Pomoc - Szukaj - Lista Użytkowników - Kalendarz
Pełna wersja: Co jest początkiem cywilizacji ?
historycy.org > Wybrane specjalizacje historii > HISTORIA FILOZOFII
magiczny
Mam takie pytanko. Czy można powiedzieć że religia jest jednym z czynników dających początek cywilizacji?
W sensie, że religia tworzy, pewien system wartości, zachowania, kulturę co w konsekwencji tworzy zalążek cywilizacji.
Czy były jakieś cywilizacje które oparte były o ateizm, lub coś podobnego do ateizmu?
Lugal
QUOTE(magiczny @ 8/02/2015, 22:19)
Mam takie pytanko. Czy można powiedzieć że religia jest jednym z czynników dających początek cywilizacji?
W sensie, że religia tworzy, pewien system wartości, zachowania, kulturę co w konsekwencji tworzy zalążek cywilizacji. 
czy były jakieś cywilizacje które oparte były ateizm, lub coś podobnego do ateizmu?
*



cywilizacja wyrasta na bazie określonej kultury, a religia jest właśnie ważnym elementem kultury... Tak więc, religie są uważane za jeden z czynników, na gruncie których powstaje cywilizacja. Jedyną znaną mi cywilizacją, którą próbowano stworzyć na bazie ateizmu, miał być komunizm... wink.gif nic nie słyszałem o tym, że jakiś starożytny lud był ateistyczny, ani tym bardziej o próbach tworzenia bezwyznaniowej cywilizacji w owych czasach...
magiczny
A jakby stwierdzić, że początkiem cywilizacji była chęć stworzenia czegoś, np budynku i co za tym idzie kumulacja środków do tego potrzebnych?
Lehrabia
QUOTE(magiczny @ 9/02/2015, 1:03)
A jakby stwierdzić, że początkiem cywilizacji była chęć stworzenia czegoś, np budynku i co za tym idzie kumulacja środków do tego potrzebnych?
*


A to nie będzie raczej początek szerszej organizacji społecznej (która cywilizacją jeszcze nie jest)?
kmat
Co właściwie oznacza tu enigmatyczne słowo "cywilizacja"?
balum
QUOTE(magiczny @ 8/02/2015, 22:19)
Mam takie pytanko. Czy można powiedzieć że religia jest jednym z czynników dających początek cywilizacji?

Nie. religia jest wczesniejsza. Istnieje od neolitu. Gdy człowiek przeszedł na tryb osiadły, powstaje skodyfikowany w miarę system wierzeń, rytuałów itd. Zas cywilizacja jest późniejsza. Pismo, państwo itd.
QUOTE
W sensie, że religia tworzy, pewien system wartości, zachowania, kulturę co w konsekwencji tworzy zalążek cywilizacji. 

To by trzeba wykazać.
jb8
QUOTE
Mam takie pytanko. Czy można powiedzieć że religia jest jednym z czynników dających początek cywilizacji?

Religia jest powszechna również wśród społeczeństw plemiennych zatem nie stanowi cezury dla powstania cywilizacji.
ALE!
Robert Bellah (Religion in Human Evolution, 2011) wskazuje, że bogowie pojawiają się dopiero w tzw. religiach archaicznych, czyli na etapie formowania się państw. Wcześniej istnieje tylko kult przodków, który nie wymaga warstwy kapłańskiej. Kapłani pojawiają się wraz z bogami, a najwyższym kapłanem jest władca. Wg tej wykładni religia, wzbogacona o panteon, jest przełomowym czynnikiem kulturowym, charakterystycznym dla wczesnych cywilizacji. Taka religia pełniła ważną funkcję, sankcjonując i utrwalając polityczny ład. Wydaje się że była wobec tego ładu wtórna, a jednocześnie nieodzowna.
keres2731
Gdzieś czytałem że religia ma jeden cel, zmusić człowieka by był jak najlepszy, np nie zabijaj, nie kradnij, są to uniwersalne poglądy każdej religii. Jednak dodatki jak ,,ofiary z ludzi", ze zwierząt itp. Są dodatkiem i powstają pod wpływem kultury.

