nawiązują jednak do wątku kopanickiego.

Ponadto w nekrologu ołbińskim są 2 interesujące zapiski. Mianowicie pod 24 lutego zapisano: obiit Jacko comes frater noster; a pod 27: obiit Jaczo dux. Jacko i Jaczo wyglądają podobnie. Czyżby więc było jednak 2 Jaksów? confused1.gif W nekrologu doksańskim (Czechy) pod 26 lutego jest, że: obiit Jaxo dux et frater noster...
 
User is offline  PMMini Profile Post #2

     
Ayran
 

II ranga
**
Grupa: Użytkownik
Postów: 65
Nr użytkownika: 3.387

 
 
post 20/11/2007, 22:52 Quote Post

Krotko wycinek z niemieckiej Wikipedii:

"Obschon gängige Geschichtsschreibung, kann nach dem Forschungsstand zu Beginn des dritten Jahrtausends nicht mehr als gesichert gelten, dass Jaxa von Köpenick identisch war mit dem Jaxa, der als Gegenspieler von Albrecht dem Bären die Brandenburg eroberte. Es wird nicht mehr ausgeschlossen, das es sich bei diesem Jaxa um den 1176 gestorbenen polnischen Grafen Jaxa von Miechow handelte, eine These, die bereits um 1900 populär war, dann verworfen wurde und um die zweite Jahrtausendwende wieder als offenes Forschungsthema der Geschichtswissenschaft gilt.

http://de.wikipedia.org/wiki/Jaxa_von_K%C3%B6penick

Przetlumacze krotko sens.
- Mimo ze ogolnie popierana, teza o identycznosci Jaksy z Kopanicy i Jaksy "przeciwnika Albrechta Niedzwiedzia" w walce o Brandenburgie nie moze na poczatku 3-go tysiaclecia byc uwazana za niepodwazona.
Jest niewykluczone, ze ow Jaksa mogl byc polskim hrabia Jaksa z Miechowa, zmarlym w 1176. Teza ta byla juz 100 lat temu popularna, zostala pozniej podwazona, a dzisiaj jest znow tematem naukowych rozwazan.-
 
User is offline  PMMini Profile Post #3

     
dopler
 

I ranga
*
Grupa: Użytkownik
Postów: 40
Nr użytkownika: 23.975

Amarok
Zawód: issumatar
 
 
post 8/02/2008, 0:25 Quote Post

Jest jeszcze jedno źródło które potwierdza zbieżność obu postaci to informacje z bodajże kroniki klasztoru na Zwierzyńcu. Pisze z pamięci ale chodzi tam chyba o to że on sprowadza mniszki z Czech, gdzie Jaksa-książe jest na pogrzebie syna. W drodze powrotnej odwiedza klasztor skąd przenosi mniszki i osadza na Zwierzyńcu.

Czy ktoś coś wie więcej o jego dzieciach ?
 
User is offline  PMMini Profile Post #4

     
marlon
 

IX ranga
*********
Grupa: Użytkownik
Postów: 7.912
Nr użytkownika: 16.079

Stopień akademicki: BANITA
 
 
post 20/02/2008, 20:56 Quote Post

Profesor Labuda na podstawie analizy dokumentów pomorskiego klasztoru w Grobie z lat 1160 1181 wykluczył tożsamość Jaksów jednak Karol Mosingiewicz (inną lecz zbliżoną interpretację podali Powierski Śliwińśki i Bruski) wykazał że interpretacja wg Labudy jest błędna a co za tym idzie droga identyfikacji jest nadal aktualna


CODE
Postać Jaksy Gryfity, dwunastowiecznego polskiego możnowładcy, budzi po dziś dzień wiele kontrowersji. Historycy nie są zgodni co do pochodzenia i burzliwych losów tego rycerza. Spór dotyczy głównie ustalenia tożsamości Jaksy z Kopanicy i Jaksy z Miechowa lub też uznania ich za dwie różne osoby. Za identyfikacją opowiadają się Marek Cetwiński, Janusz Bieniak, Jerzy Rajman, Ryszard Kiersnowski i Kazimierz Wójcik, a za rozdzielnym ich traktowaniem Gerard Labuda, Zbigniew Pęckowski, Karol Mosingiewicz, Zygmunt Sułowski, Andrzej Wędzki
         
