Mapa wyborcza Polski 1922 - kliknij, aby przejść na forum
historycy.org > Historia Polski > OKRES MIĘDZYWOJENNY, II RZECZPOSPOLITA > Kształtowanie się II RP 1918-1923
arnold
Jedyne w pełni demokratyczne a jednocześnie obejmujące cały obszar II RP wybory parlamentarne odbyły się w Polsce w roku 1922. Opracowałem mapę pokazująca wyniki tych wyborów. Ugrupowania startujące w wyborach podzieliłem na trzy grupy. Do pierwszej zaliczyłem polskie ugrupowania centroprawicowe, do drugiej polskie ugrupowania lewicowe a do trzeciej ugrupowania mniejszości narodowych bez względu na to czy były to ugrupowania prawicowe czy lewicowe. Do ugrupowań centroprawicowych zaliczyłem takie ugrupowania jak: PSL „Piast”, Związek Rad Ludowych, Narodową Partię Robotniczą (chadecja), Chrześcijański Związek Jedności Narodowej (Blok wyborczy z przewagą endecji), Polskie Centrum i Centrum Mieszczańskie. Do ugrupowań lewicowych zaliczyłem PPS, PSL „Wyzwolenie”, Związek Proletariatu Miast i Wsi (komuniści), Unię Narodowo-Państwową, PSL „Lewicę” i Chłopskie Stronnictwo Radykalne. Kolorem niebieskim zaznaczyłem powiaty w których zwyciężyły ugrupowania centroprawicowe przy czym jeżeli większość głosów centroprawicowych przypadła na ChZJN zaznaczyłem taki powiat kolorem granatowym, natomiast jeżeli większość głosów przypadła na PSL „Piast” kolorem jasno niebieskim. Kolorem czerwonym zaznaczyłem powiaty w których zwyciężyły ugrupowania centrolewicowe przy czym jeżeli większość głosów lewicowych przypadła na lewicowe ugrupowania chłopskie powiat taki zaznaczyłem na pomarańczowe. Powiaty zaznaczone na czerwono to powiaty w których większość głosów lewicowych przypadła na PPS i komunistów. Powiaty w których zwyciężyły ugrupowania mniejszości narodowych zaznaczyłem na zielono. Jeżeli ugrupowania te zdobyły bezwzględną większość głosów (ponad 50%) powiat zaznaczałem kolorem ciemno-zielonym. Jeżeli natomiast była to większość względna (np. we Lwowie) zaznaczałem taki powiat kolorem jasno-zielonym. Problem wystąpił w przypadku Galicji Wschodniej dlatego, że wybory w roku 1922 zostały zbojkotowane przez większość ugrupowań ukraińskich. Dlatego w przypadku tego regionu oparłem się na wynikach wyborów z roku 1928 i myślę, że dość wiernie oddają one sympatie wyborców z tamtego regionu przynajmniej jeśli chodzi o podział na partie polskie i ugrupowania mniejszości narodowych. Mapa zawiera jeden błąd. W powiecie ostrzeszowskim jako jedynym w Wielkopolsce PSL „Piast” uzyskał więcej głosów niż ChZJN dlatego powiat ten powinien być zaznaczony kolorem jasnoniebieskim a nie granatowym. Najwyższy odsetek głosów na ugrupowania centroprawicowe padł w powiatach Kościan - 97,3%, Lubawa - 97,0%, Ostrów Wielkopolski - 95,1%, Jarocin - 95,0% i w mieście Poznaniu - 94,3%. Z kolei najwyższy odsetek głosów na ugrupowania lewicowe padł w powiatach Krasnystaw - 79,5%, Łuniniec - 79,3%, Janów Lubelski - 75,4%, Wołozyn - 75,2% i Krosno - 74,2%. Ugrupowania mniejszości narodowych najwieksze poparcie uzyskały na Wołyniu w powiatach: Krzemieniec - 89,7%, Horochów - 89,5%, Dubno - 88,5%, Kowel - 87,4%, Równe - 85,9%
http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/4c988a4684f034c1.html
Czarny Smok
Wtedy były naprawdę wyraźne podziały, z jakiego regionu na taką partię. Zabór pruski i północna Kongresówka za Endecją, Galicja Zachodnia i Wilno za PSL "Piast" itd.