Z kolei gdzie indziej czytałem że dana kultura kształtuje się przez religie.
Rommel 100
QUOTE
Robert Bellah (Religion in Human Evolution, 2011) wskazuje, że bogowie pojawiają się dopiero w tzw. religiach archaicznych, czyli na etapie formowania się państw. Wcześniej istnieje tylko kult przodków, który nie wymaga warstwy kapłańskiej. Kapłani pojawiają się wraz z bogami, a najwyższym kapłanem jest władca. Wg tej wykładni religia, wzbogacona o panteon, jest przełomowym czynnikiem kulturowym, charakterystycznym dla wczesnych cywilizacji. Taka religia pełniła ważną funkcję, sankcjonując i utrwalając polityczny ład. Wydaje się że była wobec tego ładu wtórna, a jednocześnie nieodzowna.


Trochę nie ogarniam-co z tymi wizerunkami zwierząt w jaskiniach? Chyba nie kult przodków...

QUOTE
Gdzieś czytałem że religia ma jeden cel, zmusić człowieka by był jak najlepszy, np nie zabijaj, nie kradnij, są to uniwersalne poglądy każdej religii. Jednak dodatki jak ,,ofiary z ludzi", ze zwierząt itp. Są dodatkiem i powstają pod wpływem kultury.


Weź zadbaj o jakąś logiczną spójność tego tekstu. Religia karze nie zabijać, ale czasem karze, to jak?
Ares, czy Mars też kazali tego nie robić?
konto usunięte 051218
QUOTE(balum @ 10/02/2015, 8:46)
Nie. religia jest wczesniejsza. Istnieje od neolitu. Gdy człowiek przeszedł na tryb osiadły, powstaje skodyfikowany w miarę system wierzeń, rytuałów itd.

Balum - tak naprawdę nie wiemy, od kiedy istnieje religia (rozumiana jako system wierzeń) - jej początki giną gdzieś w mrokach pradziejów ludzkości. Jedno natomiast można stwierdzić - na pewno okres neolitu nie był jej początkiem. Pomyliłeś się o ładnych parę tysięcy lat - taki kult płodności występował lub mógł mieć swe początki w okresie górnego lub końcowego paleolitu. Znalezione na stanowiskach archeologicznych Willendorf, Dolní Věstonice, Kostionki, Buriet figurki tzw. Wenus oraz liczne ryty naskalne - np. Wenus z Laussel - świadczą o rozpowszechnieniu tego kultu na dużym obszarze.
QUOTE
Jedyną znaną mi cywilizacją, którą próbowano stworzyć na bazie ateizmu, miał być komunizm...

Komunizm nie był żadną cywilizacją, tylko nurtem ideologicznym (społeczno - politycznym), usiłującym zaistnieć w chrześcijańskiej Europie w XX w.
jb8
QUOTE
Trochę nie ogarniam-co z tymi wizerunkami zwierząt w jaskiniach? Chyba nie kult przodków...


Zwierzęta wymalowane w jaskiniach nie były bóstwami, natomiast pod ich postacią objawiały się duchy, w tym również duchy najdawniejszych pokoleń (ale nie bezpośrednich przodków). /Wyjaśnię tutaj, że wedle pojęć stosowanych przez Bellaha bóstwa są odgrodzone od społeczności osobą kapłana-pośrednika i mają funkcje kosmiczne - u zarania stworzyły ład kosmiczny i gwarantują jego ciągłość, lecz w tym celu potrzebują wsparcia kapłanów; ofiary pełnią tu ważną rolę/. W przeciwieństwie do religii kapłańskich, plemienne kulty przodków wyróżniają się egalitarnością. Wspólnotowe rytuały plemienne (często przybierające postać tańca) umożliwiają każdemu na tych samych prawach przenieść się do świata duchów – by czerpać stamtąd wizję, siłę, przychylność itd. Powtórzę, że wedle tych wierzeń najdawniejsi przodkowie (ale nie ci bezpośredni) mieli swobodę przybierania dowolnej postaci. Nie chcę jednak teraz przesądzać, że właśnie w ten sposób należy rozumieć wizerunki zwierząt. Po pierwsze – w tej chwili nie pamiętam tego dokładnie(spróbuję znaleźć), po drugie – naukowcy często sami błądzą po omacku. Przecież nie istnieją żadne teksty z epoki malowideł naskalnych. Do wniosków dochodzi się badając wciąż istniejące kultury plemienne w Ameryce Południowej i Australii. Na tej podstawie stwierdzono m.in. że mitologia fazy plemiennej jest pozbawiona ładu i konsekwencji. Treść (mitologia) tak prymitywnych wierzeń jest mglistym kontekstem do tego co naprawdę istotne, czyli do formy (rytuału). Ujmując to w ogromnym uproszczeniu – rytuał ma zmęczyć, przestraszyć, podniecić itd. Liczą się doznania i oszołomienie traktowane jako stan błogosławiony.

QUOTE
Gdzieś czytałem że religia ma jeden cel, zmusić człowieka by był jak najlepszy, np nie zabijaj, nie kradnij, są to uniwersalne poglądy każdej religii

O głównych funkcjach religii w wielkim skrócie (znowu wg Bellaha):
- religie plemienne – rytuały religijne umożliwiają komunikację ze światem przodków-duchów; należy uzyskać ich wsparcie lub przynajmniej skłonić by nie dokuczały.
- religie archaiczne (okres wczesnych państw) – „obsługiwane” przez elitarną warstwę kapłańską. Ich celem było rytualne naśladowanie i wspieranie bogów – wspólnymi siłami kapłani i bogowie cyklicznie odnawiali ład kosmiczny; inaczej świat powróciłby do pierwotnego chaosu.
- religie historyczne (m. in. judaizm, buddyzm, chrześcijaństwo, islam) – to systemy etyczne adresowane do jednostki; kładzie się w nich nacisk na właściwy sposób życia. Rytuały i ofiary częściowo pozostają z okresu archaicznego, ale nie są już najważniejsze. Odtąd liczy się głównie samodoskonalenie oraz poszukiwanie transcendencji (Bóg, Nirvana, Filozofia).

Jak widać, religie archaiczne mają wiele do zaoferowania scalającym się wspólnotom i młodym cywilizacjom. Walka kapłanów i bogów o ład kosmiczny, ma swój odpowiednik w walce króla o ład ziemski. Wrogiem w obydwu przypadkach jest chaos – kosmiczny lub polityczny. Z kolei religie historyczne powstawały w warunkach kryzysu państw, przy czym był to jeden z wielu warunków. Gdy jednostka zostaje osierocona przez słabe (lub upadłe) państwo musi sama dbać o siebie. Stąd judaizm, buddyzm, chrześcijaństwo oferują Drogę godna naśladowania. Droga ta wiedzie w swym założeniu bardziej w stronę duchowego ukojenia niż doczesnych sukcesów. Tych ostatnich, wg religii historycznych, nic nie jest w stanie zagwarantować.
Gdyby szukać wspólnego mianownika w tych trzech typach, moglibyśmy stwierdzić, że religia zawsze jest próbą odreagowania fundamentalnych lęków. W religiach plemiennych i historycznych emancypuje się jednostka i adresowane są jej potrzeby, w religiach archaicznych na plan pierwszy wysuwają się aspiracje elit, ich obawa przed niepokojami społecznymi i politycznymi.
keres2731

CODE
Weź zadbaj o jakąś logiczną spójność tego tekstu. Religia karze nie zabijać, ale czasem karze, to jak?


Nie zabijaj, lub nie morduj, ale ofiara z ludzi to dla wielu nie było zabójstwo, tylko sprawiedliwość, np. Ofiary bogom, za wojnę. Lub najwyższe poświęcenie, jak u Azteków.
jb8
keres2731 żeby nie robić tu dygresji, odnoszę się do Twojej wypowiedzi w temacie Czym są religie /post #19/ w tym samym dziale (nie wiem czy uda mi się prawidłowo wstawić link smile.gif)
http://www.historycy.org/index.php?showtop...1467958&st=15&#
To jest wersja bez grafik. Aby przejść do pełnej wersji forum kliknij tutaj.
Invision Power Board © 2001-2024 Invision Power Services, Inc.
Copyright © 2003 - 2005 Historycy.org
Kontakt: historycy@historycy.org