Postać Jaksy Gryfity, dwunastowiecznego polskiego możnowładcy, budzi po dziś dzień wiele kontrowersji. Historycy nie są zgodni co do pochodzenia i burzliwych losów tego rycerza. Spór dotyczy głównie ustalenia tożsamości Jaksy z Kopanicy i Jaksy z Miechowa lub też uznania ich za dwie różne osoby. Za identyfikacją opowiadają się Marek Cetwiński, Janusz Bieniak, Jerzy Rajman, Ryszard Kiersnowski i Kazimierz Wójcik, a za rozdzielnym ich traktowaniem Gerard Labuda, Zbigniew Pęckowski, Karol Mosingiewicz, Zygmunt Sułowski, Andrzej Wędzki (1). Intencją niniejszego szkicu nie jest rozstrzygnięcie tego sporu, lecz jedynie przedstawienie skrótowego biogramu Jaksy ze szczególnym uwzględnieniem fundacji klasztoru Norbertanek na Zwierzyńcu.
Jaksa urodził się w pierwszej połowie XII wieku, jednak nie znamy jego rodziców ani rodu, z jakiego się wywodził (Jan Długosz powątpiewał w jego związki z potężnym rodem Gryfitów). Pierwszym znanym wydarzeniem z jego życia jest ślub z Agapią, córką Palatyna Piotra Włosta (Własta) w roku 1145 (2). Data ślubu Jaksy zbiegła się z konfliktem Piotra Włosta z księciem Władysławem Wygnańcem, zakończonym oślepieniem i wygnaniem Palatyna. Obawiający się podobnego losu zięć stanął po stronie juniorów (Bolesława
Kędzierzawego i Mieszka Starego) i brał udział w wypędzeniu seniora do Niemiec. Następne lata spędził we Wrocławiu, gdzie przygotowywał się do zbrojnej interwencji w Brennie (Brandenburg 1149) (3). Według Henryka z Antwerpii Jaksa jako bliski krewny księcia Brenny Przybysława wystąpił z roszczeniami o sukcesję po jego śmierci w roku 1150. Jednakże o spadek po zmarłym Przybysławie upomniał się również margrabia Rzeszy Albrecht Niedźwiedź. Siedmioletnia wojna pomiędzy rywalami zakończyła się zwycięstwem Albrechta i zajęciem przez niego w 1157 r. Brenny. Z przegraną Jaksy zbiegł się najazd Fryderyka Barbarossy na Polskę i haniebna ugoda w Krzyszkowie, podczas której upokorzony książę Bolesław Kędzierzawy w worku pokutnym i z mieczem u szyi złożył hołd lenny zwycięskiemu cesarzowi.
W roku 1161 Jaksa przebywał na książęcym dworze w Łęczycy (4). Opuścił go udając się w trwającą ok. roku pielgrzymkę do Jerozolimy (5). Po powrocie ufundował klasztor Bożogrobców w Miechowie, wybudował romański kościółek pod wezwaniem św. Grobu i uposażył zakon dwiema wsiami Zagorzyce i Komorowo (1163 r.) (6). W roku 1166 Jaksa wraz ze swym szwagrem Świętosławem wziął udział w wiecu Jędrzejowskim (7), na którym prawdopodobnie doszło do zerwania stosunków z księciem Bolesławem Kędzierzawym. Utwierdza w tym przekonaniu wzmianka o buncie, opisana w kronice Mistrza Wincentego Kadłubka. Jaksa i Świętosław chcieli powierzyć władzę zwierzchnią Kazimierzowi Sprawiedliwemu, ale ten nie przyjął ofiarowanej godności i do buntu nie doszło (8). O późniejszych losach Jaksy nie wiemy zbyt wiele, możliwe że obdarował zakon Benedyktynów w Sieciechowie, ufundował klasztor Norbertanek w Krzyżanowicach oraz rozpoczął budowę kościoła świętego Michała we Wrocławiu, dokończoną przez jego żonę Agapię. Według Rocznika Kapitulnego Krakowskiego Jaksa umiera w 1176 r. (9). Informację tę potwierdza nekrolog Ołabiński, który podaje przy jego imieniu tytuł książęcy DUX (10). Ten zagadkowy nekrolog stanowi "kość niezgody" pomiędzy historykami, ponieważ zawarta w nim data dzienna zgonu Jaksy jest niezgodna z datacją Rocznika Kapitulnego. Badacze przypuszczają, że chodzi o dwie różne osoby oraz niespotykany w historii Polski przypadek tytułowania się godnością książęcą przez osobę nie wywodzącą się z rodu Piastów. Przykładowo; nawet najpotężniejsi wielmoże jak Sieciech, Skarbimir czy Piotr Włost nie ośmielili się przybrać tego tytułu, zagwarantowanego jedynie dla dynastii panującej. Nie sposób jednak zarzucić fałszerstwo nekrologowi Ołabińskiemu, gdyż tytuł książęcy Jaksy potwierdza dokument Bolesława Wstydliwego z roku 1252, mówiący o darowiźnie na rzecz klasztoru Benedyktynów w Sieciechowie (11).
Jeżeli chodzi o fundację klasztoru Norbertanek na Zwierzyńcu, warto zaznaczyć, że przekazy źródłowe są bardzo skąpe i sprzeczne z chronologią zdarzeń. Nie znaleziono do chwili obecnej dokumentu fundacyjnego, ani nawet krótkiej wzmianki w Roczniku dotyczącej przypuszczalnego okresu powstania klasztoru w XII w. W 300 lat później Jan Długosz podaje, że w roku 1181 Jaksa z Miechowa założył klasztor na Zwierzyńcu (12). Podaną przez Długosza datę możemy uznać za rok ukończenia budowy kościoła, a nie założenia fundacji. Ponieważ Jaksa zmarł pięć lat wcześniej. Konsekracji dokonał biskup Getko z rodu Gryfitów, co może sugerować związki Jaksy z tym rodem. Zakonnice zostały sprowadzone z Czech, gdyż pierwszą przeoryszą była Czeszka Hildegunda, a wezwanie kościoła św. Augustyna takie samo, jak wezwanie czeskiego kościoła Norbertanek w Doksanach.
Według Jerzego Rajmana zakonnice sprowadził na Zwierzyniec Jaksa w roku 1158 (13), kiedy to przebywał w Pradze na pogrzebie swojego syna (14). W drodze powrotnej wstąpił do klasztoru w Doksanach, któremu podarował dużą ilość pieniędzy, z prośbą o modlitwę za duszę zmarłego. W dalszą drogę udał się w towarzystwie Hildegundy i jej dwóch towarzyszek.
Dokładny spis dóbr materialnych klasztoru został sporządzony przez Bolesława Wstydliwego w 1254 r. Obejmuje około 34 osady, będące własnością klasztoru. Zwierzyniec, Zabierzów i Bibice pochodzą z pierwszej fundacji Jaksy, pozostałe osady to późniejsze nadania książąt i rycerzy.
Niewątpliwie Jaksa był postacią wybitną, angażującą się w politykę wewnętrzną i zagraniczną państwa polskiego. Jako zięć Piotra Włosta występował przeciwko Władysławowi Wygnańcowi, a później Albrechtowi Niedźwiedziowi, zagrażającemu Słowiańszczyźnie Połabskiej.
Oceniając osobę Jaksy, stwierdzić należy że była to postać wyjątkowa, najbardziej zasłużona dla polskiego kościoła w XII wieku. Jego imponujące nadania i fundacje dla klasztorów Bożogrobców, Benedyktynów i Norbertanek są wyrazem jego wielkiej pobożności, przejawiającej się nie tylko w nadaniach pieniężnych, ale i w osobistym udziale w bardzo niebezpiecznej wyprawie do Ziemi Świętej.            
         
