Pomoc - Szukaj - Lista Użytkowników - Kalendarz
Pełna wersja: Broń człowieka z przełomu epoki kamienia i brązu
historycy.org > Historia powszechna > STAROŻYTNOŚĆ > Prehistoria człowieka
Wojciech z Lublina
Szukam wszelkich informacji na temat broni używanych przez ludkość na przełomie tych epok.
Filimer
zobacz na forum freha.pl (obecnie chwilowo nieczynne niestety),tam jest dział powiązany z tym tematem, poza tym na wstęp literatura:

P. Kaczanowski, J.K. Kozłowski - Najdawniejsze dzieje ziem polskich (doVII w), Wielka historia Polski, Kraków 1998, tam dalsza literatura - pozycja dostępna praktycznie w każdej większej bibliotece, a w Lublinie już na pewno.

Poza tym nie ma chyba bardziej szczegółowych opracowań na ten temat, nie przypominam sobie też żadnych co bardziej szczegółowych informacji, to temat-rzeka. Mogę ewentualnie wrzucić nieco więcej literatury o obu epokach.
florek-XXX
Przedewszystkim dzida. Broń niskobudżetowa i uniwersalna - pomocna w samoobronie jak i przy polowaniu. Wyćwiczona łowca umiał dzidą także nieźle rzucać, chodź oczywiście zasięg był ograniczono do kilkunastu metrów (w moim przypadku - 8 metrów).
Rzut dzidą nie jest łatwy, szczególnie że ówcześnie nie robiono stuprocentowo symetrycznych dzid. Przed rzutem, należało ją dobrze wyważyć w ręku. W przeciwnym razie uderza w cel bokiem a nie grotem.
Istniały też noże - wykorzystywano w ich roli ostre fragmenty skał, chodź raczej nie używano ich jako broni. Były za mało poręczne.
MikoQba
QUOTE(Wojciech z Lublina @ 27/07/2006, 16:28)
Szukam wszelkich informacji na temat broni używanych przez ludkość na przełomie tych epok.
*


Albo z kamienia albo z brazu smile.gif
A tak na powaznie to nieda się tego napisac w jednym poscie. Innej broni uzywali mieszkańcy dzungli w kostaryce, innej ludy z nad morza Kaspijskiego, a jeszcze innej górale z alp.

Jesli by to uogólnic, to uzywano oczywiście włóczni, oszczepów i łuków(nie wszedzie), tradycyjnej broni mysliwskiej. W użyciu były tez maczugi i toporki, najczesciej kamienne. Pierwszą bronia stricte wojenną a nie mysliwską był miecz- uwaga drewniany. Pierwszy prototyp miecza to waska i ostra listwa z twardego drewna która słuzyła do pchnięc.
drajmer
Dorzuciłbym jeszcze procę ...

Kiton
....i jeszcze z książek - "Wielka Historia Świata" tom II (Od rewolucji neolitycznej do podboju Aleksandra Wielkiego) wyd. FOGRA - Świat Książki- Kraków 2005,... "Prahistoria Ziem Polskich" tom II (Neolit)i tom III (Wczesna Epoka Brązu) wyd. Ossolineum, ....B.Balcer "Wytwórczość narzędzi krzemiennych w neolicie ziem Polski" wyd. Ossolineum
Golabbas
Witam!

A więc najstarszą bronią w epoce kamienia jaka jest znana był to oszczep. Była to pierwsza drewniana broń służącą do polować już 200tys. lat p.n.e. Najpierw palono końcówkę oszczepu dopiero potem zastosowano grot. Następną bronią był to łuk - broń wynaleziona w ok. 40tys. lat p.n.e była to pierwsza maszyna wynaleziona przez człowieka. Dzięki niemu polowania trwały krócej i ludzie zaczęli dysponować dużą ilością wolnego czasu i związku z czym zaczęli wymyślać coraz to lepsze udogodnienia i wynalazki.

Pozdrawiam!
Drwal
nie chciał bym wyjść na idiotę ale czy między epoką kamienia a epoką brązu nie było czasem epoki miedzi? A jakby się doczepić to i jeszcze epoka kamienia gładzonego by się znalazła... Więc nie było by wtedy takiego przełomu...
Co do palenia końcówki oszczepu to nie palono jej tylko opalano kamiennym wiórem zdrapywano osmoloną (bo nawet zwęglona nie była) końcówkę i tą czynność powtarzano wielokrotnie aż do uzyskanie pożądanego kształtu...
russ10
Była epoka miedzi, ale jest wyróżniana bodaj tylko na bliskim wschodzie i może jeszcze na bałkanach (ale głowy nie dam). A epoka kamienia gładzonego to chyba inna nazwa dla neolitu, czyli młodszej epoki kamienia.

Pozdrawiam
Drwal
zapewniam że kamień gładzony był później niż łupany :-)
Co do epoki miedzi To jeśli Egipcjanie nie znali w swoim czasie jeszcze stali a znali miedź (nie tworząc z niej stopu brązu ) to jak to nazwiesz?
McCornick
<<zapewniam że kamień gładzony był później niż łupany :-)>>
Jesli twój brat urodził sie później niz ty, to jest od ciebie młodszy.
:-)
niebieski1933
epoka miedzi jest (chalkolit) jednakże nie jest uznawany za stricte epoke jak paleolit, neolit czy epoka brązu. w niektórych regionach przejście z neolitu do epoki brazu nei występuje przy udziale chalkolitu... a epoka kamienia gładzonego to późny etap epoki kamienia czyli neolit (neos lithos)
Sewer
Według mnie najbardziej ciekawa broń z terenów polski epoki kamienia Bumerang z Jaskini Obłazowej. Wyrobiony z ciosu mamuta który jest sprzed 30 tys przez to jest najstarszym znaleziskiem na świecie. Ma ponad 70 cm i nie ma właściwości powrotnych.

Był już wspominany nawet na naszym forum http://www.historycy.org/index.php?showtopic=11205
glaude
jakoś nikt nie wspomina o miotaczu oszczepów- broni rozpowszechnionej szeroko od Granlandii po Australię !!! confused1.gif
Taki oszczep jest mniejszy, delikatniejszy i lżejszy od zwyczjnego, a tym bardziej od dzidy, która służy tylko jako broń kłuta.
koniec takiego oszczepu ma wgłębienie, w które wchodzi szpica miotacza. Sam miotacz to zwykły kij ze szpicem ustawionym pod kątem ostrym. Rzuca się tym trzymając rówolegle obok siebie miotacz i oszczep, które z kolei stykają się powierzchniami wgłębienie/szpic. W następnym ruchu (faza rzutu) oszczep jest puszczany a myśliwy/wojownik trzymając sam miotacz nadaje pęd oszczepowi. Broń ta jest bardzo celna i o dobrym zasięgu, gdyż ramię rzucającego jest dłuższe o długość miotacza. Moim skromnym zdaniem, przez kilkadziesiąt tysiącleci (dopóki nie wymyślono łuku) królował miotacz- narzedzie proste w obróbce i bardzo skuteczne smile.gif
PatriotaŁucznik
najpierw były zwykłe kamienie i kije podejrzewam tak na logikę biorąc australopitek nic mądrzejszego chyba nie wymyślił smile.gif
Ale np: Homo Habilis człowiek zręczny odkrywca kamienia łupanego różnego rodzaje pięściaków i "Homo habilis wytwarzał prawdopodobnie także drewniane narzędzia, zaostrzając koniec gałęzi krzemiennym odłupkiem. Narzędzia te służyły prawdopodobnie do wykopywania jadalnych korzeni "
Homo Erectus człowiek wyprostowany używał już włóczni i oszczepów ostrzonych za pomocą pięściaka i opalanych w ogniu
Neandertalczycy też używali pięściaków i włóczni opalanych w ogniu
Homo Sapiens tworzył włócznie i kamiennymi ostrzami harpuny z kostnymi ostrzami.
Potem wynalazek lekkich oszczepów z lotkami na końcu i do tego miotacz oszczepu aż dochodzimy do łuki i strzał, nasi przodkowie robili też chyba noże krzemienne również jako broń, a no i jeszcze potem bumerangi w Australii.


