Witaj GOŚCIU ( Zaloguj się | Rejestracja )
 
 
Reply to this topicStart new topicStart Poll

> Nazwa i symbol amerykańskiego dolara
     
Coobeck
 

Moderator IV 2004 - IV 2014
*********
Grupa: Przyjaciel forum
Postów: 6.350
Nr użytkownika: 696

 
 
post 9/10/2006, 9:29 Quote Post

Vitam

Skąd wzięła się nazwa dollar i dlaczego ma on za symbol przekreślone S (choć ta litera w nazwie nie występuje)?
Nazwa pochodzi od czeskiego miasteczka Jachymov, zaś symbol - z ksiąg handlowych.
Na przełomie XV i XVI w. w Europie brak było waluty, mogącej pełnić funkcję pieniądza światowego - uznawanej bez trudu w wielu krajach. Kilka wieków wcześniej taką rolę pełnił grosz (nummi grossi czyli pieniądz gruby) - wówczas solidna, srebrna, gruba moneta. Niestety, co i rusz jakiś władca wpadał na pomysł "reformy": "zmniejszymy zawartość srebra w monecie, z tej samej ilości kruszcu wybijemy więcej monet, skarb będzie miał zysk". Rozumowanie to nie brało pod uwagę, że za spadkiem ilości srebra pójdzie spadek siły nabywczej i wzrost inflacji. Doraźne zyski okupywane były pogorszeniem gospodarki.
W II dziesięcioleciu XVI w. odkryto w czechach, koło Jachymova, bogate pokłady kruszcu srebra, z których zaczęto bić nowy rodzaj monety - znowu solidny i gruby pieniądz. Początkowo nie miał on nazwy, nosił tylko napis Mennica Jachymovska - oczywiście po niemiecku, jako że Czechy były wówczas solidnie zgermanizowane. Napis brzmiał Jachimstaler Munze. I właśnie od owego JachimsTALER pochodzi nazwa taler, taller, thaller lub thaler - bo różnie ją pierwotnie pisano. Nazwa ta została przejęta przez wszystkie niemal narody Europy, przy czym każdy z nich przekręcił nazwę tak, by lepiej pasowała do jego języka. Tak więc np. w Polsce thaller stał się talarem, w Niderlandach nosił nazwę daalder, zaś w Hiszpanii - dollaro. W każdym z krajów talar napotkał istniejący już system pieniężny i w każdym inaczej ułożyły się jego relacje cenowe ze "starszymi" walutami - z tego też powodu aż do reformy w 1924 r. złoty polski liczył 30 groszy.
Po odkryciu złóż srebra i złota w Ameryce, Korona Hiszpańska przeniosła część mennic za Atlantyk. Bite tam dollaro pełniło funkcję pieniądza światowego zachodniej półkuli - było walutą podstawowa w obu Amerykach. Raz - dlatego, że kolonie hiszpańskie zajmowały większość podbitych tam obszarów, dwa - dlatego, że moneta była bita na miejscu, nie musiała płynąć z Europy przez ocean, trzy - bo kontakty gospodarcze między koloniami różnych nawet państw bywały silniejsze niż kolonii z Macierzą. Przeciętny mieszkaniec angielskich posiadłości nad Zatoką Massachusetts dużo częściej mial kontakt z dollaro, niż z ojczystym funtem czy gwineą.
Z uwagi na zawartość srebra, dollaro oceniane było na 8 reali, poprzednią walutę hiszpańską. Tak też, ośmiorealówką lub ósemką, było często zwane. Z tego powodu w księgach rachunkowych i kupieckich operacje w dollaro opatrywane były symbolem 8. Aby jednak uniknąć nieporozumień i niejasności - 88 mogło wszak znaczyć 8 dollaro lub 88 jednostek pieniężnych (w domyśle - właśnie dollaro),przy których zapomniano postawić symbolu waluty - zaczęto tę 8-symbol stylizować. Pochylono ją w lewo, częściowo wyprostowano brzuszki... Przyjęła się wreszcie moda, by oznaczać je zawijasem, przypominającym literę S i łączyć jej górny i dolny koniec linią prostą. Pisane niedbale, dawało to w wyniku S z pionowa kreską, czyli... $
Gdy Stany ogłosiły niepodległość i zdecydowały się na bicie własnej, wspólnej waluty, postanowiły odwołać się nie do przypominającego o brytyjskiej dominacji funta, ale do ogólnoamerykańskiego dollara z jego symbolem $. Te pierwsze US dollars, wybite pod koniec XVIII w. były żywcem skopiowane z hiszpańskich - miały tę samą zawartość srebra (a zatem - tę samą siłę nabywczą). Notabene - nie miały nadrukowanej nazwy własnej, a jedynie nazwę emitenta - United States.
Tak więc zarówno nazwa jak i symbol dolara są starsze od USA i z Hiszpanii (a pośrednio - z Czech) ród swój wiodą.