     Piotr Biliński              
     
PRZYPISY
1. J. Bieniak, Polska elita polityczna w XII wieku cz. III (w:) Społeczeństwo Polski Średniowiecznej, pod red. K. Kuczyńskiego, t. IV, Warszawa 1990, s.67-107.
M. Cetwiński, Rycerstwo Śląskie do końca XIII wieku. Biogramy i Rodowody, Wrocław 1982, s.10-12.
R. Kiersnowski, Jaksa i jego monety. (Na marginesie rozprawy J. Bieniaka Polsa elita polityczna w XII wieku) (w:) Społeczeństwo Polski Średniowiecznej t.V Warszawa 1992, s.153-160.
G. Labuda, Jaksa z Kopanicy, Jaksa z Miechowa, PSB Polski Słownik Biograficzny t. X Wrocław 1962-1964, s. 339-341.
K. Mosingiewicz, Jeszcze o zagadce Jaksy, (w:) Roczniki Historyczne t.52 1986, s.141-156.
Z. Pęckowski, Miechów. Studia z dziejów miasta i ziemi miechowskiej, Kraków 1967, s.13-33
J. Rajman, Dominus-Comes-Princeps. Studia o Jaksach w XII wieku. (w:) Studia Historyczne t.33, z.3-4, 1990,s.347-369.
J. Rajman, Pielgrzym i fundator. Fundacje kościelne i pochodzenie księcia Jaksy, (w:) Nasza Przeszłość. Studia z dziejów kościoła i kultury katolickiej w Polsce, t.82, Kraków 1994, s.5-34.
Z. Sułowski, Jaksa z Kopanicy, SSS Słownik Starożytności Słowiańskich t.II, Wrocław 1964, s.309.
A. Wędzki. Jaksa z Miechowa, SSS t.II, Wrocław 1964, s.309-310.
K. Wójcik, Ród Gryfitów do końca XIII wieku. Pochodzenie - genealogia - rozsiedlenie, Wrocław 1993, s.10-40.
2. Kronika Wielkopolska MPH Monumenta Polonie Historica, t. VIII, Kraków, Lwów 1864-1893, s.50.
3. Kodeks Dyplomatyczny Śląska KDS t.I, wyd. K. Maleczyński, Wrocław 1956-1959, nr 25.
4. Kodeks Dyplomatyczny Małopolski KDM t.II, wyd. F. Piekosiński, Kraków 1876-1886, nr 373.
5. Rocznik Kapitulny Krakowski MPH t.V, s. 61; Rocznik Miechowski MPH t. V, s. 882
6. KDM t.II, nr 375.
7. KDM t.II, nr 347.
8. Wincenty Kadłubek MPH. t.II, s.394.
9. Rocznik Kapitulny Krakowski MPH t. V, s.63
10. Nekrolog Ołabiński MPH t.IX, s.21.
11. Kodeks Dyplomatyczna Katedry Krakowskiej św. Wacław KDKKrak. t. I, wyd. F. Piekosiński, Kraków 1874-1883, nr 34.
12. Archiwum Kapituły Krakowskiej. AKap. Jan Długosz, Liber
Beneficiorum Dioecezis Cracoviensis (tzw. autograf) t. IV, s.39-40.
13. J. Rajman Klasztor Norbertanek na Zwierzyńcu w wiekach średnich, Kraków, 1993, s.30-37.
14. Monumenta Germaniae Historica, Seria Scriptores, MGH SS t. XVII, 1861, s.667.
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #5