Proszę unikać stwierdzeń typu "podejrzewam [...] tak na logikę biorąc [...] chyba nie...", w tym przypadku w odniesieniu do wytworow australopiteków. Po to są wykopaliska, by stwierdzać co australopitek wymyślił czy czego używał - gdybanie nie wnosi nic do dyskusji.

Moderator
Marthinus
Nie ma żadnych dowodów na to że australopiteki potrafiły obrabiać kamienie czy kości.
Jeśli interesuje kogoś rozwój technik krzemieniarskich istnieje monumentalne wręcz dzieło profesorów Gintera oraz Kozłowskiego : "Technika obróbki i typologia wyrobów kamiennych paleolitu,mezolitu i neolitu"
Praca wbrew tytułowi który może zniechęcać napisana jest w sposób przejrzysty a układ książki jest bardzo czytelny.W przeciwnym razie będziemy poruszali się nieco w próżni w tym temacie.
Niestety post Kolegi PatriotaŁucznik jest tak uogólniony że trudno wyciągnąc z niego jakieś informacje.


Poza tym nie na temat.
Z uwagi na offtop ze strony PatriotyŁucznika reszta postów poleciała.

Moderator
Marthinus
A więc dobrze skoro poprzednie posty zostały uznane za off-topic pozwolę sobie ściśle dać odpowiedź do tematu.
Nie sposób jest przedstawić przekrojowo broni człowieka z przełomu neolitu/eneolitu a epoki brązu.
Pod koniec IV tyś B.C w Anatolii pojawiają się pierwsze miecze.Na przełomie III i II tysiąclecia w świecie egejskim rozpowszechniają się tzw rapiery mykeńskie.
Pierwsze miecze w pobliżu naszych ziem to stosunkowo krótkie miecze typu Apa czy jego kontynuacja - tzw typ Zajta o smuklejszej rękojeści i głowni.
Dopiero w okresie mogiłowym - od Br B/C1 obserwujemy proces wydłużania się mieczy.
Najstarsze sztylety brązowe z Br A1/2 mają charakterystyczny trójkątny zarys.W tym samym okresie na terenie Skandynawii mamy podobne sztylety kamienne które naśladują owe brązowe wyroby.
Dla Kotliny Karpackiej charakterystyczne są czekany ze zwieszonym obuchem (np typ Dragominesti) oraz z tarczowatym obuchem - tzw typ A oraz B1.Na obszarze środkowego Dunaju w okresie Br A występuje również tzw czekan typu Krtenov.
Groty oszczepów dla wczesnej epoki brązu charakteryzują się niewielkimi rozmiarami oraz zdobioną tulejką
Bardzo liczne są przykłady brązowych siekier zwłaszcza w kulturze unietyckiej - chociażby typ Wrocław-Szczytniki czy Bennewitz.
emigrant
QUOTE(Marthinus @ 4/06/2010, 13:03)
Na przełomie III i II tysiąclecia w świecie egejskim rozpowszechniają się tzw rapiery mykeńskie.

QUOTE
Pierwsze miecze w pobliżu naszych ziem to stosunkowo krótkie miecze typu Apa czy jego kontynuacja - tzw typ Zajta o smuklejszej rękojeści i głowni.

QUOTE
Dla Kotliny Karpackiej charakterystyczne są czekany ze zwieszonym obuchem (np typ Dragominesti) oraz z tarczowatym obuchem - tzw typ A oraz B1.Na obszarze środkowego Dunaju w okresie Br A występuje również tzw czekan typu Krtenov.

QUOTE
Bardzo liczne są przykłady brązowych siekier zwłaszcza w kulturze unietyckiej - chociażby typ Wrocław-Szczytniki czy Bennewitz.


Mógłby kolega wbić linki do rysunków w/w typów uzbrojenia?
Marthinus
Miecz typu Apa dostępny jest tutaj:
http://iarchiwum.pl/print/artykul/id/56

Co do reszty dysponuję jedynie schematycznymi rysunkami.Szczegółowe informacje dostępne są w poszczególnych tomach "Prähistorische Bronzefunde"

Edit:Wśród czekanów jest pod nr 2 przedstawiony czekan typu B2 który jednak odpowiada fazie już BrC1/2 oraz pod nr 4 czekan typu B1, który ma zakres występowania od BrA2 po C1 czekanów z tarczowatym obuchem.
emigrant
QUOTE(Marthinus @ 4/06/2010, 15:41)
Miecz typu Apa dostępny jest tutaj:
http://iarchiwum.pl/print/artykul/id/56


Znam ten wizerunek, ale zupełnie nie znałem tej nazwy. Dzięki.
Dochu
Co do poszukiwań na temat uzbrojenia z przełomu neolitu i brązu, myślę że warto też zajżeć do publikacji Kadrowa, powinno coś sie znaleźć smile.gif Ale ogólnie faktycznie duzo by tu pisać bo nie określiłeś ram geograficznych - a przez to i czasowych - brąz na różnych terenach pojawiał się w różnym czasie. Dla naszych ziem okres przemian to w zasadzie całe III tys. BC (początek e. brązu to ok 2100 BC).

Czyli wspomnieć należałoby też wspomnieć o kamiennych toporach występujących np. w k. katakumbowej, sznurowej czy złockiej, elementach uzbrojenia łucznika - grociki sercowate, płytki łucznicze chroniące przed uderzeniem cięciwy (np. kultura pucharów dzwonowatych)...

Dla wczesnego brązu też powszechne unietyckie berła sztyletowe (ale czy to broń czy przedmiot prestiżowy? a moze jedno i drugie?) Ogólnie dużo by pisać smile.gif
Marthinus
Berła sztyletowe do walki raczej się nie nadawały pomimo że można je zaliczyć do broni obuchowej.Ich przydatność na pewno było dużo mniejsza niż chociażby dostępnych w tym okresie czekanów o których pisałem powyżej.Ja raczej wiązałbym je z przedmiotami o znaczeniu symbolicznym czy kultowym.
Dochu
Ano prawda, mogło to być jakieś insygnium na przykład. Ogólnie ciężko jest badać uzbrojenie ludów przedpiśmiennych, a juz szczególnie nie znających jeszcze metalu.
Raz że wiele badaczom może umknąć - szczególnie organika (etnologia zna przykłady całych pancerzy wykonanych z drewna i łyka)
Dwa - bardzo ciężko określić co jest bronią a co nie. Rzecz jasna, przedmiot stworzony w celu powiedzmy "pokojowym" moze znaleźć zastosowanie jako broń (np. siekiera do drewna w razie potrzeby staje sie bronia obuchową)

Jest taka, podobno dobra książka - "War before civilization" Lawrence'a H. Keeley. Nie czytałem (jeszczse wink.gif ), ale jest rekomendowana przez wykładowców archeologii.
Marthinus
Berła sztyletowe wywodzą się przede wszystkim z kultury unietyckiej, tutaj znajomość brązu jest oczywista czego są najlepszym przykładem smile.gif
W przypadku epoki kamienia jedyne co zostaje w inwentarzu do czasów współczesnych to przedmioty kamienne,kościane.Naturalnie trzeba sobie zdawać sprawę z roli jaką pełnił materiał drewniany ale ten do naszych czasów się nie zachowuje czy to z neolitu czy z brązu.
Książki rekomendowanej przez Ciebie nie czytałem ale oprócz owych "Prähistorische Bronzefunde" można jeszcze jakieś informacje znaleźć w "Broń pierwotna i starożytna w Polsce" Włodzimierza Wojciechowskiego.
Dochu
Ja wiem że berła sztyletowe to e. brązu, chodziło mi o neolit smile.gif Choć, z drugiej strony, na początku e. brązu metal też wcale nie był tak powszechnie używany. Na naszych ziemiach na dobre pojawił się chyba dopiero w unitycach właśnie, wcześniej (k. mierzanowicka np.) było go co kot napłakał. Nawet w tych unietycach ani ówczesna wiedza (technologia) ani ilość surowca nie pozwalała na wyrób z brązu wszystkiego. Z tego co wiem to nie znane są żadne elementy mogące być pozostałością jakiegokolwiek uzbrojenia ochronnego. Ale to wcale nie znaczy że go nie używano smile.gif
Dociekania utrudnia jeszcze fakt że przecież nie wszystko wkładano do grobu smile.gif

Ale trzeba przyznać że ciekawy temat do rozkminiania smile.gif
Marthinus
Co do uzbrojenia ochronnego rzeczywiście mamy problem, gdyż tak na dobrą sprawę pojawia się dopiero w okresie BrD, natomiast rozpwszechnia się głółwnie w HaB - pod koniec okresu pól popielnicowych.Oczywiście należy spodziewać się że te elementy były stosowane wcześniej ale materiał z jakiego były wykorzystywane nie przetrwał do naszych czasów.
W mierzanowickiej rzeczywiście jest jeszcze mało metali chociaż jest to efekt jej genezy( jako następczyni kultury Chłopice-Vesele) związanych jeszcze z tradycjami sznurowymi/episznurowymi.W zasadzie jest ona w sporej części wspołczesna kulturze unietyckiej która jednak posiadała bardzo silny ośrodek metalurgiczny stąd liczne wyroby brązowe.
Co do samej epoki brązu były tereny także na naszych ziemiach(płn-wsch Polska) gdzie bardzo długo trwały tradycje sznurowe i dołkowo-grzebykowe, gospodarka opierała się na łowiectwie,zbieractwie a brązu naturalnie nie znano.Stąd tak trudno jest całościowo rozpatrywać pytanie autora wątku.Pewnie przez to jest jednocześnie tak ciekawe smile.gif
emigrant
QUOTE(Marthinus @ 6/06/2010, 10:58)
Berła sztyletowe do walki raczej się nie nadawały pomimo że można je zaliczyć do broni obuchowej.Ich przydatność na pewno było dużo mniejsza niż chociażby dostępnych w tym okresie czekanów o których pisałem powyżej.Ja raczej wiązałbym je z przedmiotami o znaczeniu symbolicznym czy kultowym.
*



Symbolicznym czyli jako insygnia władzy? Jak się patrzy na zdjęcie berła sztyletowego z kurhanu unietyckich z Łęk Małych, to faktycznie do boju się kiepsko nadawało.
Dochu
Symboliczny - czyli nie ukrywajmy słowo wytrych archeologów, w momencie gdy cieżko jest określić funkcję jakiegoś artefaktu wink.gif Ale fakt faktem, berła były elementem wyposażenia bogatych pochówków. Może były insygnium nie tyle władzy co przynależności do jakiejś elitarnej grupy społecznej? Kurde, nie mam akurat pod ręką literatury ale zdaje sie że występowały nie tylko w pochówkach ale i skarbach (nie pamiętam jak u nas ale zdaje sie był taki bogaty skarb brązów z berłami sztyletowymi gdzieś na terenie Niemiec? )
Marthinus
Zapewne chodzi Ci o miejscowość Leubingen ale tam został odkryty rzeczywiście imponujący pochówek "książęcy" - przedmioty złote,brązowe w tym berła sztyletowe.Został złożony we wnętrzu drewnianej komory nakrytej kamieniami i nasypem kurhanowym.W Łękach mamy analogiczną sytuację może na nieco mniejszą skalę.
Co do bereł ważną poszlaką może być fakt że obserwujemy je niemal wyłącznie w kulturze unietyckiej co pokazuje że do walki raczej się nie nadawały.Dlatego jedynym logicznym wytłumaczeniem może być funkcja symboliczna - czy było to insygnium władzy jakiejś grupy społecznej - starszyzny,arystokracji? czy może przedmiot o znaczeniu kultowym,religijnym ciężko powiedzieć.
emigrant
QUOTE(Dochu @ 6/06/2010, 21:25)
Symboliczny - czyli nie ukrywajmy słowo wytrych archeologów, w momencie gdy cieżko jest określić funkcję jakiegoś artefaktu wink.gif
Nie zgodziłbym się z tym stwierdzeniem. W tych pracach, które ja czytałem tam gdzie nie wiadomo do czego dana rzecz służyła pisano: przeznaczenie nieznane. Poza tym to jest dość rzadkie; na ogół raczej wiadomo. Jeżeli zdania są podzielone solidny autor wymienia wszystkie koncepcje i własną z uzasadnieniem.
Marthinus
Tak jak napisałem w poście powyżej na podstawie wspomnianych przesłanek mamy podstawy aby określić ich znaczenie jako symboliczne, chociaż wypada mi się zgodzić że to określenie ma znaczenie szerokie.
Zgadzam się z emigrantem często zdarza się że występują wątpliwości co do interpretacji danej budowli/artefaktu ale wtedy o tych wątpliwościach należy napisać.
Dochu
QUOTE
Zapewne chodzi Ci o miejscowość Leubingen ale tam został odkryty rzeczywiście imponujący pochówek "książęcy" - przedmioty złote,brązowe w tym berła sztyletowe.


Nie, chodziło mi o skarb z Nebra. Z tym że jednak bereł tam nie było. Były za to m.in. miecze i siekierki http://www.lda-lsa.de/fileadmin/bilder/hvn...fund_neu_cr.jpg


No różnie z tą funkcją symboliczna bywa wink.gif Chodziło mi o to, że w momencie kiedy ani zdrowy rozsądek ani analogie ani traseologia nie podpowiadają do czego mógł dany przedmiot służyć, często zaczyna sie snuć domysły o jego funkcji symbolicznej. Nie zawsze słusznie, i bywa że przez przypadek okazuje sie że jakaś na ten przykład dziwna grzechotka była poprostu zabawką. Bywa też na odwrót smile.gif Ale to są właśnie uroki badań nad pradziejami. Robi sie offtop, trzeba temu zaprzestać ;P
p.bohonos

Witam,
Obecnie czytam i wiem, że o broni "Człowieka Z Przełomu Epoki Kamienia I Brązu" znajdziesz w :
Richie Calder "Spadkobiercy;Opowieść o człowieku i stworzonym przez niego świecie"

Bobodżan Gafurow :"Dzieje i Kultura Ludów Azji Centralnej "
Codo tej pierwszej temat potraktowany ogólnie co do drugiej ksiązki nie sposób znaleźć coś lepszego. Co prawda dotyczy to tylko Azji ale jest.smile.gif
Pozdrawiam
Marthinus
E tam do takich ogólnych książek jeśli ktoś jest zorientowany tylko i wyłącznie na tą tematykę nie radziłbym zaglądać zwłaszcza mając w perspektywie wspomnianą przeze mnie nieraz "Prahistorische Bronzefunde" Śmiało mogę powiedzieć że jeśli czegoś dotyczącego epoki brązu tam nie ma to po prostu nie istnieje smile.gif
Jak pisałem można też zajrzeć do "Broń pierwotna i starożytna w Polsce"

Nieśmiało pozwolę sobie również odesłać do postu nr 17 w tym temacie smile.gif
Morves
Przeczytałem temat od początku do końca, i spytam - co znaczą te skróty BrD, B1, A2, itd?
Tomekarcheo
To skróty oznaczeń chronologii BrD - epoka brązu faza D, itd. wink.gif
To jest wersja bez grafik. Aby przejść do pełnej wersji forum kliknij tutaj.
Invision Power Board © 2001-2014 Invision Power Services, Inc.
Copyright © 2003 - 2005 Historycy.org
Kontakt: historycy@historycy.org