Zaskoczyły mnie dwie rzeczy - zwycięstwo listy niemieckiej w Sępólnie Krajeńskim oraz zwycięstwo lewicy w otoczeniu Krakowa.

Arnoldzie, interesuje mnie obok mapka narodościowa. Pokazuje ona wyniki spisu z 1931 roku?
arnold
QUOTE(Czarny Smok @ 3/05/2010, 9:43)
Wtedy były naprawdę wyraźne podziały, z jakiego regionu na taką partię. Zabór pruski i północna Kongresówka za Endecją, Galicja Zachodnia i Wilno za PSL "Piast" itd.

Zaskoczyły mnie dwie rzeczy - zwycięstwo listy niemieckiej w Sępólnie Krajeńskim oraz zwycięstwo lewicy w otoczeniu Krakowa.

Arnoldzie, interesuje mnie obok mapka narodościowa. Pokazuje ona wyniki spisu z 1931 roku?
*



Tak, mapka obok pokazuje wyniki spisu z roku 1931. Ja jednak podchodzę do tego spisu dość krytycznie. Wiadomo, że w Galicji Wschodniej spis został sfałszowany. Fałszerstw dokonywano na poziomie poszczególnych starostw. Jeśli chodzi z kolei o Śląsk to znacznie bardziej wiarygodne od danych spisowych sa wyniki wyborów z roku 1928. Podczas spisu pytano o język ojczysty natomiast język ojczysty nie zawsze pokrywa się ze świadomościa narodową. Najlepszy przykład masowe poparcie polskojęzycznych Mazurów dla NSDAP. Wybory w roku 1928 były na Śląsku jakby dogrywką plebiscytu, stąd niesamowicie wysoka frekwencja i na ich podstawie możemy okreslic rzeczywiste sympatie narodowościowe mieszkańców Śląska.
Co do Sępólna to Niemcy wygrali tam minimalnie. Natomiast ze względu na trwająca cały czas emigrację wybory w roku 1928 wygrały juz w powiecie sepoleńskim ugrupowania polskie choc i tak powiat Sepólno Krajeńskie do roku 1939 był najbardziej "niemieckim" powiatem na Pomorzu. W okolicach Krakowa faktycznie lewica była silna szczególnie PPS. Co do lewicy to warto jeszcze dodać, że wśród kandydatów mniejszości nardowych duże poparcie miały właśnie partie czy kandydaci o poglądach lewicowych czy nawet radykalnie lewicowych.
Dla mnie natomiast najbardziej interesujące są wyniki z powiatu turczańskiego z Galicji Wschodniej. W powiecie tym rzymokatolików według spisu z roku 1921 było zaledwie 5,8% a grekokatolików aż 81,2% tymczasem w wyborach w roku 1928 ugrupowania polskie zdecydowanie pokonały ukraińskie. Z kolei wybory z roku 1922 w całej Galicji Wschodniej zostały przez Ukraińców zbojkotowane tymczasem w powiecie turczańskim frekwencja była całkiem niezła i wyniosła 61%. Wygrał w nich PSL "Piast" przed endecją. Myślę, że wyjasnieniem tych paradoksów jest to, że szacunkowo około połowa mieszkańców tego powiatu to tzw. Szlachta Zagrodowa w ogromnej większości obrządku greckokatolickiego. Były to rodziny Ilnickich, Matkowskich, Wysoczańskich, Komarnickich i innych wszyscy herbu Sas. W spisach austriackich wystepowali oni jako Rusini, Ukraińcy uznawali ich za Ukraińców a Polacy za częściowo zrutenizowanych Polaków.
sinobrody
A mnie zaskoczył mimo wszystko Lwów, a także Krosno i Gorlice. Krosno jeszcze rozumiem, w końcu był to bastion Stapińskiego.
Jako ciekawostkę podam, że w samym Bielsku wygrał oczywiście BMN.
arnold
Ta mapka może być trochę myląca. Lwów był oczywiście w większości polskim miastem natomiast głosy polskie były rozbite na prawicę i lewicę więc w tej sytuacji ugrupowania mniejszości narodowych miały względną wiekszość. W powiatach gorlickim i krośnieńskim najsilniejszym ugrupowań było PSL "Lewica". W sąsiednim powiecie strzyżowskim ugrupowanie to równiez było bardzo silne i uzyskało niewiele mniej głosów od PSL "Piast".
Rzuć okiem na wyniki wyborów z roku 1928. Co prawda wybory te jak byśmy to dzisiaj napisali nie spełniały wszystkich kryteriów demokratycznych to jednak nie zostały sfałszzowane i mozna je uznac za w miarę demokratyczne. Ugrupowania w nich startujące podzieliłem na polskie i niepolskie. Do ugrupowań polskich zaliczyłem partie od lewicy do prawicy, od PPS po endecję. Natomiast do ugrupowań niepolskich zaliczyłem Blok Mniejszości Narodowych oraz inne ugrupowania ukraińskie, białoruskie i żydowskie zarówno lewicowe jak i prawicowe. Pewien problem miałem z komunistami. Ostatecznie uznałem jednak, że komuniści nie identyfikowali się z polskością, za swoja ojczyznę uważali ZSRR a ich celem było zniszczenie Polski i przyłączenie do ZSRR. Takich ludzi w żadnym wypadku nie można uznać za Polaków. W wyniku tego okazało się, że w roku 1928 mieliśmy jeden powiat zamieszkały w większości przez mniejszość sowiecką. Wyniki wyborów nie różnią się jakoś specjalnie od wyników spisów powszechnych choć pewne różnice są. Np. na Górnym Śląsku wygrały listy polskie ale listy niemieckie uzyskały znacznie więcej głosów niż wynikałoby to z liczebności Niemców ustalonej podczas spisu powszechnego w roku 1931. Jeśli chodzi o Wołyń to w roku 1928 masa głosów została tam unieważniona dlatego wyniki dla Wołynia podałem z wyborów w roku 1922. Zresztą wszędzie tam gdzie była nienaturalnie duża liczba głosów nieważnych a byłem pewien, że głosy te należą do list mniejszościowych lub komunistycznych dodawałem je oczywiście do puli ugrupowań niepolskich. Z kolei w 2 powiatach na Wileńszczyźnie (Postawy, Brasław), gdzie byłem pewien, że głosy unieważnione należą do PSL „Wyzwolenie” dodałem je do puli ugrupowań polskich. Problem wystąpił w przypadku powiatów lidzkiego i grodzieńskiego ponieważ głosy unieważnione należały zarówno do ugrupowań polskich jak i niepolskich a niemożliwym było ustalić ile należy do których ugrupowań. Dlatego w przypadku tych 2 powiatów podobnie jak na Wołyniu oparłem się na wynikach z roku 1922. Na opracowanej przeze mnie mapce kolorem czerwonym zaznaczyłem powiaty, w których ponad 75% głosów padło na ugrupowania polskie. Kolorem pomarańczowym zaznaczyłem powiaty, w których od 50% do 75% głosów padło na ugrupowania polskie. Kolor niebieski to powiaty gdzie głosów polskich było od 25% do 50% a kolor granatowy to te powiaty gdzie głosów polskich było mniej niż 25%.

http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/1131d8f1923548ac.html

http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/a5b84b9c3356ed12.html

http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/396404754591ed7d.html

http://www.fotosik.pl/pokaz_obrazek/d8b0a008ddd90a58.html
kamil_1911
Bardzo fajny temat smile.gif .

Mam pytanie: gdzie można znaleźć szczegółowe wyniki wyborów z 1922 roku na szczeblu pozczególnych okręgów? Na wikipedii: http://pl.wikipedia.org/wiki/Wybory_parlam...sce_w_1922_roku są wyniki tylko z nieco ponad połowy okręgów.

Przy okazji analizy wyników, które wrzucił arnold, zadziwiła mnie gigantyczna popularność endecji w Wielkopolsce (prawie 95% głosów w Poznaniu ohmy.gif , wyniki ponad 90% w innych wielkopolskich okręgach). Skąd się właśnie tam wzięła ta ogromna popularność Narodowej Demokracji?

Oprócz tego zastanawia mnie to, że na Mazowszu znikome poparcie uzyskiwały partie ludowe (PSL Piast i PSL Lewica). Czy to wiąże się z tym, iż, sytuacja chłopów mazowieckich w dwudziestoleciu międzywojennym nie była taka zła? Czy może wynika to z faktu, iż ze względu na granice zaborów postulaty ruchu ludowego na Mazowsze nie były jeszcze na początku lat 20 powszechnie znane (chociaż z drugiej strony w małopolskiej części Kongresówki partie chłopskie miały liczny elektorat)?
arnold
Wyniki wyborów znajdziesz w wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej w wydawnictwie "Sejm i Senat 1922-1927. Podręcznik dla wyborców, zawierający wyniki wyborów w powiatach, okręgach, województwach, podobizny senatorów i posłów sejmowych oraz mapy poglądowe".
kristian11345
mapa jest super! tylko że robiona w oparciu o podział administracyjny według stanu na 1930 rok, a ten podział administracyjny różni się trochę z podziałem administracyjnym II RP z 1922 roku.

Też interesuje mnie geografia polityczna II RP ale również i III RP.

Moje opracowanie odnośnie wyborów w 1991 roku

http://poloniarestituta.blogspot.com/2012/...-1991-roku.html

Planuję zrobić podobną odnośnie wyborów z 1922 roku i wrzucić na Wikipedia z wynikami w poszczególnych okręgach wyborczych.
Do tej pory tyle udało mi się wpisać na wikipedię
http://pl.wikipedia.org/wiki/Wybory_parlam...sce_w_1922_roku
farkas93
QUOTE
Do ugrupowań lewicowych zaliczyłem PPS, PSL „Wyzwolenie”, Związek Proletariatu Miast i Wsi (komuniści), Unię Narodowo-Państwową, PSL „Lewicę” i Chłopskie Stronnictwo Radykalne


Ja wiem czy Demokratyczną Unię Państwowo-Narodową, bo tak brzmiała jej pełna nazwa, można nazwać lewicową? Wydaje mi się, że raczej podobnie jak później BBWR odcinali się od wszelkiej lewicowości czy prawicowości.
kristian11345
jak się podoba ?

http://poloniarestituta.blogspot.com/2013/...sce-w-1922.html
kristian11345
mapa przedstawia zwycięzców w danym okręgu wyborczym

http://2.bp.blogspot.com/-6-qQKNR3XKA/UlRK...okr%C4%99gu.bmp
farkas93
QUOTE


A gdzieś można się dowiedzieć czegoś więcej o Polskim Centrum? Wiadomo, że nie weszli wtedy do sejmu, a w artykule głównie jest, na ich temat, opisane, że próbowała ich pozyskać prawica endecko-chadecka, ale jakie konkretniej poglądy prezentowali? Czy byli tam jacyś piłsudczycy(przed powstaniem DUPN wielu piłsudczyków zdążyło już powstępować do innych parti np. do PSL-Wyzwolenie)?
kristian11345
znalazłem kilka różnych wyników jakie padły na ChZJN

- prof. Ewa Maj idąc za Rzepeckimi podaje podaje liczbę 2 528 256 głosów,
- "Statystyka wyborów do Sejmu i Senatu odbytych 5 i 12 listopada 1922 roku" podaje liczbę 2 551 582 głosów.

Która liczba jest prawidłowa ? Bez tego nie mogę zrobić procentowego rozkładu głosów poszczególnych partii
kristian11345
% poparcie dla CHZJN-u w poszczególnych okręgach wyborczych

http://2.bp.blogspot.com/-yGEVMsO-v48/UmkQ...skali+kraju.bmp
To jest wersja pozbawiona grafik. Jeżeli chcesz przejść do głównego forum kliknij tutaj.