     
rysoles
 

I ranga
*
Grupa: Użytkownik
Postów: 49
Nr użytkownika: 41.739

Ryszard Olesiñski
Stopień akademicki: mgr
Zawód: biolog
 
 
post 27/03/2008, 0:13 Quote Post

To jest klasyczny przykład rozprawy o metodzie. Wy histerycy bazujecie jeno na źródłach pisanych a ignorujecie systemowo źródła materialne. Jeśli zakładacie, że Jaczo z Kopanicy jest toźsamym z Jaksą z Miechowa to jak wytłumaczyć drobną lecz istotną rozbieżność?
Kopaniccy legitymowali się herbem Gryf.
Natomiast fundatorzy opactwa cystersów w Jędrzejowie w 1148 r. (określani na podstawie wymysłów histeryków jako "Gryfici"?) nie bardzo do tego pasują.
Herbem Jędrzejowa jest Lis (należy do przedpaństwowych linearnych herbów małopolskich rodów). Fundatorzy opactwa (ponoć z możnego mrodu Gryfitów) Janik i Klemens, osadzili go na swych ziemiach rodowych na bazie swego kościółka rodowego. Dziś w kościele opactwa przy zakrystii stoi sarkofag komesa Pakosława z ok. 1230 r. Na wieku poza wianuszkiem opisowym wyryta jest postać rycerza z epoki. Na tarczy widnieje herb Lis.
Wystarczy nieco pomyśleć.
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #6

     
marlon
 

IX ranga
*********
Grupa: Użytkownik
Postów: 7.912
Nr użytkownika: 16.079

Stopień akademicki: BANITA
 
 
post 27/03/2008, 0:48 Quote Post

coś jakbyś zapomniał że szlachta herbowa to nie pierwsza połowa XII wieku zaś z tzw Kopanickich to znamy tylko jednego Jaksę z Miechowa (innych nie było więc skąd wiesz o rzekomych ich herbach)

QUOTE
przedpaństwowych linearnych herbów małopolskich rodów


czegoś takiego w ogóle nie ma W sumie wszystko co napisałeś to zwykły groch z kapustą

a to gwoli uściślenia żeby nie pozostałym czytelnikom forum nie robić wody z mózgu

QUOTE
Mstyczów to starożytne gniazdo rodu Lisów. Paprocki wymienia Petrosława z Mstyczowa kasztelana krakowskiego, który miał taki nagrobek w klasztorze Jędrzejowskirn: "Hic jacet illustris haeres de Mstyczów qui obiit anno 1319 die vere 17 men. Septembris" obok herb Lis. Lisowie bowiem, stanowiąc niegdyś jeden ród z Gryfami Swiebodzicami należeli wspólnie do fundatorów klasztoru Jędrzejowskiego. Boniecki wymienia Ottona Lisa syna Pakosława z Mstyczowa kanclerza koronnego r. 1335 - 1336 r. W r. 1398 przy działach z Czarnowskiemi - Goleniowscy idący też od Lisów, od brata :wspomnianego Ottona, otrzymują niwę w Mstyczowie, zw. póĄniej Goleniowską, przy drodze do Jeżowa, którą potem wcielono do pól kościelnych i o którą 1528 r. wiodą spór proboszczowie z Płazami. Lisowie przez 14 w. dziedziczyli na Mstyczowie, a dłużej w Okolicy: Gniewięcinie, Jeżowie, Wierzbnicy, Klimontowie etc. Od połowy 15 w. Płazowie dziedziczą na Mstyczowie - jest to jedna z najdawniejszych naszych rodzin, a zarazem jedna z gałęzi Toporczyków, niezaprzeczenie należących do ich gi. szczepu, bo jeszcze w 17 w. dziedziczyła na Sieciechowicach, będącej od najdawniejszych czasów w posiadaniu Toporczyków, a od imienia Sieciech, biorąca nazwę. jedena jej gałąĄ dziedziczyła na Mstyczowie,
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #7

     
rysoles
 

I ranga
*
Grupa: Użytkownik
Postów: 49
Nr użytkownika: 41.739

Ryszard Olesiñski
Stopień akademicki: mgr
Zawód: biolog
 
 
post 28/03/2008, 0:31 Quote Post

Cóż?
Zasypaliście mnie cytatami z akademików, które nie są mi obce. Ale nikomu nie udało się rozwiać mych wątpliwości. Bo to właśnie lutowania obu postaci przez dostojnych autorów budzą moje wątpliwości. Chciałem przewietrzyć temacik i sprowokować do twórczego myślenia a okazało się, że jeno obudziłem demony.
Więc niech mi ktoś wytłumaczy jakim cudem kacyk Szprewian mógł zostać możnym w dzielnicy krakowskiej za Krzywoustego & synowie? No i skąd nazwa możnego rodu stanowiącego o pozycji suwerenów - Gryfici. I to na terenach opanowanych od dawna przez Lisów?
Ciekawe
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #8

     
rysoles
 

I ranga
*
Grupa: Użytkownik
Postów: 49
Nr użytkownika: 41.739

Ryszard Olesiñski
Stopień akademicki: mgr
Zawód: biolog
 
 
post 11/05/2008, 22:24 Quote Post

[quote=juzef,28/03/2008, 21:02]
[quote=rysoles,28/03/2008, 0:31]
W czaasach Jaksy podział rodziny na rody Gryfów, Lisów i Wierzbnów nie był zapewne jeszcze widoczny. To musiało się dokonać stopniowo, począwszy od następnego pokolenia.
*

[/quote]
To fakt, że Wierzbnowie wyodrębnili się później, ale z Lisów. Natomiast Gryfici stanowili zupełnie odrębny klan w tamtym okresie czasu. Gedko był niewątpliwie Gryfitą. Jego herb biskupi zawiera prymitywny co prawda, ale jednak wizerunek gryfa.
Natomiast Lisowie trzymają się swego znaku konsekwentnie.
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #9

     
rysoles
 

I ranga
*
Grupa: Użytkownik
Postów: 49
Nr użytkownika: 41.739

Ryszard Olesiñski
Stopień akademicki: mgr
Zawód: biolog
 
 
post 12/05/2008, 12:26 Quote Post

Załączony obrazekczegoś takiego w ogóle nie ma W sumie wszystko co napisałeś to zwykły groch z kapustą

a to gwoli uściślenia żeby nie pozostałym czytelnikom forum nie robić wody z mózgu

[quote]Mstyczów to starożytne gniazdo rodu Lisów. Paprocki wymienia Petrosława z Mstyczowa kasztelana krakowskiego, który miał taki nagrobek w klasztorze Jędrzejowskirn: "Hic jacet illustris haeres de Mstyczów qui obiit anno 1319 die vere 17 men. Septembris" obok herb Lis. Lisowie bowiem, stanowiąc niegdyś jeden ród z Gryfami Swiebodzicami należeli wspólnie do fundatorów klasztoru Jędrzejowskiego. Boniecki wymienia Ottona Lisa syna Pakosława z Mstyczowa kanclerza koronnego r. 1335 - 1336 r. W r. 1398 przy działach z Czarnowskiemi - Goleniowscy idący też od Lisów, od brata :wspomnianego Ottona, otrzymują niwę w Mstyczowie, zw. póĄniej Goleniowską, przy drodze do Jeżowa, którą potem wcielono do pól kościelnych i o którą 1528 r. wiodą spór proboszczowie z Płazami. Lisowie przez 14 w. dziedziczyli na Mstyczowie, a dłużej w Okolicy: Gniewięcinie, Jeżowie, Wierzbnicy, Klimontowie etc. Od połowy 15 w. Płazowie dziedziczą na Mstyczowie - jest to jedna z najdawniejszych naszych rodzin, a zarazem jedna z gałęzi Toporczyków, niezaprzeczenie należących do ich gi. szczepu, bo jeszcze w 17 w. dziedziczyła na Sieciechowicach, będącej od najdawniejszych czasów w posiadaniu Toporczyków, a od imienia Sieciech, biorąca nazwę. jedena jej gałąĄ dziedziczyła na Mstyczowie,[/quote]
*

[/quote]
Szanowny Marlonie.
Wielcem wdzięczen za opinię i polecenie mnie pozostałym dyskytantom.
Ośmielę się jednak mimo wszystko jeszcze troszkę groszku do kapusty dołożyć ponieweaż temat mnie nurtuje od pewnego już czasu a Twoje wyjaśnienia niewiele mi do niego wniosły. Najpierw sprostowanie - palnąłem z datą powyżej - "1230". Czeski błąd. Przepraszam.
Co do samego nagrobka zaś to sarkofag Pakosława (nie Petrosława. Wyciosany starannie z piaskowca, z płaskim wiekiem na którym na krawędziach wycięty ww napis, na powierzchni zaś otoczonej napisem pięknie wygrawerowana postać rycerza w zbroi z epoki stojąca z głową odkrytą w obrysie romańskiego portalu z tarczą na lewym ramieniu. Na tarczy herb Lis. Sarkofag stoi w zachowanym fragmencie romańskiego wątku dzisiejszego kościoła (dawniej południowy transept romańskiego) obok dzisiejszej zakrystii. Ale jest tam jeszcze jedna płyta nagrobna, prawdopodobnie przeniesiona w czasie gotyckiej przebudowy z transeptu północnego. Obecnie wmurowana w ścianę kaplicy Matki Bożej. Na płycie z piaskowca podobnie na obrzeżu napis a w jego obrębie postać rycerza w zbroi płytowej z odkrytą głową (hełm typu garnkowego leży u jego stóp. Po lewej postać kobieca w stroju dworskim. Na lewym ramieniu rycerza tarcza z herbem Lis.
Napis (góra) COMES MSTYGINEUS / (prawa) HERES DE KOZLOW CAMER. CRAC./ (lewa) SWENTOCHNA COMITISSA HIC SEPULTI / (dół) MORI A.D. 1414 IV CAL. MARZ.
Ale to dowodzi jedynie tego, że do poł. XV w. opactwo było rodzinnym mauzoleum Lisów. Jak jednak uzasadnić zgodę braciszków na te pochówki? Zwłaszcza, że w dzisiejszym kościele poza Kadłubkiem jest jeszcze tylko jedna tablica opata Mikołaja z herbem (nie lis rolleyes.gif). Dowodem decydującym byłby herb na tympanonie pierwotnego portalu kościoła tak jak w Koprzywnicy - wyryta jest Bogoria. Ale ten tympanon zapewne wmurowany jest gdzieś w ściany gotyckiego wątku. Z krużganków wypreperowano co prawda fasadę wczesnoromańskiego kościółka rodowego p.w. św. Wojciecha (konsekrowany przez Maurusa (zatem pomiędzy 1110 a 18) ale tympanon strasznie zdemolowany i są jedynie ślady płaskorzeźby figuralnej na obrzeżach łuku. Z przekazów wiemy jedynie, że był to pierwotnie kościółek rodowy fundatorów.
Przejdźmy zatem do wskazań pośrednich.
Wszystkie wymienione w tekstach powyżej miejscowości związane z dziedziczeniem Lisów tworzą zwartą całość w promieniu 10 km Mstyczowa obejmując obszar źródliskowy Białej Nidy przylegając do południowych granic dzisiejszego Sędziszowa. Ale z Sedziszowa do Jędrzejowa jeszcze kawałek drogi. Skąd zatem Lisowie w Jędrzejowie?
Spójrzmy więc do pierwotnego uposażenia opactwa.
Jako fundatorów źródła wymienieją kanonika krakowskiego Janika i jego brata Klemensa z Klimontowa, komesa krakowskiego.
Pierwotne uposażenie stanowiły poza samą Brzeźnicą, wsie Rakoszyn, Potok, Łysaków, Łączyn, Tarszawa, Raków i Chorzewa. Tworzą one pas po obu stronach dzisiejszej drogi ze Szczekocin do Jędrzejowa i dalej w kierunku na Kije (Raków Chorzewa). Zatem zasięg domeny Lisów przesuwa się na tereny na północ od Sędziszowa ogarniając Jędrzejów.
Jeśli jednak potomkowie Klemensa byli Lisami to jego brat tym bardziej. A brat nie byle jaki. Toż Janik zaraz po oślepieniu, wydziedziczeniu i wygnaniu Włostowica a w ślad po tym wygnaniu Wygnańca, zostaje od 1146 do 1149 biskupem Wrocka a od 1149 awansuje na abp Gnieźnieńskiego. Tam jest nadal konsekwentny. W 1153 wystawia w imieniu Zbyluta fundację opactwa cystersów w Łęknie (druga w Polsce a pierwsza w Wielkopolsce). O dalszych losach Klemensa wiem tylko tyle, że jego synowie biorą udział w zjeździe w Jędrzejowie w 1166/7. Janik zresztą też. Sądząc po miejscu i okolicznościach zapewne on był jego motorem.
Co jednak z pasem ziemi pomiędzy opisanymi obszarami? Nie wim. Ale fundatorzy nie byli przecież jedynymi Lisami. Wszak już wkrótce wszystko w Ziemi Krakowskiej biorą synowie Stępoły. Pełka (Fulko) biskup, Stefan - komes krakowski, Mikołaj - wojewoda. A tu już Długosz nie zostawia wątpliwości "z rodu Lisów".
Zatem czyż określenie obszaru stanowiącego włości rodowe nie jest wskazaniem godnym rozważenia? Czyż założenie, że fundatorami opactwa jędrzejowskiego byli Lisowie jest bezpodstawne?
Cóż? Szkoda, że w samym Mstyczowie nic się nie zachowało. Obecny kościółek nie zawiera nic z tamtych czasów. Jest tam jednak ciekawostka (a przynajmiej była do 1909 r.). Wydobyta ze stawu przy dworze wczesnosłowiańska kamienna rzeźba kultowa. Wszystko się zaczyna składać z puzli. Obszar źródlisowy rzeki (Mstyczów leży u zbiegu dwóch potoczków stanowiących początek Białej Nidy), zwarte duże terytorium rodowe i (tak ośmieszony) herb linearny.
A Gryfici?
Gedko przy okazji pierwszej konsekracji kościoła opactwa dał uposażednie w postaci dziesięcin z wybranych wsi stanowiących własność kurii krakowskiej.
A Jaksa? Porównajmy nieco późniejszą fundację bożogrobców w Miechowie. Pierwotne uposażenie to poza terenwm w Miechowie, Zagorzyce (zaraz na pn pod Miechowem) i Komorowo. Ale najbardziej prawdopodobne Komorowo leży kilka km na pn od Wrocka? Co też pasuje do Jaksy. Dał z posażnego.
Premonastantki - Zwierzyniec, Zabierzów i Bibice. Rozrzucone na zachód od Krakowa. Jaksa najwyraźniej miał dużo, ale wszystko w kawałkach i porozrzucane po całym kraju. No i nie doczytałem się nic na temat by sypnął cystersom.
Zatem mistrzu marlonie - pisanki o fundatorach jędrzejowskiego opactwa jako o Jaksach-Gryfitach lub Gryfitach-Świebodzicach wydają mi się "szyderczym uśmiechem historii" skompilowanym przez histeryków. Przedkładam moją kapustę z grochem ponad scholastyczne rozważania ile diabłów mieści się na ostrzu szpilki snutych na kanwie uświęconych ksiąg. Gdyby Kopernik ślepo wierzył w pisane, ziemia nadal byłaby płaska a Słońce kręciło się wokół naszych pępków.
Z serdecznymi pozdrowieniami i wyrazami szacunku
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #10