Literatura:
Mikołajczyk, Leksykon numizmatyczny, PWN 1994
Mikołajczyk, Monety stare i nowe, Arkady, Warszawa 1988
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #1

     
Arbago
 

Fingrowianin
********
Grupa: Użytkownik
Postów: 3.774
Nr użytkownika: 38.089

 
 
post 12/12/2012, 18:19 Quote Post

Jako ciekawostkę można dodać, że w latach 1991-2006 w Słowenii obowiązywała waluta o nazwie tolar. Nazwa także pochodzi od czeskiego talara.
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #2

     
Gawant
 

II ranga
**
Grupa: Użytkownik
Postów: 92
Nr użytkownika: 95.452

Zawód: tlumacz
 
 
post 25/11/2014, 7:33 Quote Post

QUOTE(Coobeck @ 9/10/2006, 9:29)
Z uwagi na zawartość srebra, dollaro oceniane było na 8 reali, poprzednią walutę hiszpańską. Tak też, ośmiorealówką lub ósemką, było często zwane. Z tego powodu w księgach rachunkowych i kupieckich operacje w dollaro opatrywane były symbolem 8. Aby jednak uniknąć nieporozumień i niejasności - 88 mogło wszak znaczyć 8 dollaro lub 88 jednostek pieniężnych (w domyśle - właśnie dollaro),przy których zapomniano postawić symbolu waluty - zaczęto tę 8-symbol stylizować. Pochylono ją w lewo, częściowo wyprostowano brzuszki... Przyjęła się wreszcie moda, by oznaczać je zawijasem, przypominającym literę S i łączyć jej górny i dolny koniec linią prostą.

Ta moda dotarła też wówczas do Polski smile.gif
 
User is offline  PMMini ProfileEmail Poster Post #3

     
Szopen 52
 

Nowicjusz
Grupa: Użytkownik
Postów: 1
Nr użytkownika: 98.743

Krzysztof Andrzej Plater-Zalewski
Stopień akademicki: mgr sztuki
Zawód: nauczyciel
 
 
post 4/01/2016, 6:42 Quote Post

Kiedyś rozmawiałem w gdańskim Muzeum Morskim z Dyrektorem Muzeum Morskiego w Karlskoronie. Był tutaj w Polsce w związku z otwarciem goszczącej wtedy w gdańskim ,,MM'' wystawy szwedzkiego ,,MM''. Zaciekawiło mnie w czasie zwiedzania właśnie otwieranej wystawy podobieństwo symbolu na papierach wartościowych, będących udziałem linii żeglugowej ze Szwecji do Indii - do wyglądu symbolu dolara (chodzi o to ,,S'' podwójnie pionowo przekreślone). Ów symbol na szwedzkich papierach wartościowych przedstawiał dwie antyczne kolumny, za którymi przewijała się esowata linia, kojarząca się z kilwaterem (ślad na powierzchni morza w postaci piany, który się tworzy po przepłynięciu statku), po której kursowały żaglowce w obie strony. Ten Dyrektor twierdził, że symbol, o którym piszę, jest bezpośrednim pierwowzorem oznaczenia dolara.
 
User is offline  PMMini Profile Post #4

 
2 Użytkowników czyta ten temat (2 Gości i 0 Anonimowych użytkowników)
0 Zarejestrowanych:


Topic Options
Reply to this topicStart new topic

 

 
Copyright © 2003 - 2019 Historycy.org
historycy@historycy.org, tel: 12 346-54-06

Kolokacja serwera, łącza internetowe:
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej