Identyfikacja herbu - kliknij, aby przejść na forum
historycy.org > Forum > Nauki Pomocnicze Historii > Heraldyka i Weksylologia
mmrr
Pytanie czyj to herb?
Zwornik ten spina żebra wsch. przęsła prezbiterium kościoła św. Stanisława w Starym Bielsku, które należało do księstwa cieszyńskiego od XIV wieku. W dokumantacji konserwatorskiej polichromii sklepienia dekoracja zwornika datowana jest na XVI w. Ale co badacz to inna hipoteza: T. Dobrowolski łączy go jeszcze z Przemysławem I Noszakiem [co chyba należy odrzucić nie tyle na czas ile na samego orała - Noszak zdaje się miał orła w prawo, co wiemy choćby z jego pieczęci]; B. Czechowicz przypisuje herb Kazimierzowi II cieszyńskiemu [zm. 1528] co jest bardziej prawdopodobne - jedynie argumentacja kiepska - badacz opiera się na wiedzy [bez podania źródła], że Kazimierz II jako pierwszy posługiwał się koronowanym orłem w lini cieszyńskiej. Jednak I. Panic w swym studium heraldycznym piastów cieszyńskich pisze, iż koronowany orzeł pojawia się już w latach 40. XIV w. w heraldyce cieszyńskiej lini.
Chciałabym poznać wasze zdanie na ten temat...
[attachmentid=13722]
Coobeck
Vitam

T. Dobrowolski łączy go jeszcze z Przemysławem I Noszakiem [co chyba należy odrzucić nie tyle na czas ile na samego orała - Noszak zdaje się miał orła w prawo, co wiemy choćby z jego pieczęci] (Mmr)

Pozornie propozycja ze zwrotem głowy sensowna, ale... jak przejrzymy ikonografię monet piastowskich, na których widniej Orzeł w obecnym kształcie ("na płasko", z rozłożonym skrzydłami, bo z profilu tez się trafia coś skrzydlatego), to mamy:
* nieokreślone monety książęce, opackie i możnowładcze z okresu rozbicia dzielnicowego (II poł XII w - koniec XIII w) - zarówno w nasze prawo jak i w nasze lewo
* Władysław Łokietek (1306-1333) - zarówno w nasze prawo jak i w nasze lewo
* Kazimierz Wielki (1333-1370) - zarówno w nasze prawo jak i w nasze lewo
Nawet monety Ludwika Węgierskiego przedstawiają Orła ciekawego świata, rozglądającego się na wszystkie strony. Dopiero mennictwo Jadwigi i Jagiełły porządkuje sprawę, ostatecznie ustalając zwrot głowy.
Tak więc aż do drugiej połowy XIV wieku (w Polsce "właściwej" trochę później, na Mazowszu trochę wcześniej) nie było żadnych ustalonych reguł co do zwrotu głowy Orła. Nawet na monetach tego samego władcy mógł - w zależności od emisji - patrzeć w różnych kierunkach.
mc_herbarz
Kościół p.w. Św.Stanisława w Starym Bielsku został ufundowany w 2 połowie XIV w. przez księcia cieszyńskiego Przemysła I "Noszaka". Oczywiście zwornik sklepienia kościelnego mógł być ozdobiony orłem zarówno już w trakcie budowy kościoła, jak też wiele lat później. W wizerunku orła ze zwornika trudno dopatrywać się herbu któregoś konkretnego księcia. Po prostu jest to chyba wyłącznie symbol i nie jest tutaj istotne, czy orzeł ma głowę skierowaną w prawo czy też lewo, czy ma koronę czy też nie. Przede wszystkim należy zauważyć, że herb jest przedstawiony przy użyciu niewłaściwych barw. Już w przekazach pochodzących z XIV w. czyli czasów kiedy ufundowano wspomniany kościół zostało odnotowane, że herbem książąt górnośląskich (w tym opolskich, cieszyńskich, raciborskich, bytomskich etc.) jest złoty orzeł na błękitnym polu. Tymczasem orzeł ze zwornika jest czarny, a pole chyba srebrne. Faktem jest, że orły z herbów książąt śląskich "patrzyły" z reguły w prawo oraz że prawnuk fundatora kościoła Kazimierz II (zm.1528) jako pierwszy z książąt cieszyńskich zaczął używać wizerunku orła ukoronowanego. Jednak nie pozwala to na jednoznaczną odpowiedź, co do czasu powstania dekoracji. Widać, że jej twórcy mało dbali o szczegóły przedstawienia herbu. Ważny był orzeł, jako symbol książąt piastowskich, drugorzędne stawały się barwy, jego kierunek patrzenia czy też nakrycie głowy.
To jest wersja pozbawiona grafik. Jeżeli chcesz przejść do głównego forum kliknij tutaj.