     
marlon
 

IX ranga
*********
Grupa: Użytkownik
Postów: 7.912
Nr użytkownika: 16.079

Stopień akademicki: BANITA
 
 
post 13/05/2008, 23:57 Quote Post

powiem tyle nie chce mi się komentować tych 'wypieków' kolegi Rysolesa bo to faktycznie groch z kapustą

QUOTE
Przedkładam moją kapustę z grochem ponad scholastyczne rozważania ile diabłów mieści się na ostrzu szpilki snutych na kanwie uświęconych ksiąg.


jak ktoś woli wiedzieć lepiej niż to jest zapisane w księgach niech poczyta Denikena i Rysolesa (i kakafoniksa)
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #11

     
Rian
 

VIII ranga
********
Grupa: Użytkownik
Postów: 3.175
Nr użytkownika: 6.598

Stopień akademicki: mgr
Zawód: politolog
 
 
post 9/06/2008, 12:38 Quote Post

http://1163.miech.pl/st_piw.html
Historia Jaksy.

Wg ww strony - Jaksa z Kopanika nie mogl byc protoplasta zadnago polskiego rodu (w tym i Gryfow), gdyz jego jedyny syn zmarl w dziecinstwie w niemieckiej niewoli.
 
User is offline  PMMini Profile Post #12

     
rysoles
 

I ranga
*
Grupa: Użytkownik
Postów: 49
Nr użytkownika: 41.739

Ryszard Olesiñski
Stopień akademicki: mgr
Zawód: biolog
 
 
post 9/06/2008, 21:55 Quote Post

QUOTE(Rian @ 9/06/2008, 12:38)
http://1163.miech.pl/st_piw.html
Historia Jaksy.

Wg ww strony - Jaksa z Kopanika nie mogl byc protoplasta zadnago polskiego rodu (w tym i Gryfow), gdyz jego jedyny syn zmarl w dziecinstwie w niemieckiej niewoli.
*


Słuszna uwaga. Ale Jaksa nie był ówcześnie jedynym w gryfitą w ziemi krakowskiej=> wide Gedko
Ale biskup też raczej protoplastą nie był (przynajmiej formalnie). Poza tym fakt, że na kopanickich denarach jest krzyż bożogrobców to też ciekawy problem. Większość autorów popierających tezę o tożsamości księcia Szprewian z Jaksą z Miechowa ma z tym problem. Bo Trzebaby założyć iż Jaksa (jeden w dwóch) jako książę Szprewian miał już ciągoty do bożogrobców. Ale wtedy musiałby dać jakąś fundację w okolicach Berlina tak jak w Miechowie. A takiego śladu nie ma. Większość autorów uważa, że Jaksa poparł bożogrobców na złość Niedźwiedziowi, który promował joannitów. Niewątpliwie sporo jest jeszcze do wydłubania. Jedno jednak wydaje się pewne - łączenie wspólneego pochodzenia Gryfitów, Lisów i Wierzbnów przez Bieniaka nie wytrzymuje konfrontacji z faktami. Więc nie piszcie mi już, że "już Bieniak wykazał".
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #13

     
rysoles
 

I ranga
*
Grupa: Użytkownik
Postów: 49
Nr użytkownika: 41.739

Ryszard Olesiñski
Stopień akademicki: mgr
Zawód: biolog
 
 
post 9/06/2008, 21:59 Quote Post

QUOTE(dopler @ 9/11/2007, 16:15)
Marek Cetwiński, Janusz Bieniak, Jerzy Rajman, Ryszard Kiersnowski, Kazimierz Wójcik - uważają że to jedna osoba.
Gerard Labuda, Zbigniew Pęckowski, Karol Mosingiewicz, Zygmunt Sułowski, Andrzej Wędzki - uważają że dwie.

ok. 1415 - Urodzenie
1445 - ślub z Agapią c. Piotr Włosta (palatyna) i Marii Rurykowicz, w wianie liczne ziemie w krakowskiem
1445-49 - we Wrocławiu - przygotowanie do akcji zbrojnej
?? - trójka córek i syn:
  Anna - przełożona klasztoru Zwierzynieckiego
  ?? - żona wojewody Mikołaja
  ?? - żona Fryderyka, wojewody Saltzwedel
  syn - zakładnik Władysława II, gwarant pokoju krzyszkowieckiego, przebywał w Pradze.
1450-57 - wojna z Albrechtem Niedźwiedziem
1158 - śmierć i pogrzeb w Pradze jego syna
1161 - na dworze w Łęczycy
1162-63 - pielgrzymka do Jerozolimy
1163 - fundacja Miechowitów
1163 - bratanek Mikora Gryfita właściciel ziem na Śląsku i pod Krakowem, nadał miechowitom Chełm z kościołem i dziesięcinami, targ i karczmę (późniejsza wieś Targowisko), położoną w pobliżu wieś Nieszkowice (dzisiejsze Nieszkowice Małe) oraz odstąpił klasztorowi swój udział w soli w Bochni
1166 - wiec Jędrzejowski w którym popiera bunt p. Kędzierzawemu
?? - fundacja 77 kościołów
1176 - (27.II) śmierć
1181 - poświęcenie klasztoru na Zwierzyńcu przez krewnego bp. Gedkę Gryfitę

Co sądzicie o tak napisanym życiorysie? Liczne pozycje są sporne. Czy można go ustalić bardziej, czy dotyczy dwóch osób? Co można jeszcze dodać? Co jest błędem?

*


Te 77 kościołów to chyba nie Jaksa a jego teść - Piotr Włostowic
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #14

     
marlon
 

IX ranga
*********
Grupa: Użytkownik
Postów: 7.912
Nr użytkownika: 16.079

Stopień akademicki: BANITA
 
 
post 11/06/2008, 0:58 Quote Post

QUOTE
nie był ówcześnie jedynym w gryfitą w ziemi krakowskiej=> wide Gedko


a od kiedy ówże był Gryfitą
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #15

6 Strony  1 2 3 > »  
1 Użytkowników czyta ten temat (1 Gości i 0 Anonimowych użytkowników)
0 Zarejestrowanych:


Topic Options
Reply to this topicStart new topic

 

 
Copyright © 2003 - 2019 Historycy.org
historycy@historycy.org, tel: 12 346-54-06

Kolokacja serwera, łącza internetowe:
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej